ۇلتتىق بانك تٶراعاسىنىڭ كەڭەسشٸسٸ ولجاس تٶلەۋوۆ 2020 جىلعى اقشا-كرەديت ساياساتىنىڭ نەتيجەلەرٸ, قازٸرگٸ جاعدايداعى بازالىق مٶلشەرلەمەنٸڭ وڭتايلى دەڭگەيٸ تۋرالى ايتتى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
ونىڭ ايتۋىنشا, كوروناۆيرۋس پاندەميياسىنىڭ ەلەمدٸك ەكونوميكاعا تيگٸزگەن ەسەرٸ مەن مۇناي باعاسىنىڭ تٶمەندەۋٸنە الىپ كەلگەنٸن ەسكەرسەك, 2020 – شىنىمەن دە ٶزگەشەلەۋ جىل بولدى.
«وسىعان بايلانىستى ورتالىق بانكتەر ەكونوميكانىڭ ىنتالاندىرۋشى كٷشٸنە اينالۋى كەرەك بولدى. بۇل جەردە قازاقستاننىڭ ۇلتتىق بانكٸ دە وسى مٸندەتتٸ ورىندادى. سٶيتٸپ, ۇلتتىق بانك داعدارىسقا قارسى باستامالاردى جالپى سوماسى 2,3 تريلليون تەڭگەگە دەيٸن قارجىلاندىردى. بۇل بىلتىر قازاقستانداعى داعدارىسقا قارسى شارالاردى قارجىلاندىرۋعا ارنالعان ٷكٸمەت قاراجاتىنىڭ جارتىسىنان كٶبٸن قۇرايدى», - دەيدٸ ولجاس تٶلەۋوۆ
سونىمەن بٸرگە 2020 جىلعا ارنالعان ەكونوميكانى مونەتيزاتسييالاۋ نەمەسە اۋقىمدى اقشانىڭ ەلدٸڭ نومينالدى جٸٶ-گە قاتىناسى, بٸزدٸڭ الدىن-الا باعالاۋىمىز بويىنشا, 36,8%-دى قۇرادى. بۇل 2019 جىلعى كٶرسەتكٸشتەن 5 پايىزدىق تارماققا جوعارى جەنە 2017 جىلدان باستاپ قازاقستان ەكونوميكاسىن مونەتيزاتسييالاۋدىڭ ماكسيمالدى دەڭگەيٸ. بۇل ساندار ۇلتتىق بانكتٸڭ ەكونوميكانى داعدارىس كەزەڭٸندە ەلدەگٸ ەكونوميكالىق بەلسەندٸلٸكتٸڭ جەدەل قالپىنا كەلۋٸ مەن ٶسۋٸنە قاجەتتٸ ٶتٸمدٸلٸكتٸڭ قاجەتتٸ كٶلەمٸمەن قامتاماسىز ەتكەنٸن كٶرسەتەدٸ.
«سونىمەن بٸرگە ۇلتتىق بانك سول ۋاقىتتا باعا تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋدٸ كٶزدەيتٸن باستى ماقساتتى ورىنداۋ ٷشٸن جۇمىستار جٷرگٸزدٸ. نەگٸزگٸ قۇرال بازالىق مٶلشەرلەمە بولدى. ٶتكەن جىلدىڭ سوڭىندا ينفلياتسييا, الدىن الا كٷتٸلگەندەي, 4–6% دەلٸزدەن شىعىپ, 7,5%-دى قۇرادى. بٸراق ٶتكەن جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا ينفلياتسييا ەكٸ تاڭبالى كٶرسەتكٸش – 11%-عا دەيٸن ٶسەدٸ دەپ بولجانعان بولاتىن. ەرينە, بۇل بولجامنىڭ نەگٸزٸندە كوروناۆيرۋس پاندەميياسىنىڭ سالدارىنان ۆاليۋتا مەن تاۋار نارىقتارىندا ورىن العان جەنە كٷتٸلەتٸن شوكتار ەسكەرٸلدٸ», - دەدٸ ول.
دەگەنمەن, ۋاقىتىندا قابىلدانعان شارالاردىڭ ارقاسىندا ينفلياتسييانىڭ تٶمەنگٸ كٶرسەتكٸشٸن قول جەتكٸزدٸك – ەكونوميكادا وڭ باعا ساقتالىپ, تەڭگەمەن كٶرسەتٸلگەن اكتيۆتەردٸڭ ينۆەستيتسييالىق جەنە جيناقتىق تارتىمدىلىعى قامتاماسىز ەتٸلدٸ.
