قازاقستان پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ Nur Otan پارتيياسىنىڭ كەزەكتەن تىس حح قۇرىلتايىندا سٶيلەگەن سٶزٸ
***
اسا مەرتەبەلٸ نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى!
قۇرمەتتٸ سەزد دەلەگاتتارى!
پارتييامىزدىڭ حح سەزٸ كٷردەلٸ ەرٸ ماڭىزدى كەزەڭدە ٶتكٸزٸلٸپ وتىر. بۇل – مەملەكەتٸمٸزدٸڭ قوعامدىق-ساياسي ٶمٸرٸندەگٸ ايتۋلى وقيعا.
بٷگٸندە Nur Otan پارتيياسى ەل تاعدىرىنا جاۋاپتى ەڭ باستى ساياسي كٷشكە اينالدى.
حالقىمىز بٸزگە قاشاندا زور سەنٸم ارتادى. ەسٸرەسە, جاھاندىق داعدارىس كەزٸندە ەل اماناتىنا ەرەكشە كٶڭٸل بٶلۋٸمٸز كەرەك.
بٷكٸل ەلەمگە تاراعان پاندەمييا قازاقستانعا دا وڭاي تيگەن جوق. مەملەكەت ازاماتتاردىڭ دەنساۋلىعىن قورعاۋ ٷشٸن بارلىق قاجەتتٸ شارانى قابىلدادى. پارتييا تاراپىنان حالىققا ۇدايى قولداۋ كٶرسەتٸلٸپ كەلەدٸ.
Nur Otan بەلسەندٸلەرٸ مەن ەرٸكتٸلەرٸ مۇقتاج جانداردان كٶمەگٸن اياعان جوق. وسىنداي ناقتى جۇمىس پەن شىنايى جاناشىرلىق بەرەكە-بٸرلٸگٸمٸزدٸ ارتتىرا تٷسەدٸ.
قازاقستان قازٸرگٸ جاعدايعا قاراماستان, ستراتەگييالىق دامۋ ماقساتتارىن دەيەكتٸ تٷردە جٷزەگە اسىرادى. بۇل رەتتە, ەلباسى ساياساتىنىڭ ساباقتاستىعىن قامتاماسىز ەتۋ – نەگٸزگٸ مٸندەتتٸڭ بٸرٸ.
مەن بيىلعى جولداۋىمدا پارتييانىڭ قوعامداعى جەتەكشٸ رٶلٸ تۋرالى ايتتىم. بٸز رەفورمالاردى جٷزەگە اسىرۋ بارىسىندا Nur Otan-نىڭ زور ەلەۋەتٸنە سٷيەنەتٸن بولامىز.
قۇرمەتتٸ دەلەگاتتار مەن سەزد قوناقتارى!
بٷگٸندە بٷكٸل ەلەم تٷبەگەيلٸ ٶزگەرٸستەر دەۋٸرٸنە اياق باستى. حالىقارالىق قاتىناستار جٷيەسٸ بارعان سايىن بەلگٸسٸزدٸك پەن بەي-بەرەكەتسٸزدٸككە بەلشەسٸنەن باتىپ بارادى. سەنٸم داعدارىسى تۋىنداعانى انىق.
سوڭعى جٷز جىلدىقتاعى اسا تەرەڭ رەتسەسسييا ەلەمدٸك ەكونوميكانى ونداعان جىلعا كەرٸ ىعىستىرىپ تاستادى. ٶسٸمنٸڭ بۇرىنعى قارقىنى مەن ورنىقتى دامۋدى قالپىنا كەلتٸرۋ ٷشٸن وراسان زور كٷش-جٸگەر جەنە ۋاقىت كەرەك. وسىنىڭ سالدارىنان كٶپتەگەن ەل قيىن جاعدايدا قالدى.
قازاقستان جەتكٸلٸكتٸ دەڭگەيدە بەرٸك نەگٸزگە يە بولىپ وتىر. ٶيتكەنٸ, ەڭ الدىمەن, بٸزدٸڭ قارجى رەسۋرستارىنا نەگٸزدەلگەن ناقتى دامۋ جوسپارىمىز بار.
بٸز جاۋاپكەرشٸلٸگٸ مول ميلليونداعان ازاماتىمىزدىڭ ارقاسىندا ٸشكٸ ساياسي تۇراقتىلىقتى ساقتاي بٸلدٸك. سونداي-اق, بيزنەس قوعامداستىعىن قولداپ, مەملەكەتتٸڭ بارلىق ەلەۋمەتتٸك مٸندەتتەمەسٸن ورىنداي الدىق. وسى جولدا حالقىمىزدىڭ دەستٷرلٸ قۇندىلىقتارى – ٶزارا كٶمەك, تاباندىلىق, جاناشىرلىق شەشۋشٸ رٶل اتقاردى.
بٸز پاندەمييا كەزٸندە ازاماتتارىمىزدىڭ شىنايى ىنتىماقتاستىعى مەن جاپپاي جانقييارلىعىنىڭ كۋەسٸ بولدىق. «بٸز بٸرگەمٸز!» ۇرانى قازاقستان پاتريوتيزمٸنٸڭ فورمۋلاسىنا اينالدى. قاتەرلٸ دەرت ىرىق بەرمەگەن قيىن كٷندەردە بٸز شىن مەنٸندە بٸرگە بولدىق.
پارتييا جەنە ونىڭ بەلسەندٸلەرٸ حالىقتى بٸرٸكتٸرۋگە وراسان زور ەڭبەك سٸڭٸردٸ. ناقتى ٸستەر اتقاراتىن Nur Otan پارتيياسى ٶزٸنٸڭ ٸس-قيمىلى ارقىلى كٶشباسشىلىققا لايىقتىلىعىن, قازاقستاننىڭ بولاشاعى ٷشٸن بٷكٸل جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ موينىنا الۋعا دايىن ەكەنٸن كٶرسەتتٸ.
