بٷگٸن يسا بايزاقوۆتىڭ تۋعان كٷنٸ

بٷگٸن يسا بايزاقوۆتىڭ تۋعان كٷنٸ
فوتو:madeniportal.kz

بٷگٸن يسا بايزاقوۆتىڭ تۋعان كٷنٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات"يسا بايزاقوۆ 1900 جىلى تۋىپ, 1940 جىلى دٷنيەدەن وزعان. ول قازاقتىڭ حالىق اقىنى, ەنشٸ, ەرتٸس, دومبىراشى جەنە كومپوزيتور.

ول پاۆلودار وبلىسىنىڭ ەرتٸس اۋدانىندا دٷنيەگە كەلگەن. ٶنەرٸ مەن شىعارماشىلىعى ارقىلى قازاق حالقىنىڭ مەدەنيەتٸنە ٷلكەن ٷلەس قوسقان.

يسا بايزاقوۆ ٶزٸنٸڭ بٸلٸمٸن ورىنبور قالاسىنداعى قازاق حالىق اعارتۋ ينستيتۋتىندا باستاعان, سودان كەيٸن اباي اتىنداعى قازاق پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىن (قازٸرگٸ اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸ) تەمامداعان. ول حالىق ەندەرٸ مەن كٷيلەرٸن ورىنداپ قانا قويماي, ٶز شىعارمالارىن دا جازعان. بايزاقوۆتىڭ پوەتيكالىق دارىندىلىعى مەن مۋزىكالىق قابٸلەتٸ قازاقتىڭ ٶنەر ەلەمٸندە ەرەكشە ورىن الادى.

اقىننىڭ شىعارمالارى حالىقتىڭ رۋحىن كٶتەرٸپ, ۇلتتىق سانا-سەزٸمدٸ وياتۋعا ٷلكەن ىقپال ەتكەن. ول قازاقتىڭ دەستٷرلٸ مۋزىكالىق جەنە پوەتيكالىق مۇرالارىن جاڭاشا باعىتتا دامىتقان ٶنەر يەسٸ رەتٸندە تانىمال.

يسا بايزاقوۆتىڭ العاشقى ٶلەڭدەرٸ 1924 جىلى جارييالاندى. 1926 جىلى قىزىلوردادا قازاقتىڭ تۇڭعىش تەاترى اشىلعاندا, ول مۇحتار ەۋەزوۆتٸڭ «ەڭلٸك-كەبەك» جەنە «بەيبٸشە-توقال» پەسالارىندا باستى رٶلدەردٸ سومداعان. بۇل ونىڭ ەرتٸستٸك شەبەرلٸگٸن كٶرسەتٸپ, تەاتر ساحناسىندا تانىمال بولۋىنا جول اشتى.

ول 40-تان استام حالىق ەندەرٸنٸڭ مەتٸندەرٸن جاڭا زامانعا ساي قايتا جازىپ, حالىق شىعارماشىلىعىنا جاڭا رەڭك بەردٸ. بايزاقوۆتىڭ رەپەرتۋارىنداعى حالىق ەندەرٸنٸڭ كٶپشٸلٸگٸ كەيٸنٸرەك «قىز جٸبەك», «ايمان-شولپان», «ەر تارعىن» سيياقتى ەيگٸلٸ وپەرالارعا ەنگەن.

1931-1940 جىلدارى يسا بايزاقوۆ الماتى, قاراعاندى جەنە سەمەي قالالارىندا راديودا, جازۋشىلار وداعىندا قىزمەت اتقاردى. ول وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسىندا تۇرىپ, اۋىلداردى ارالاپ, ٶزٸنٸڭ جالىندى ٶلەڭدەرٸمەن جەنە ٶنەرٸمەن حالىقتى جٸگەرلەندٸرٸپ, ٷگٸتشٸلٸك قىزمەت اتقارعان. بايزاقوۆتىڭ شىعارماشىلىعى مەن قىزمەتٸ قازاق حالقىنىڭ مەدەنيەتٸ مەن ٶنەرٸن بايىتۋمەن قاتار, قوعامداعى رۋحاني ٶزگەرٸستەردٸ بەينەلەگەن.