قۇرمەتتٸ اعايىن!
قازاق ٶنەرٸنٸڭ قاراشاڭىراعى م.ەۋەزوۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتٸك اكادەمييالىق دراما تەاترىنىڭ ديرەكتورى ەرلان بٸلەلدٸڭ باسىنا تٷسكەن مىنا جاعداي كٷللٸ قازاق ٶنەرٸنە جاسالعان قييانات دەپ بٸلەمٸن.
جالپى, ەرلان بٸلەل كٸم?
ەرلان بٸلەل – ٶنەر اكادەميياسىن تەمامداعان تٷلەكتەردٸڭ ٸشٸندەگٸ ماڭدايى جارقىراعان, كٶزٸندە وتى بار, تٷر-تۇلعاسى كەلٸسكەن اكتەر رەتٸندە كٶزگە تٷسٸپ, الدىڭعى اعا-بۋىن اكتەرلەردٸڭ ىقىلاسىنا بٶلەنٸپ, ولاردىڭ تەربيەسٸن العان ازامات.
ەكەمتەاتردىڭ اكتەرلٸك قۇرامىنا قابىلدانعان ول, «تۋراندوت حانشايىمداعى» كالاف, «ەڭلٸك-كەبەكتەگٸ» كەبەك, «قوزى كٶرپەش-بايان سۇلۋداعى» قوزى, «ابايدا» اباي, «جاۋجٷرەكتە» بالۋان شولاق, «وتەللودا» وتەللو جەنە تاعى دا باسقا ۇلتتىق جەنە ەلەمدٸك كلاسسيكادا, زاماناۋي جەنە اۋدارما شىعارمالاردا باستى رولدەردەن كٶرٸندٸ. بولمىس-بٸتٸمٸ, مٸنەزٸ قىم-قيعاش, بٸر-بٸرٸنە ۇقسامايتىن كەيٸپكەرلەردٸڭ جان-دٷنيەسٸن اشا بٸلۋ ٷشٸن, اكتەرگە تالانت, ٸزدەنٸس, تٷر-تۇلعا, داۋىس, كەسٸبيلٸك پەن بٸلٸم قاجەت. ونسىز باستى رولدەردەن كٶرٸنٸپ, ەلدٸڭ ىقىلاسىنا بٶلەنۋ مٷمكٸن ەمەس. ال, ەرلان بٸلەل بۇل مەكتەپتەن, بۇل كەزەڭنەن سٷرٸنبەي ٶتتٸ. قۇداي بەرگەن تالانتى مەن ەڭبەگٸنٸڭ نەتيجەسٸندە ويناعان باستى رولدەرٸ حالىقتىڭ جٷرەگٸنەن ورىن الدى. اكتەر رەتٸندە ٶزٸن جوعارى دەڭگەيدەن كٶرسەتٸپ, كەسٸبي شەبەرلٸگٸن تانىتتى.
قازاق ٶنەرٸ ٷشٸن جان اياماي, ادال قىزمەت ەتٸپ جٷرگەن ازاماتتىڭ تەاتر باسشىلىعىنا كەلۋٸ بٸزدٸڭ ۇجىمدى شىن قۋانتتى. باسشى قىزمەتٸنە تاعايىندالعان كەزٸنەن باستاپ, تەاتردىڭ وتىمەن كٸرٸپ, كٷلٸمەن شىعىپ, تاڭنىڭ اتىسى, كٷننٸڭ باتىسى تەاتردان تابىلدى. 92 جىلدىق تاريحى بار تەاترىمىزدا نەبٸر تالانتتار, ەڭبەك سٸڭٸرگەن قايراتكەرلەر,حالىق ارتيستەرٸ ەڭبەك ەتۋدە. ال, ولاردى باسقارۋ وڭاي شارۋا ەمەس. اكتەرلەر, شىعارماشىلىق پەن تەحنيكالىق قۇرامدى اسقان بٸلٸكتٸلٸكپەن باسقارىپ, تەاتردىڭ شارۋاشىلىق جۇمىستارىنا دەيٸن قاداعالاۋدا ۇستاپ, ەربٸر قىزمەتكەرٸنٸڭ جاي-كٷيٸن باقىلاپ وتىردى. اۋقىمدى مەدەني شارالاردىڭ بارلىعىندا دەلٸك ٶزٸنٸڭ ۇيىمداستىرۋشىلىق قابٸلەتٸمەن تانىلدى. تەاتر ۇجىمىنىڭ بٸرلٸكپەن, ۇيىمشىلدىقپەن جوعارى دەڭگەيدە ٶنەر كٶرسەتۋٸ ٷشٸن بارىن سالدى.