وسىنداي داعدارىس كەزٸندە بيلەۋشٸ پارتييانىڭ, ٷكٸمەت پەن بٷكٸل قوعامنىڭ الدىندا بٸرەگەي مٷمكٸندٸكتەر پايدا بولاتىنى بۇرىننان بەلگٸلٸ. سول تاريحي مٷمكٸندٸكتٸ پايدالانۋ ٷشٸن بٸز ەلٸمٸزگە دامۋدىڭ جاڭا پاراديگماسىن ۇسىنۋىمىز قاجەت. بۇل جەردە بيلٸكتٸڭ بارلىق تارماعى: پرەزيدەنت, ٷكٸمەت جەنە زاڭ شىعارۋشى ورگان كٷش جۇمىلدىرۋى كەرەك. سوندىقتان الداعى سايلاۋدىڭ بٷكٸل قوعام ٷشٸن ماڭىزى اسا جوعارى.
تۇڭعىش پرەزيدەنت نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆ بەس ينستيتۋتتىق رەفورما مەن ۇلت جوسپارىندا بەلگٸلەگەن جٷيەلٸ جاڭعىرتۋلارعا سەرپٸن بەرۋٸمٸز قاجەت. وسى ماقساتپەن بٸز 2025 جىلعا دەيٸن «ٶزگەرٸستەر جولى: ەر ازاماتقا – لايىقتى ٶمٸر!» سايلاۋالدى باعدارلاماسىن قابىلدايمىز. بۇل – جان-جاقتى ويلاستىرىلعان ەرٸ ناقتى جٷزەگە اساتىن قۇجات.
ەكونوميكاداعى قيىندىقتارعا قاراماستان, Nur Otan پارتيياسى باعدارلامانى جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن ٷكٸمەتپەن بٸرلەسٸپ, الداعى بەسجىلدىققا 21 تريلليون تەڭگە بٶلۋدٸ جوسپارلاپ وتىر. باعدارلامادا ەلدٸڭ ەلەۋمەتتٸك ٸلگەرٸلەۋٸنە جەنە حالىقتىڭ ەل-اۋقاتىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان ناقتى ەرٸ تيٸمدٸ شارالار ۇسىنىلادى.
پارتييا جۇرتشىلىقتان كەلٸپ تٷسكەن ۇسىنىس-تٸلەكتەردٸ نازارعا الدى. بٸزدٸڭ باعدارلامامىزدى بٷكٸل ەلٸمٸز دايىندادى دەۋگە تولىق نەگٸز بار.
قۇرمەتتٸ پارتييالاستار, جولداستار!
بٸزدٸڭ باعدارلامامىزدا نەگٸزگٸ تٶرت باسىمدىق بار.
بٸرٸنشٸ – ەر ازاماتقا ٶز ەلەۋەتٸن جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن تەڭ مٷمكٸندٸك بەرۋ.
بٸز ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق ساياساتتا نارىق تەسٸلدەرٸن باسشىلىققا الامىز. قارجىنى جەنە جەردەماقىنى نەگٸزسٸز وڭدى-سولدى تاراتۋدى دوعارۋ قاجەت. مەملەكەت اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەكتٸ شىن مەنٸندە مۇقتاج ادامدارعا بەرۋ كەرەك.
ەڭ باستىسى – ەلەۋمەتتٸك ەدٸلدٸك. سول سەبەپتٸ مۇقتاج جاندارعا قامقورلىق جاساۋعا باسا مەن بەرەمٸز. ەلەۋمەتتٸك ساياساتتى جٷرگٸزگەندە قيىندىققا تاپ بولعان ازاماتتارعا اتاۋلى كٶمەك كٶرسەتۋ شارالارى كٷشەيتٸلەدٸ.
الداعى بەس جىل ٸشٸندە ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدەردٸ جىل سايىن يندەكستەۋ ٷشٸن 3 تريلليون تەڭگەدەن استام قاراجات بٶلٸنەدٸ. ورتاق زەينەتاقى مٶلشەرٸ دە جىل سايىن يندەكستەلەتٸن بولادى. بۇل رەتتە, بٸز مۇنى ينفلياتسييا دەڭگەيٸنە 2 پايىز قوسىپ جٷزەگە اسىرۋدى ۇسىنىپ وتىرمىز.
تۇراقتى كٷتٸمگە مۇقتاج جەنە جەكە كٶمەكشٸ قىزمەتٸن پايدالانبايتىن بٸرٸنشٸ توپتاعى مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ ازاماتتاردىڭ بارلىعىنا قوسىمشا ەلەۋمەتتٸك قولداۋ كٶرسەتٸلەدٸ. وسىعان وراي بەرٸلەتٸن ارناۋلى جەردەماقى ەڭ تٶمەنگٸ كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸنٸڭ 1,4 ەسە كٶبەيتٸلگەن مٶلشەرٸنە تەڭ بولادى. الداعى بەس جىل ٸشٸندە بٸز ەرەكشە كٷتٸمدٸ قاجەتسٸنەتٸن ادامداردى ارناۋلى تەحنيكالىق قۇرالدارمەن قامتاماسىز ەتەمٸز. سونداي-اق ولارعا تولىقتاي وڭالتۋ-ساۋىقتىرۋ قىزمەتتەرٸ ۇسىنىلادى.
بٸراق, ەڭ باستىسى, ەر ادامعا تابىس تابۋ مٷمكٸندٸگٸن بەرۋ كەرەك. بۇل رەتتە, بٸز ناقتى شارالار قابىلدايمىز. سونىڭ نەتيجەسٸندە, 2025 جىلعا قاراي مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ ازاماتتاردى جۇمىسپەن قامتۋ كٶرسەتكٸشٸ 30 پايىزعا جەتەدٸ.