سونىمەن قاتار, ول ينفلياتسييانىڭ 4–6% دەلٸزدەن شىعۋىنا ەسەر ەتكەن فاكتورلار تۋرالى ايتتى.
«ينفلياتسييانىڭ قالىپتاسۋىنا ازىق-تٷلٸك قۇنىنىڭ ٶسۋٸ ٷلەس قوسقانىن ايتار ەدٸم. بۇۇ ازىق-تٷلٸك جەنە اۋىلشارۋاشىلىق ۇيىمىنىڭ مەلٸمەتتەرٸ بويىنشا, ٶتكەن جىل, تۇتاستاي العاندا, 2014 جىلدان بەرٸ قاراي بٷكٸل ەلەمدە ازىق-تٷلٸك باعاسىنىڭ ٶسۋٸ جاعىنان رەكوردتىق كٶرسەتكٸش بەردٸ. سٶيتٸپ, بۇل جاعداي بارلىق دەرلٸك ەلدە ازىق-تٷلٸك ينفلياتسيياسىنىڭ جەدەلدەۋٸنە الىپ كەلدٸ. سونىمەن قاتار, كٶپ جاعدايدا مونەتارلىق فاكتورلارعا جەنە اقشا-كرەديت ساياساتىنىڭ ٶتٸمدٸلٸگٸنە ەسەر ەتەتٸن قازاقستانداعى ينفلياتسييانىڭ ازىق-تٷلٸككە جاتپايتىن بٶلٸگٸ بىلتىر جىل بويى 2015 جىلدان بەرٸ قارايعى كٶرسەتكٸشتەن تٶمەن مەندە قالدى, شامامەن 5,5%», - دەيدٸ سپيكەر.
ينفلياتسييانىڭ ٷدەۋٸ بٷكٸل ايماق ٷشٸن جالپى تەندەنتسيياعا اينالدى. ەاەو ەلدەرٸندەگٸ ناقتى جىلدىق ينفلياتسييا دەڭگەيٸ ورتالىق بانكتەردٸڭ دەلٸزدەرٸنەن شىعىپ, تٸپتٸ كەي جەرلەردە كٶپجىلدىق ماكسيمۋمدارعا جەتتٸ.ەڭ ٷلكەن ٶسٸم قىرعىزستاندا بولدى – 3,1%-دان 9,7%-عا دەيٸن نەمەسە 6,6 پ.ت., ال ەڭ ازى – قازاقستاندا (2,1 پ.ت. – 5,4%-دان 7,5%-عا) جەنە رەسەيدە (1,9 پ.ت. – 3,0-دەن 4,9%-عا دەيٸن).
ولجاس تٶلەۋوۆ بازالىق مٶلشەرلەمەنٸ تٶمەندەتۋ قاجەتتٸلٸگٸ تۋرالى ايتتى.
«ۇلتتىق بانكتە بازالىق مٶلشەرلەمەنٸڭ بەلگٸلٸ بٸر دەڭگەيٸنە قاتىستى باستاپقى سٶزسٸز پوزيتسيياسى نەمەسە تارگەتٸ جوق. سوندىقتان ۇلتتىق بانك «قانداي جاعداي بولماسىن جەنە كەز كەلگەن جاعدايدا بازالىق مٶلشەرلەمەنٸ تٶمەندەتۋگە قارسى» دەگەن تۇجىرىم دۇرىس ەمەس. قازٸرگٸ ۋاقىتتا سىرتقى جەنە ٸشكٸ ينفلياتسييالىق قىسىم كٷشەيٸپ تۇر, ازىق-تٷلٸك باعاسىنىڭ ودان ەرٸ ٶسۋ قاۋپٸ ارتتى, ەندٸ, ەرينە, ەلدە جەنە ەلەمدە كوروناۆيرۋس ينفەكتسيياسىنىڭ تارالۋىنا بايلانىستى بەلگٸسٸزدٸك ساقتالادى. مٸنە, سوندىقتان 9,0%-دىق بازالىق بٶلشەرلەمەنٸڭ قازٸرگٸ دەڭگەيٸ ەكونوميكاداعى اقشانىڭ قۇنىن كٶرسەتەدٸ, ول ينفلياتسيياعا قارسى قازٸرگٸ جەنە بولاشاق تەۋەكەلدەردٸ تەڭەستٸرەدٸ, ەكونوميكانىڭ قالپىنا كەلۋٸ مەن ٶسۋٸنٸڭ العىشارتتارىن قۇرايدى», - دەيدٸ ۇلتتىق بانك ٶكٸلٸ.
