بٷگٸن - قادىر مىرزا ەلٸ دٷنيەگە كەلگەن كٷن

بٷگٸن - قادىر مىرزا ەلٸ دٷنيەگە كەلگەن كٷن

- بۇل كٷنٸ قازاقتىڭ ۇلى اقىنى, قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى, مەملەكەتتٸك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, رەسپۋبليكالىق «تارلان», حالىقارالىق «ازيياس» (موڭعولشادان اۋدارعاندا «تالانت») سىيلىقتارىنىڭ يەگەرٸ قادىر عيناياتۇلى مىرزا ەلٸ  دٷنيەگە كەلگەن. ول 1935 جىلى ورال وبلىسىنىڭ جىمپيتى كەنتٸندە تۋعان. 

1958 جىلى قازاق مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ فيلولوگييا فاكۋلتەتٸن تامامداعان. ەڭبەك جولىن سول كەزدە جاڭادان اشىلعان بالالار جۋرنالى «بالدىرعاننان» باستاعان. 1962-1965 جج. «جۇلدىز» جۋرنالى رەداكتسيياسىندا پوەزييا جەنە سىن بٶلٸمٸنٸڭ مەڭگەرۋشٸسٸ, جاۋاپتى حاتشى, باس رەداكتوردىڭ ورىنباسارى, 1968-1973 جج. «جازۋشى» باسپاسىندا قازاق پوەزيياسى بٶلٸمٸنٸڭ مەڭگەرۋشٸسٸ, كەيٸن قازاقستان جازۋشىلار وداعىندا پوەزييا سەكتسيياسىنىڭ كەڭەسشٸسٸ بولعان.1993 جىلدان «بالاۋسا» باسپاسىنىڭ ديرەكتورى بولدى.

تۇڭعىش تۋىندىسى 1954 جىلى «پيونەر» جۋرنالىندا جارييالاندى. سودان بەرگٸ ۋاقىت ٸشٸندە 40-تان استام جىر جيناقتارى مەن ەدەبي-سىن, ەن ٶلەڭدەرٸ مەن پروزالىق كٸتاپتارى: «كٶكتەم» (1959), «دانىشپان» (1961), «ساباق», «وي ورمانى» (1965), «دالا ديدارى» (1966), «بۇلبۇل باعى» (1967), «اق وتاۋ» (1968), «كٷمٸس قوڭىراۋ», (1970), «دومبىرا» (ەكٸ كٸتاپ, 1971 جەنە 1974), «كەش» (1973), «جەرۇيىق» (1976), «قورامساق», «كٶكپار», «قىزىل كٸتاپ», «الاقان» (1981), «ساز سيقىرى» (1982), «كٷندەر-اي» (1984), سونداي-اق توقسانىنشى جىلدارى تاڭدامالى شىعارمالارىنىڭ بەس تومدىعى, ال 2001 جىلى «قازىعۇرت» باسپاسىنان 15 تومدىعى شىققان. بٸرنەشە پەساسى ساحنادا قويىلعان. ەكٸ جٷزگە جۋىق ەن مەتٸندەرٸن جازىپ, «كٷندەر-اي» (1984) دەگەن اتپەن جەكە جيناق بولىپ شىقتى. كٶپتەگەن ٶلەڭدەرٸ وقۋلىقتارعا ەنگەن. بالالارعا ارنالعان ٶلەڭ, جاڭىلتپاش, جۇمباق, مىسالدارمەن قازاق بالالار ەدەبيەتٸن دامىتۋعا ەلەۋلٸ ٷلەس قوسىپ كەلەدٸ. ولار: «جاڭعالاقتار» (1960), «دانىشپان» (1961), «نويان قويان» (1962), «الۋان پالۋان» (1963), «ساباق» (1964).

ٶلەڭدەرٸ اعىلشىن, فرانتسۋز, نەمٸس, بولگار, ۆەنگر, فين, ت.ب. كٶپتەگەن شەتەل تٸلدەرٸنە اۋدارىلعان. ول وۆييدٸڭ, رۋميدٸڭ, گەينەنٸڭ, گيۋگونىڭ, لەرمونتوۆتىڭ, ەسەنيننٸڭ, راسۋل عامزاتوۆتىڭ, مەجەلايتيستٸڭ, پەتيفيدٸڭ, ت.ب. جىرلارىن قازاق تٸلٸنە اۋدارعان.

«ٷكٸلٸ ٷزٸندٸلەر» (1996), «عيبراتنەمە» (2001), «جازمىش» (2001), «ەڭٸرەپ ٶتكەن ەرلەر-اي» (2001), «يٸرٸم» (2004), «شىرعالاڭ» (2004), «الماس جەردە قالماس» (2004), ت.ب. كٶپتەگەن كٸتاپتاردىڭ اۆتورى.

ورىس تٸلٸندە «ۇيقىسىز تٷندەر», «اق وتاۋ», «بۇلبۇل باعى», «دالا ديدارى», «ساباق», «الاقان», «دومبىرا», ٶزبەك تٸلٸندە «الاقان», ەزەربايجان تٸلٸندە «بۇلبۇل باعى», موڭعول تٸلٸندە «شىمىر جاڭعاق» سيياقتى كٸتاپتارى باسىلدى.

1966 جىلى «وي ورمانى» جيناعى ٷشٸن قازاقستان لەنين كومسومولىنىڭ سىيلىعى بەرٸلدٸ. 1980 جىلى «جەرۇيىق» جىر كٸتابى ٷشٸن قازاق كسر مەملەكەتتٸك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى اتاندى. قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى. 2001 جىلى تەۋەلسٸز «تارلان» سىيلىعىن الدى. «پاراسات» وردەنٸنٸڭ يەگەرٸ (2005).