وسىنداي جانداردىڭ كەسٸبي قىزمەتپەن اينالىسۋىمەن بٸرگە, بٸلٸم الۋىنا دا جاعداي جاساۋ ماڭىزدى. بەس جىل ٸشٸندە كوللەدجدەر مەن جوعارى وقۋ ورىندارى ينكليۋزيۆتٸ بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸمەن تولىق قامتىلادى. سونىمەن قاتار, مەكتەپكە دەيٸنگٸ بارلىق مەكەمە مەن مەكتەپتەردە بۇل كٶرسەتكٸشتٸ كەزەڭ-كەزەڭمەن 70 پايىزعا دەيٸن جەتكٸزەمٸز.
بٸز تەك ەلەۋمەتتٸك كٶمەككە مۇقتاج جاندارعا عانا ەمەس, حالىقتىڭ ٶزگە دە توپتارىنا قولداۋ كٶرسەتەمٸز.
پارتييالىق تٸزٸمدەگٸ 20 پايىزدىق كۆوتا جاس كٶشباسشىلاردى قولداۋدىڭ ناقتى تەتٸگٸنە اينالدى. Nur Otan-نىڭ قاتارىنا بٸلٸمدٸ, قايسار جەنە جٸگەرلٸ جاستار قوسىلدى.
ەيەلدەردٸڭ قوعامدىق-ساياسي ٶمٸردەگٸ, ەكونوميكانىڭ بارلىق سەكتورىنداعى رٶلٸن كٷشەيتۋ – ەلەمدٸك ٷردٸس. قازٸرگٸ ۋاقىتتا پارتييالىق تٸزٸمنٸڭ 30 پايىزى ەيەلدەردەن قۇرالعان. بۇل – ەيەلدەر قاۋىمى ٷشٸن مەملەكەت باسقارۋ ٸسٸنە اتسالىسۋعا جول اشاتىن ناقتى ەلەۋمەتتٸك مٷمكٸندٸك.
پارتييانىڭ بەلسەندٸ قاتىسۋىمەن ەلەۋمەتتٸك كودەكس ەزٸرلەنەدٸ. بۇل مازمۇنى جاعىنان مٷلدە جاڭا قۇجات بولماق. كودەكستە قوعام مەن مەملەكەت اراسىنداعى ٶزارا كەلٸسٸم ورناتۋدىڭ تىڭ تەسٸلدەرٸ كٶرسەتٸلەتٸن بولادى.
ەكٸنشٸ باسىمدىق – سالاماتتى زيياتكەر ۇلت قالىپتاستىرۋ.
جاڭا جاھاندىق سىن-قاتەرلەر ەسكەرٸلە وتىرىپ, بٸلٸم, عىلىم, دەنساۋلىق ساقتاۋ, مەدەنيەت جەنە سپورت سالالارىنا جۇمسالاتىن قاراجات ۇلعايتىلاتىن بولادى. بۇل – ادام كاپيتالىنا, ەلٸمٸزدٸڭ بولاشاعىنا سالىناتىن ستراتەگييالىق ينۆەستيتسييا.
دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن قارجىلاندىرۋ كٶلەمٸ ٸشكٸ جالپى ٶنٸمنٸڭ 5 پايىزىنان كەم بولمايدى. جاڭا ەپيدەمييالارعا ەردايىم دايىن بولۋ كەرەك. تسيفرلاندىرۋدى, تەلەمەديتسينانى, بيولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸك ينفراقۇرىلىمىن قامتيتىن بٸرتۇتاس ۇلتتىق جٷيە قۇرۋ ٸسٸ اياقتالادى.
نۇر-سۇلتان مەن الماتى قالالارىندا كٶپبەيٸندٸ ەكٸ عىلىمي-يننوۆاتسييالىق كلينيكا سالىنادى. ٶڭٸرلٸك مەديتسينانى دامىتۋ ٷشٸن بٸز ەلٸمٸزدٸڭ بارلىق وبلىسىندا 20 زاماناۋي مەديتسينالىق ورتالىق سالاتىن بولامىز. اۋداندىق اۋرۋحانالار مەن پەرزەنتحانالاردى, اۋىلدىق ەمدەۋ مەكەمەلەرٸن بارلىق قاجەتتٸ قۇرال-جابدىقپەن قامتاماسىز ەتەمٸز.
2023 جىلعا قاراي دەرٸگەرلەردٸڭ ەڭبەكاقىسى 2,5 ەسە ٶسەدٸ.
باستى ماقسات – قازاقستاندىقتاردىڭ ورتاشا ٶمٸر سٷرۋ جاسىن 75-كە دەيٸن ۇزارتۋ.
سالاماتتى ٶمٸر سالتى مەن بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋ زور ماڭىزعا يە. سوندىقتان بالالار مەن جاسٶسپٸرٸمدەر كلۋبتارىن تەك شاعىن جەنە ورتاشا قالالاردا عانا ەمەس, سونداي-اق تٸرەك بولارلىق بارلىق اۋىلدا اشۋ قاجەت. سونىمەن قاتار جاتتىقتىرۋشى-وقىتۋشىلاردىڭ ەڭبەكاقىسىن كٶتەرۋ كەرەك. ەربٸر اۋىلدىق وكرۋگتە سپورت جٶنٸندەگٸ نۇسقاۋشى لاۋازىمىن ەنگٸزگەن جٶن.
قۇرمەتتٸ سەزگە قاتىسۋشىلار!
ەلٸمٸز بەسەكەگە قابٸلەتتٸ بولۋ ٷشٸن بٸلٸم جەنە مەدەنيەت سالاسىن ٶركەندەتۋگە, جاستاردى قولداۋعا باسا مەن بەرۋٸمٸز كەرەك.
