فوتو:baq.kz
«2024 – 2026 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى قارالدى. وندا ەل بيۋدجەتٸن تولىقتىرۋ ٷشٸن جىل سايىن ۇلتتىق قوردان قاراجات الۋ مەسەلەسٸ ايتىلدى, دەپ حابارلايدى ult.kz.
مەجٸلٸس تٶراعاسى ەرلان قوشانوۆتىڭ سٶزٸنشە بيۋدجەتتٸ قالىپتاستىرۋ كەزٸندە, ەسٸرەسە كٸرٸس بٶلٸگٸ بويىنشا ٷنەمٸ دۇرىس بولجام جاسالمايدى.ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋ جوسپارى ەكونوميكانىڭ ناقتى مٷمكٸندٸكتەرٸمەن قابىسا بەرمەيدٸ.نەتيجەسٸندە, بٸز ەلدەگٸ ناقتى ەكونوميكالىق جاعدايدان الشاق بولاتىن بيۋدجەت شىعىستارىن ناقتىلايمىز.
"مەملەكەتتٸك ورگاندار جىل سايىن بيۋدجەتتٸ قاراۋ كەزٸندە بٸزدٸ مەملەكەتتٸك قازىنانىڭ تەڭگەرٸمدٸ ەكەنٸنە سەندٸرەدٸ. ال جىل سوڭىندا كٸرٸس جەتكٸلٸكسٸز بولىپ, ۇلتتىق قوردىڭ قاراجاتىنا جٷگٸنەمٸز. بۇل جولى دا ٷكٸمەت ەلدٸڭ قارجىلىق تۇراقتىلىعى ٷشٸن نىسانالى ترانسفەرت قاجەت ەكەنٸن ايتىپ وتىر. ياعني, ەلٸمٸزدٸڭ بيۋدجەتٸ ۇلتتىق قوردىڭ قاراجاتىنسىز شەشٸمٸن تاپپاي كەلەدٸ.
بۇل جەتە ويلاستىرىلماعان, كەسٸبي ەمەس تەسٸل دەپ ايتۋعا بولادى. ٷكٸمەت ٸشكٸ جالپى ٶنٸمنٸڭ ٶسۋٸ, وڭ ەكونوميكالىق قارقىن تۋرالى «ەدەمٸ» تسيفرلارمەن بەزەندٸرٸلگەن بايانداما جاسايدى. ال ٸس جٷزٸندە بٸز ونى كٶرٸپ وتىرعان جوقپىز. شاعىن جەنە ورتا بيزنەس ەكونوميكانىڭ قوزعاۋشى كٷشٸ بولۋى كەرەك. بٸراق كەسٸپكەرلٸكتٸڭ دامۋ قارقىنى جەنە بەلسەندٸلٸگٸ ماردىمسىز. بٸز ينفراقۇرىلىمدىق جوبالارعا, ٶڭٸرلەردٸ دامىتۋعا قوماقتى قارجى قۇيىپ جاتىرمىز. بٸراق كٸرٸس تٷرٸندە كٶزگە كٶرٸنەتٸن نەتيجەگە قول جەتكٸزە الماي وتىرعانىمىز انىق. مۇنىڭ بەرٸ, ۇزاق مەرزٸمدٸ جوسپارلاردى ايتپاعاندا, تٸپتٸ بٸر جىلدىق پەرسپەكتيۆانىڭ ەكونوميكالىق تۇرعىدان دۇرىس جوسپارلانبايتىنىن كٶرسەتەدٸ", -دەيدٸ ەرلان قوشانوۆ.
دەپۋتات ەلنۇر بەيسەنباەۆتىڭ ايتۋىنشا بيۋدجەت تاپشىلىعىن جابۋ ٷشٸن ۇلتتىق قوردان قاراجات الۋ 2024 جىلى ەڭ شەكتٸ دەڭگەيگە جەتتٸ. بيىل بيۋدجەتتٸڭ كٸرٸس بٶلٸگٸ نەبەرٸ 13,1 ترلن تەڭگەنٸ قۇرادى. ياعني بيۋدجەتكە 3 تريلليون تەڭگە كٶلەمٸندە جوسپارلانعان سالىقتىق تٷسٸمدەر تٷسپەدٸ.
"دۇرىس جوسپارلاماۋ سالدارىنان ٷش تريلليون تەڭگەنٸڭ جەتپەۋٸ – سالىق جەنە بيۋدجەتتٸك ساياساتتىڭ كٷيرەگەنٸ دەگەن سٶز ەمەس پە?! دەمەك, ٷكٸمەت بيۋدجەتكە ناقتى سالىقتىق تٷسٸممەن قامتاماسىز ەتٸلمەگەن كٸرٸستٸ سالىپ وتىر. مۇنى بٸز ٷكٸمەتتٸڭ ەكونوميكالىق بلوگىنىڭ جەتكٸلٸكتٸ دەڭگەيدە جاۋاپكەرشٸلٸك پەن كەسٸبيلٸك تانىتا الماۋى دەپ ەسەپتەيمٸز" -, دەيدٸ ول.
ٷكٸمەت بيۋدجەت تاپشىلىعىن جابۋ ٷشٸن ۇلتتىق قوردان 5,6 ترلن تەڭگە, بۇعان قوسا, «قازاتومپروم» ارقىلى تاعى 1 تريلليون تەڭگەنٸ بيۋدجەت ەسەبٸنە الدى. مۇنىڭ بارلىعى – ۇلتتىق قوردىڭ قاراجاتى. سونىمەن, بيىل ۇلتتىق قوردان 6,6 تريلليون, ال كەلەسٸ جىلى تاعى 5,3 ترلن تەڭگە الىنادى. بۇل – شامامەن 24 ميلليارد اقش دوللارىنا پارا-پار. ول – جالپى ۇلتتىق قور كٶلەمٸنٸڭ ٷشتەن بٸرٸنە تەڭ سوما. مۇنىڭ سوڭى قورداعى اكتيۆتەردٸڭ ازايۋىنا ۇشىراتاتىنىن ايتىپ وتىر دەپۋتات.
