Ulttyq bank tóraǵasynyń keńesshisi Oljas Tóleýov 2020 jylǵy aqsha-kredit saiasatynyń nátijeleri, qazirgi jaǵdaidaǵy bazalyq mólsherlemeniń ońtaily deńgeii týraly aitty, dep habarlaidy QazAqparat.
Onyń aitýynsha, koronavirýs pandemiiasynyń álemdik ekonomikaǵa tigizgen áseri men munai baǵasynyń tómendeýine alyp kelgenin eskersek, 2020 – shynymen de ózgesheleý jyl boldy.
«Osyǵan bailanysty ortalyq bankter ekonomikanyń yntalandyrýshy kúshine ainalýy kerek boldy. Bul jerde Qazaqstannyń Ulttyq banki de osy mindetti oryndady. Sóitip, Ulttyq bank daǵdarysqa qarsy bastamalardy jalpy somasy 2,3 trillion teńgege deiin qarjylandyrdy. Bul byltyr Qazaqstandaǵy daǵdarysqa qarsy sharalardy qarjylandyrýǵa arnalǵan úkimet qarajatynyń jartysynan kóbin quraidy», - deidi Oljas Tóleýov
Sonymen birge 2020 jylǵa arnalǵan ekonomikany monetizatsiialaý nemese aýqymdy aqshanyń eldiń nominaldy JIÓ-ge qatynasy, bizdiń aldyn-ala baǵalaýymyz boiynsha, 36,8%-dy qurady. Bul 2019 jylǵy kórsetkishten 5 paiyzdyq tarmaqqa joǵary jáne 2017 jyldan bastap Qazaqstan ekonomikasyn monetizatsiialaýdyń maksimaldy deńgeii. Bul sandar Ulttyq banktiń ekonomikany daǵdarys kezeńinde eldegi ekonomikalyq belsendiliktiń jedel qalpyna kelýi men ósýine qajetti ótimdiliktiń qajetti kólemimen qamtamasyz etkenin kórsetedi.
«Sonymen birge Ulttyq Bank sol ýaqytta baǵa turaqtylyǵyn qamtamasyz etýdi kózdeitin basty maqsatty oryndaý úshin jumystar júrgizdi. Negizgi qural bazalyq mólsherleme boldy. Ótken jyldyń sońynda infliatsiia, aldyn ala kútilgendei, 4–6% dálizden shyǵyp, 7,5%-dy qurady. Biraq ótken jyldyń naýryz aiynda infliatsiia eki tańbaly kórsetkish – 11%-ǵa deiin ósedi dep boljanǵan bolatyn. Árine, bul boljamnyń negizinde koronavirýs pandemiiasynyń saldarynan valiýta men taýar naryqtarynda oryn alǵan jáne kútiletin shoktar eskerildi», - dedi ol.
Degenmen, ýaqytynda qabyldanǵan sharalardyń arqasynda infliatsiianyń tómengi kórsetkishin qol jetkizdik – ekonomikada oń baǵa saqtalyp, teńgemen kórsetilgen aktivterdiń investitsiialyq jáne jinaqtyq tartymdylyǵy qamtamasyz etildi.
Sonymen qatar, ol infliatsiianyń 4–6% dálizden shyǵýyna áser etken faktorlar týraly aitty.
«Infliatsiianyń qalyptasýyna azyq-túlik qunynyń ósýi úles qosqanyn aitar edim. BUU azyq-túlik jáne aýylsharýashylyq uiymynyń málimetteri boiynsha, ótken jyl, tutastai alǵanda, 2014 jyldan beri qarai búkil álemde azyq-túlik baǵasynyń ósýi jaǵynan rekordtyq kórsetkish berdi. Sóitip, bul jaǵdai barlyq derlik elde azyq-túlik infliatsiiasynyń jedeldeýine alyp keldi. Sonymen qatar, kóp jaǵdaida monetarlyq faktorlarǵa jáne aqsha-kredit saiasatynyń ótimdiligine áser etetin Qazaqstandaǵy infliatsiianyń azyq-túlikke jatpaityn bóligi byltyr jyl boiy 2015 jyldan beri qaraiǵy kórsetkishten tómen mánde qaldy, shamamen 5,5%», - deidi spiker.
Infliatsiianyń údeýi búkil aimaq úshin jalpy tendentsiiaǵa ainaldy. EAEO elderindegi naqty jyldyq infliatsiia deńgeii ortalyq bankterdiń dálizderinen shyǵyp, tipti kei jerlerde kópjyldyq maksimýmdarǵa jetti.Eń úlken ósim Qyrǵyzstanda boldy – 3,1%-dan 9,7%-ǵa deiin nemese 6,6 p.t., al eń azy – Qazaqstanda (2,1 p.t. – 5,4%-dan 7,5%-ǵa) jáne Reseide (1,9 p.t. – 3,0-den 4,9%-ǵa deiin).
Oljas Tóleýov bazalyq mólsherlemeni tómendetý qajettiligi týraly aitty.
«Ulttyq bankte bazalyq mólsherlemeniń belgili bir deńgeiine qatysty bastapqy sózsiz pozitsiiasy nemese targeti joq. Sondyqtan Ulttyq bank «qandai jaǵdai bolmasyn jáne kez kelgen jaǵdaida bazalyq mólsherlemeni tómendetýge qarsy» degen tujyrym durys emes. Qazirgi ýaqytta syrtqy jáne ishki infliatsiialyq qysym kúsheiip tur, azyq-túlik baǵasynyń odan ári ósý qaýpi artty, endi, árine, elde jáne álemde koronavirýs infektsiiasynyń taralýyna bailanysty belgisizdik saqtalady. Mine, sondyqtan 9,0%-dyq bazalyq bólsherlemeniń qazirgi deńgeii ekonomikadaǵy aqshanyń qunyn kórsetedi, ol infliatsiiaǵa qarsy qazirgi jáne bolashaq táýekelderdi teńestiredi, ekonomikanyń qalpyna kelýi men ósýiniń alǵysharttaryn quraidy», - deidi Ulttyq bank ókili.