بٷكٸل قازاقستان بويىنشا 800 جاڭا مەكتەپ سالىنادى. سونىڭ ارقاسىندا بٸز اپاتتى جەنە ٷش اۋىسىممەن وقىتاتىن مەكتەپتەردٸڭ مەسەلەسٸن تولىق شەشەمٸز. بارلىق مەكتەپ ينتەرنەتپەن, كومپيۋتەرمەن جەنە پەندٸك كابينەتتەرمەن قامتاماسىز ەتٸلەدٸ.
اۋىل مەكتەپتەرٸنٸڭ دامۋىنا ەرەكشە كٶڭٸل بٶلٸنەدٸ. شاعىن قالالار مەن اۋدان ورتالىقتارىندا, اۋىلدىق جەرلەردە ورنالاسقان 5 مىڭنان استام مەكتەپ جاڭعىرتىلۋى كەرەك. پەداگوگ ماماندارعا سۇرانىستى ارتتىرىپ, بٸلٸم ساپاسىن جاقسارتۋ ماقساتىندا ولاردىڭ جالاقىسى 2 ەسە كٶبەيەدٸ.
جاھاندىق بٸلٸم جەنە يننوۆاتسييالىق جٷيەگە ەنگەن زاماناۋي زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتتەرٸ بٸلٸم ەكونوميكاسىنىڭ نەگٸزٸن قۇراۋعا تيٸس. نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ تەجٸريبەسٸ بويىنشا تاعى دا كەم دەگەندە 2 وزىق ٶڭٸرلٸك جوعارى وقۋ ورنى اشىلادى. 2025 جىلعا قاراي جوعارى بٸلٸم الۋ ٷشٸن بٶلٸنەتٸن گرانتتىڭ سانى 50 پايىزعا ارتادى. بۇل – 75 مىڭ جاس ازاماتىمىز جوعارى بٸلٸمدٸ تەگٸن الادى دەگەن سٶز.
بٸز ستۋدەنتتەرگە ماتەريالدىق قولداۋ كٶرسەتۋ ٸسٸن جالعاستىرا بەرەمٸز. ستۋدەنتتەردٸڭ ستيپەنديياسى 2 ەسەگە, ماگيسترانتتار مەن دوكتورانتتاردىڭ ستيپەنديياسى 1,5 ەسەگە كٶبەيەدٸ. 2025 جىلعا قاراي كوللەدجدەر مەن ۋنيۆەرسيتەتتەر جاتاقحانالارىنداعى ورىندار سانى كەم دەگەندە 50 مىڭعا ارتادى.
«العاشقى جۇمىس ورنى» جوباسى ٸسكە قوسىلادى. بۇل جوبا جىلىنا 5 مىڭ ادامدى قامتيتىن بولادى. بيزنەس سالاسىنداعى كەلەشەگٸ زور يدەيالاردى جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن جاس كەسٸپكەرلەرگە جىل سايىن 10 مىڭ گرانت ۇسىنىلادى.
جۇمىس ٸستەپ جٷرگەن جاستارعا جىلىنا 3 مىڭ جالدامالى پەتەر بەرٸلەدٸ. بٸز جاستار ۇيىمدارى مەن ەرٸكتٸلەر قوزعالىسىنىڭ جوبالارىن قارجىلاندىرۋ كٶلەمٸن 1,5 ەسەگە ارتتىرۋعا ەزٸرمٸز. وسىنداي قولداۋ شارالارى وقىمايتىن جەنە جۇمىس ٸستەمەيتٸن جاستاردىڭ سانىن 2025 جىلعا قاراي 100 مىڭ ادامعا ازايتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
سونىمەن قاتار, بالالارعا قوسىمشا بٸلٸم بەرۋ, بوس ۋاقىتتى تيٸمدٸ پايدالانۋ, شىعارماشىلىق قابٸلەتتٸ دامىتۋ مەسەلەلەرٸ شەشٸمٸن تابادى. بارلىق مەكتەپتە سپورتپەن جەنە شىعارماشىلىقپەن اينالىسۋعا جاعداي جاسالادى. 3 – 6 جاس ارالىعىنداعى بالالار مەكتەپكە دەيٸنگٸ بٸلٸممەن تولىق قامتىلۋعا تيٸس. وسى رەتتە, تۇرعىلىقتى جەرٸنە قاراماستان بالانىڭ بەرٸنە بٸردەي كٶڭٸل بٶلٸنەدٸ.
بٸز «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن بەلسەندٸ تٷردە جٷزەگە اسىرا بەرەمٸز. بۇل اسا ماڭىزدى قۇجات ۇرپاقتىڭ ساناسىن سەرپٸلتٸپ, ۇلتتىڭ جاڭا بولمىسىن قالىپتاستىرۋعا ارقاۋ بولادى.
بۇدان بٶلەك, مەملەكەتتٸك تٸلدٸڭ قولدانىلۋ اياسىن ودان ەرٸ كەڭەيتۋگە كٷش جۇمىلدىرامىز. انا تٸلٸمٸزدٸ ارداقتاماساق – ەلدٸگٸمٸزگە سىن.
كەز كەلگەن شارۋاشىلىق قىزمەتٸمەن اينالىسقان جاعدايدا تابيعاتتى ساقتاۋ جەنە ونى قورعاۋ مٸندەتٸ باستى قاعيداتتىڭ بٸرٸنە اينالادى. جاڭا ەكولوگييالىق كودەكس جەنە «جاسىل ٶسٸم» تۇجىرىمداماسى قابىلدانادى.
بٸز پراگماتيزم قۇندىلىقتارىن, ٷنەمدٸلٸك, قاناعاتشىلدىق جەنە ۇستامدىلىق مەدەنيەتٸن ورنىقتىرۋىمىز كەرەك.
ٷشٸنشٸ باسىمدىق – ەكونوميكا مەن ٶڭٸرلەردٸڭ ورنىقتى دامۋى.
