بٷگٸن شەكەرٸم قۇدايبەردٸۇلىنىڭ تۋعان كٷنٸ

بٷگٸن شەكەرٸم قۇدايبەردٸۇلىنىڭ تۋعان كٷنٸ
 

11 شٸلدە (كەيبٸر دەرەكتەردە 24 شٸلدە) شەكەرٸم قۇدايبەردٸۇلى (1858-1931) ٶمٸرگە كەلگەن كٷنٸ. ول قازاقتىڭ ۇلى ويشىلى, فيلوسوف, اقىن, كومپوزيتور, اعارتۋشىسى.

ۇلى ابايدىڭ اعاسى قۇدايبەردٸنٸڭ بالاسى شەكەرٸمدٸ اعاسى دٷنيەدەن وزعان سوڭ اباي ٶزٸ باۋىرىنا باسقان. جەتٸ جاسىنان ٶلەڭ جازىپ, ٶز بەتٸمەن اراب, پارسى, تٷرٸك, ورىس تٸلدەرٸن يگەرٸپ, شىعىس, ورىس كلاسسيكتەرٸنٸڭ شىعارمالارىنان تانىم كٶكجيەگٸن كەڭەيتەدٸ. ەرتٷرلٸ ٶنەر تٷرلەرٸن يگەرەدٸ.

ش.قۇدايبەردٸۇلىنىڭ ەدەبي مۇراسى اسا باي. ول پوەزييا, پروزا, اۋدارما, تاريح, تراكتات سالاسىندا جۇمىس ٸستەپ, اباي دەستٷرٸندە دەموكراتتىق-حالىقتىق, گۋمانيستٸك-حالىقتىق باعىت ۇستادى. ونىڭ "ٷش انىعى" تالاي عالىمنىڭ زەرتتەۋٸنە ارقاۋ بولعان تەرەڭ فيلوسوفييا.

1908 جىلدان باستاپ ەلدەن شەت كەتٸپ, تازا شىعارماشىلىق جۇمىسپەن شۇعىلدانادى. "تٷرٸك, قىرعىز, قازاق ھەم حاندار شەجٸرەسٸ", "مۇسىلماندىق شارتى كٸتابى" 1911 جىلى ورىنبوردا, "قازاق ايناسى" ٶلەڭدەر جيناعى, "قالقامان-مامىر", "ەڭلٸك-كەبەك" پوەمالارى 1912 جىلى سەمەيدە باسىلىپ شىعادى.

ورىستىڭ ۇلى جازۋشىسى تولستويمەن حات الىسىپ تۇرعان. 1931 جىلى باندالارمەن بايلانىستى دەگەن جالعان ايىپتاۋمەن كەڭەس قارۋلى توپ مٷشەلەرٸنٸڭ قولىنان اتىپ ٶلتٸرٸلەدٸ. 1988 جىلى اقىن اتى اقتالدى.