ەلەمدٸك ەكونوميكانىڭ ۇزاق مەرزٸمدٸ داعدارىسقا تاپ بولىپ وتىرعانى انىق. ەرينە, قازاقستان دا بۇدان ەدەۋٸر قىسىم كٶرەتٸنٸ بەلگٸلٸ. دەگەنمەن, داعدارىس – جاڭا ەكونوميكالىق مودەل قۇرۋ ٷشٸن جٷيەلٸ رەفورمالار جٷرگٸزۋدٸڭ مٷمكٸندٸگٸ.
بٷكٸل ەلەمدٸك ەكونوميكا عىلىمى مەن سانالى ساياساتكەرلەر ادامزات تاريحىندا بۇرىن-سوڭدى بولىپ كٶرمەگەن جاھاندىق داعدارىس جاعدايىندا مەملەكەتتٸڭ ەكونوميكالىق ٷدەرٸستەردٸ باسقارۋداعى رٶلٸ شىن مەنٸندە ارتادى دەگەن قورىتىندىعا كەلٸپ وتىر. قالاي دەگەندە دە, وسىلاي بولۋعا تيٸس.
ٷكٸمەتتەردٸڭ باستى مٸندەتٸ – ٶز مەملەكەتٸ ازاماتتارىنىڭ تۇرمىس ساپاسىن لايىقتى قامتاماسىز ەتۋ. بٸزدٸڭ ٷكٸمەت وسى ٸرگەلٸ ماقساتقا قول جەتكٸزۋدٸ كٶزدەپ وتىر.
ەكونوميكالىق ٶسٸمگە قول جەتكٸزۋ ٷشٸن نەگٸزٸنەن مىناداي مەسەلەلەرگە باسا مەن بەرٸلەدٸ:
– قاتاڭ, بٸراق تەڭگەرٸمدٸ ماكروەكونوميكالىق ساياسات;
– جەكە سەكتوردى قولداۋ;
– ازاماتتار الدىنداعى ەلەۋمەتتٸك مٸندەتتەمەلەردٸ ورىنداۋ.
مۇنداي ستراتەگييا بيۋدجەت شىعىندارىن قاتاڭ باقىلاۋعا الۋعا, تيٸمسٸز جەڭٸلدٸكتەر مەن سۋبسيدييالاردى الىپ تاستاۋعا, تٶمەن ينفلياتسييانى ساقتاۋعا جەنە تەڭگەنٸڭ ەركٸن باعامىن ۇستانۋعا نەگٸزدەلەدٸ.
فيسكالدٸ سالادا بيۋدجەت شىعىندارى وڭتايلاندىرىلادى, مۇناي تاپشىلىعى قىسقارادى, ۇلت بايلىعىن ەدٸلەتتٸ بٶلۋ قامتاماسىز ەتٸلەدٸ. اقشا-نەسيە ساياساتى جالپىۇلتتىق ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق باسىمدىقتار تۇرعىسىنان جٷزەگە اسىرىلادى. نەتيجەسٸندە بيۋدجەتتٸڭ مۇنايدان تىس بٶلٸگٸنٸڭ تاپشىلىعى 2025 جىلعا قاراي, ٷكٸمەتتٸڭ ەسەبٸ بويىنشا – 6 پايىزدى, ال جالپى تاپشىلىق 3 پايىزدان اسپايتىن كٶلەمدٸ قۇرايتىن بولادى.
ٷش جىل ٸشٸندە ينفلياتسييا 4 پايىزعا, تٸپتٸ بۇل كٶرسەتكٸشتەن دە تٶمەن دەڭگەيگە دەيٸن ازايۋى ىقتيمال. يندۋسترييالاندىرۋدىڭ بەلسەندٸ جٷرگٸزٸلۋٸ ٶڭدەۋشٸ ٶنەركەسٸپتەگٸ ٶندٸرٸس كٶلەمٸن 1,5 ەسە ۇلعايتۋعا جول اشادى.
بٸز ٷشٸن جاڭا باعىتتار – IT سالاسى مەن تۋريزمگە شىن مەنٸندە باسىمدىق بەرۋ كەرەك. وسى ەكٸ سالا بويىنشا 300 مىڭعا جۋىق جاڭا جۇمىس ورنى اشىلادى.
مەلٸمەتتەردٸ ٶڭدەۋ مەن ساقتاۋ سالاسىنا سالىناتىن ينۆەستيتسييالار 6 ەسە ۇلعايادى. بٸز قازاقستاننىڭ ەكسپورتىن دا بەلسەندٸ تٷردە ٸلگەرٸلەتەتٸن بولامىز. ماقساتىمىز – شيكٸزاتتىق ەمەس ەكسپورت كٶلەمٸن 2 ەسە, ياعني جىلىنا 40 ميلليارد دوللارعا دەيٸن ۇلعايتۋ. اگرارلىق سەكتور دا زور ەلەۋەتكە يە. سالانى دامىتۋدىڭ جاڭا مودەلٸنە قاراي قادام باسۋ كەرەك. بارلىق قارجىلىق جەنە قارجىلىق ەمەس قولداۋ تەتٸكتەرٸن ستراتەگييالىق مٸندەتتەردٸ شەشۋگە باعىتتاپ, تولىعىمەن تسيفرلاندىرۋ قاجەت.
اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸن ٶندٸرەتٸن جەنە ٶڭدەيتٸن 7 ٸرٸ ەكوجٷيە قۇرىلاتىن بولادى. بۇعان 350 مىڭ فەرمەرلٸك جەنە ٷي شارۋاشىلىقتارى جۇمىلدىرىلادى. بۇل دەگەنٸمٸز – اۋىلدىقتار ٷشٸن جاڭا جۇمىس ورىندارى ەرٸ تۇراقتى تابىس كٶزٸ.
600 مىڭ گەكتاردان استام جاڭا سۋارمالى جەرلەردٸ يگەرۋ جٶنٸندە شارالار قابىلداعان جٶن.
2025 جىلعا قاراي اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ جيىنتىق ٶنٸمٸنٸڭ كٶلەمٸ ٷشتەن بٸرٸندەي مٶلشەرگە, ال ەكسپورت كٶلەمٸ 2 ەسەگە دەيٸن ۇلعايادى.
كەسٸپكەرلٸكتٸ قولداۋ اياسىندا بەسەكەلەستٸكتٸ دامىتۋعا, زاڭ ٷستەمدٸگٸن نىعايتۋ مەن سوت جٷيەسٸن جاڭعىرتۋعا ايرىقشا نازار اۋدارىلادى. بۇل – نەگٸزگٸ باعىتتار. ونسىز تيٸمدٸ نارىقتىق ەكونوميكانى قۇرۋ مٷمكٸن ەمەس.
قازاقستان بيزنەس جٷرگٸزۋ ٷشٸن قولايلى شارتتار جاسالعان, مەيلٸنشە دامىعان ەلدەر قاتارىنا قوسىلۋعا تيٸس. بيزنەسكە جاسالعان كەز كەلگەن زاڭسىز كەدەرگٸ اۋىر قىلمىس رەتٸندە قاراستىرىلاتىن بولادى.
تٸكەلەي شەتەلدٸك ينۆەستيتسييا كٶلەمٸن جىلىنا 30 ميلليارد دوللارعا جەتكٸزۋدٸ دە جوسپارلاپ وتىرمىز.
شاعىن جەنە ورتا بيزنەسكە جان-جاقتى قولداۋ كٶرسەتٸلەدٸ. 2025 جىلعا قاراي شاعىن جەنە ورتا بيزنەس 4 ميلليون قازاقستاندىقتى جۇمىسپەن قامتىپ, ٸشكٸ جالپى ٶنٸمنٸڭ 35 پايىزىن ٶندٸرەدٸ. 50 مىڭ ازاماتىمىز, ەڭ الدىمەن, اۋىل تۇرعىندارى, ٶز بيزنەسٸن اشۋ ٷشٸن شاعىن نەسيە الادى. جوسپارلانعان ەكونوميكالىق باعداردى جٷزەگە اسىرۋ 2025 جىلعا قاراي جىل سايىنعى ٶسٸم قارقىنىن 5 پايىزدان جوعارى دەڭگەيدە قامتاماسىز ەتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
ٶڭٸرلەردەگٸ تۇرمىس ساپاسىن جاقسارتۋ باستى نازارىمىزدا بولادى. جاڭا ٶڭٸرلٸك ستاندارتتارعا سەيكەس 3,5 مىڭنان استام اۋىل جاڭعىرتىلاتىن بولادى. بارلىق قالالار مەن اۋىلدار سۋمەن قامتاماسىز ەتٸلەدٸ. 246 ٸرٸ ەلدٸ مەكەنگە گاز تارتىلادى. مۇنداي ەلدٸ مەكەندەردە 900 مىڭ ادام تۇرادى. ولاردىڭ 350 مىڭنان استامى – نۇر-سۇلتان, قاراعاندى, جەزقازعان جەنە تەمٸرتاۋ قالالارىنىڭ تۇرعىندارى.
53 تازالاۋ قوندىرعىسىن ورناتۋ جەنە جاڭعىرتۋ ارقىلى ەلٸمٸزدٸڭ بارلىق ٶڭٸرٸندەگٸ اعىن سۋدى تازارتۋعا مٷمكٸندٸك تۋادى. بۇل – وسى سالاداعى تٷيتكٸلدٸ مەسەلەنٸڭ ۇتىمدى شەشٸمٸ بولماق.
جول قۇرىلىسى قولعا الىنادى. ەر اۋىلعا دەيٸنگٸ بارلىق جولدار, ياعني 27 مىڭ شاقىرىم جول جٶندەۋدەن ٶتكٸزٸلەدٸ.
وبلىس ورتالىقتارى مەن رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالار جىلدامدىعى جوعارى 5G ينتەرنەتٸمەن قامتاماسىز ەتٸلەدٸ. سونىمەن قاتار, اۋىلداردىڭ 99 پايىزى وسىنداي مٷمكٸندٸككە يە بولادى.
اۋىلدىق جەرلەرگە قاجەت مامانداردى, دەرٸگەرلەردٸ, مۇعالٸمدەردٸ تارتۋعا نازار اۋدارىلادى. ولارعا ٷي سالۋ ٷشٸن جىلىنا 22 مىڭ جەر تەلٸمٸ بٶلٸنەدٸ. وبلىس ورتالىقتارىندا جەنە شاعىن قالالاردا جىلىنا
25 مىڭ جەر تەلٸمٸ بەرٸلەدٸ. جالپى العاندا, الداعى بەس جىلدا شامامەن بٸر ميلليون وتباسى ٷشٸن 100 ميلليون شارشى مەتردەن استام تۇرعىن ٷي سالىنادى. سونىڭ ٸشٸندە 300 مىڭعا جۋىق پەتەردٸ ەلەۋمەتتٸك تۇرعىن ٷي رەتٸندە جەڭٸلدٸكپەن پايدالانۋعا بولادى.
شٶل دالا مەسەلەسٸن, سەمەي يادرولىق پوليگونى, «بايقوڭىر» كوسمودرومى تٶڭٸرەگٸندەگٸ ەكولوگييالىق تٷيتكٸلدەردٸ شەشۋ جۇمىستارى جالعاسىن تابادى.
ارالدىڭ سولتٷستٸك بٶلٸگٸن قالپىنا كەلتٸرۋ جەنە جايىق ٶزەنٸ الابىنىڭ ەكولوگييالىق جٷيەسٸن ساۋىقتىرۋ جٶنٸندە شارالار قابىلدانادى.
تٶرتٸنشٸ باسىمدىق – ەسەپ بەرەتٸن, «حالىق ٷنٸنە قۇلاق اساتىن» مەملەكەت جەنە جاۋاپتى ازاماتتار.
مەملەكەت پەن قوعامنىڭ ٶزارا سەنٸم مەن جاۋاپكەرشٸلٸك قاعيداتتارىنا نەگٸزدەلگەن ٶزارا ٸس-قيمىلىنسىز ەلدٸڭ جٷيەلٸ جەنە تۇراقتى دامۋى مٷمكٸن ەمەس.
ەل ٷشٸن كٷردەلٸ ۋاقىتتا پارتييا حالىققا ەتەنە جاقىنداي تٷسەدٸ. بٸزدٸڭ مٸندەتٸمٸز – ازاماتتاردىڭ ٶزٸن جەنە ۇرپاقتارىن لايىقتى تۇرمىسپەن قامتاماسىز ەتسەم دەگەن ەدٸل ەرٸ ورىندى تٸلەگٸمەن ۇشتاسىپ جاتقان نيەتتەستٸك پەن ٸس-قيمىل بٸرلٸگٸنە قول جەتكٸزۋ. تاعى دا اتاپ ٶتەيٸن, بٸزدٸڭ جۇمىسىمىزداعى باستى باعدار – جۇرتشىلىقتىڭ تالاپ-تٸلەكتەرٸ مەن مۇڭ-مۇقتاجدىقتارى. مەملەكەت حالىقتىڭ ٷنٸ مەن پٸكٸرٸنە قۇلاق اسۋعا مٸندەتتٸ. پارلامەنت پەن حالىققا ەسەپ بەرەتٸن ٷكٸمەت دەل وسى باعىتتا جۇمىس ٸستەيتٸن بولادى. بۇل ٷشٸن بٸزدەر, پارتييالاستار, قوعامىمىزدى تولعاندىراتىن بارلىق مەسەلەنٸ جاقسى بٸلۋگە, ونىڭ جىلدام ەرٸ تيٸمدٸ شەشٸمٸن تابۋعا تيٸسپٸز.
پارتييا جۇمىسىنىڭ تيٸمدٸ ٸس-قيمىل كوەفيتسيەنتٸ ازاماتتارىمىزدىڭ تۇرمىسىن جاقسارتاتىن تەجٸريبەلٸك شەشٸمدەرگە بايلانىستى بولادى. بوس سٶز بەن قۇر ۋەدە ەمەس, ناقتى ٸس قانا حالىق سەنٸمٸ مەن ساياسي كٶشباسشىلىق ٷشٸن كٷرەستەگٸ ەڭ مىقتى ارگۋمەنت بولا الادى. سوندىقتان, پارتييا مەملەكەتتٸك باسقارۋ جٷيەسٸن جاڭعىرتۋمەن تٸكەلەي اينالىسادى. بۇل – ستراتەگييالىق سيپاتى بار مٸندەت.
بٸزدٸڭ نەگٸزگٸ باسىمدىعىمىز – سىبايلاس جەمقورلىقپەن كٷرەس. بۇل – ناۋقانشىلدىق ەمەس, سالماقتى, جٷيەلٸ جۇمىس. مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ قىزمەتٸ اشىق ەرٸ جۇرتشىلىقتىڭ ۇدايى باقىلاۋىندا بولۋعا تيٸس.
ۆولونتەرلٸكتٸ جەنە ٷكٸمەتتٸك ەمەس سەكتوردى جان-جاقتى قولداۋ – ەلدٸ ورنىقتى دامىتۋدىڭ كەپٸلٸ. قوعام مەن ازاماتتىق سەكتور مەملەكەت قىزمەتٸنٸڭ بارلىق ماڭىزدى مەسەلەلەرٸ بويىنشا شەشٸم قابىلداۋ ٷدەرٸسٸنە تولىققاندى اتسالىسۋعا تيٸس.
سونىمەن قاتار پارتييا جەرگٸلٸكتٸ ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋ تۇجىرىمداماسىن بەلسەندٸ ٸلگەرٸلەتەتٸن بولادى. بۇل قۇجاتتا اۋىل ەكٸمدەرٸن سايلاۋ, «حالىق اتسالىساتىن» بيۋدجەتتٸ رەتتەۋ, جەرگٸلٸكتٸ بيلٸك ورگاندارىنا ازاماتتىق باقىلاۋ جٷرگٸزۋ مەسەلەلەرٸ قامتىلادى.
ەلبەتتە, جەرگٸلٸكتٸ ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋ رەفورماسى وسىمەن توقتاپ قالمايدى. پارتييا پايدالى نەتيجەلەرگە قول جەتكٸزۋٸنە قاراي وسى سالاداعى تيٸمدٸ قۇرىلىمداردى ودان ەرٸ ٸلگەرٸلەتۋمەن اينالىسادى.
قىمباتتى پارتييالاستار!
كٶپتەگەن ماڭىزدى باستامالار مەن پارتييا جوسپارلاعان ٶزگەرٸستەر ەلباسىنىڭ باعدارلامالىق تۇرعىدا سٶيلەگەن سٶزدەرٸندە جەنە مەنٸڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋلارىمدا كٶرٸنٸس تاپقان. پارتييامىزدىڭ نەگٸزٸن قالاعان قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ ستراتەگيياسىنىڭ ساباقتاستىعىن ساقتاي وتىرىپ, بٸز حالىقتىڭ تۇرمىسىن جاقسارتۋعا جەنە مەملەكەتتٸڭ ەلەۋەتٸن كٷشەيتۋگە باعىتتالعان بارلىق جوسپاردى ناقتى ٸسكە اسىرۋعا نيەتتٸمٸز.
ساياساتتىڭ ساباقتاستىعى دەگەنٸمٸز جاۋاپكەرشٸلٸك, ۇيىمشىلدىق, ەڭبەك ۇعىمدارىمەن ٶزەكتەس ەكەنٸن قاپەردە ۇستاعان جٶن. جاۋاپسىز سٶزۋار-ساياساتكەرلەر ٶز مەملەكەتتەرٸنٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸنە قاتەر تٶندٸرٸپ, بارلىق يگٸلٸكتەن وپ-وڭاي باس تارتادى. ال برەست بٸتٸمٸنەن باستاپ, كاۆكازداعى سوڭعى وقيعالارعا دەيٸنگٸ جاڭا تاريحتان بٸلەتٸنٸمٸز – ساياسي كاتاكليزمدەر مەن قاقتىعىستار تەرريتورييادان دا ايىرىلۋعا ەكەپ سوقتىرۋى مٷمكٸن.
Nur Otan پارتيياسى – ٸزگٸ نيەتكە نەگٸزدەلگەن ناقتى ٸستەر پارتيياسى. قازاقستاننىڭ جارقىن بولاشاعى ٷشٸن زور جاۋاپكەرشٸلٸك بٸزگە جٷكتەلگەن. وتانىمىزدىڭ تاعدىرى پارتييانىڭ ستراتەگيياسىن قولدايتىن بەلسەندٸ مٷشەلەرٸنٸڭ, شىنايى پاتريوتتاردىڭ قولىندا.
ەلٸمٸزدٸڭ الدىندا تۇرعان جاڭا جاھاندىق سىن-تەگەۋرٸندەر مەن قاۋٸپ-قاتەرلەر بار كٷش-جٸگەرٸمٸزدٸ بٸرٸكتٸرۋدٸ تالاپ ەتەدٸ. ول ٷشٸن بٷكٸل قوعامنىڭ ورتاق ٸسكە جۇمىلۋى قاجەت. بارلىق ماقساتىمىزعا تەك بٸرلٸك مەن كەلٸسٸم ارقىلى جەتە الامىز. سوندىقتان ەلٸمٸزدە ساياسي ديالوگ مەدەنيەتٸن جٷيەلٸ تٷردە دامىتۋ ماڭىزدى.
Nur Otan تۇتاس ۇلتتى بٸرٸكتٸرەتٸن باستامالاردى ۇسىنىپ وتىر. الداعى ۋاقىتتا دا سولاي بولادى. پارتييا زاڭ ٷستەمدٸگٸ قاعيداتىن كەڭٸنەن ەنگٸزەدٸ. تيٸستٸ زاڭدىلىق, سودان تۋىندايتىن تەرتٸپ پەن ٷيلەسٸم بولماسا, قوعامدا ٸلگەرٸلەۋگە قول جەتكٸزۋ مٷمكٸن ەمەس. بۇل – ەلەمدٸك تەجٸريبەدە ەلدەقاشان ورنىققان اكسيوما.
بٸزدٸڭ باعدارلاما دامىعان ازاماتتىق قوعام مەن ەكونوميكالىق تۇرعىدان كەمەلدەنگەن مەملەكەت قۇرۋدى كٶزدەيدٸ. بٸز باسقارۋشى پارتييا مەرتەبەسٸنە يە بولۋدىڭ مەنٸ بيلٸك ٶكٸلەتتٸكتەرٸنە قول جەتكٸزۋ ەمەس, ەل-جۇرتقا ناقتى پايدا ەكەلۋگە مٷمكٸندٸك الۋ ەكەنٸن ەردايىم ەستە ساقتاۋعا تيٸسپٸز.
پارتييا مٷشەلەرٸ, ەسٸرەسە, مەملەكەتتٸك باسقارۋ جٷيەسٸندەگٸ جوعارى لاۋازىمدا وتىرعان ازاماتتار, شىنايى ەڭبەكقورلىقتىڭ, ساياسي جاۋاپكەرشٸلٸكتٸڭ, ازاماتتىق پاتريوتيزمنٸڭ وزىق ٷلگٸسٸن كٶرسەتۋٸ كەرەك. پارتييالاستارىمىزدىڭ بولاشاقتا دا دەل وسى ۇستانىمعا ساي بولاتىنىنا كٷمەنٸم جوق.
اسا قۇرمەتتٸ نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى!
قۇرمەتتٸ سەزگە قاتىسۋشىلار!
تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸڭ 30 جىلدىعى مەجٸلٸس جەنە مەسليحات دەپۋتاتتارىنىڭ سايلاۋىمەن باستالماق. مۇنىڭ سيمۆولدىق مەنٸ زور. بۇل دودا بارلىق مەرەيتويلىق ٸس-شارالارعا يدەولوگييالىق جەنە مازمۇندىق تۇرعىدان تىڭ سەرپٸن بەرەتٸنٸ انىق. الداعى سايلاۋ قوعامنىڭ بٸرتۇتاستىعىن جەنە بەرەكە-بٸرلٸگٸمٸزدٸ بەكەمدەي تٷسەدٸ دەپ سەنەمٸن. بۇل ناۋقاننىڭ اشىق, ەدٸل ەرٸ زاڭدى ٶتۋٸ ٷشٸن بارلىق جاعدايدى جاسايمىز. مەن, مەملەكەت باسشىسى رەتٸندە, مۇنى جٸتٸ قاداعالايمىن. وسىعان وراي ورتالىق سايلاۋ كوميسسيياسىنا جەنە باس پروكۋراتۋراعا ناقتى تاپسىرما بەردٸم.
بارشا سايلاۋشىلاردى ازاماتتىق بەلسەندٸلٸك تانىتىپ, سايلاۋعا قاتىسۋعا شاقىرامىن. ەلٸمٸزدٸڭ يگٸلٸگٸ جەنە مەملەكەتٸمٸزدٸڭ مٷددەسٸ جولىندا تابىسقا بٸرگە جەتە بەرەيٸك!
وتانىمىز مەڭگٸ جاساسىن!
حالقىمىز ەرقاشاندا امان بولسىن!