تەاتر ۇجىمى بٸر اپتا بۇرىن عانا جاپونيياداعى گاسترولدٸك ساپارىنان ورالدى. قازاق ٶنەرٸ جاپونييا, توكيودا سالتانات قۇردى. جاپونداردىڭ بەلگٸلٸ تەاتر سىنشىلارى, دراماتۋرگتەر, جالپى حالىق قويىلىمدى, كونتسەرتتٸك باعدارلامانى جاقسى قابىلدادى. ەلەمدٸك دەڭگەيدەگٸ سىنشىلار قازاق ٶنەرٸن, اكتەرلەردٸڭ شەبەرلٸگٸن جوعارى باعالادى. تابيعاتىندا ەموتسيياسىن ەشكٸمگە كٶرسەتە بٸلمەيتٸن حالىق, شىن جىلادى. ەكٸ مەملەكەت اراسىنداعى مەدەني بايلانىس ەرٸ قاراي جالعاسىن تابۋى ٷشٸن, كەلٸسسٶزدەر دە جٷرگٸزٸلدٸ. ال, مۇنىڭ بارلىعىنىڭ ۇيىمداستىرىلۋىندا تەاتر ديرەكتورى ەرلان بٸلەلدٸڭ ەڭبەگٸ ۇشان-تەڭٸز. جاپونداردى تەبٸرەنتكەن «اقتاستاعى احيكو» سپەكتاكلٸ استانا, قاراعاندى قالالارىندا دا حالىقتى تولقىتقان ەدٸ. ال, سول گاسترولدٸك ساپارلاردىڭ ۇيىمداستىرىلۋى ەرلان بٸلەلدٸڭ جەمٸستٸ ەڭبەگٸنٸڭ نەتيجەسٸ. ەۋەزوۆ تەاترىنىڭ ساحناسىندا احيكو تەتسۋرونىڭ تاعدىرىن ساحنالاۋ تۋرالى يدەيا - وسى ەرلان بٸلەلدٸكٸ. ەرلاننىڭ تەاتر ٷشٸن اتقارار شارۋالارى ەلٸ دە كٶپ... قازاق ٶنەرٸنە كەرەك ازامات...
ەرلان ەبدٸلداۇلى ديرەكتور بولعالى تەاتر ۇجىمى تەاتر بەيگەلەرٸنەن ٷزدٸكتەر قاتارىنان كٶرٸنٸپ, باس جٷلدەنٸ قانجىعاسىنا بايلاپ جٷر.
ەرلان بٸلەل وسى تەاتردا ٶسٸپ-جەتٸلگەن, تەاتردىڭ شىنايى جاناشىرى. قازاق ٶنەرٸن جانىمەن سٷيەتٸن ازامات. سوندىقتان دا, باسىنا تٷسكەن مىنا جاعدايعا الدىڭعى اعا بۋىن رەتٸندە ٷن قوسپاي تۇرا المادىم. ول مەنٸڭ تۋىسىم دا, رۋلاسىم دا, جەرلەسٸم دە ەمەس! تەك, ٶنەر ٷشٸن ٶز دەنساۋلىعىنا دا قاراماي, ازاننان كەش جالىقپاي ەڭبەك ەتٸپ جٷرگەن ازامات تاعدىرىنىڭ تالقىعا تٷسٸپ جاتقانى, جانىما باتتى. جٷرەگٸم اۋىردى.
بۇل بەلگٸلٸ بٸر ادامداردىڭ قولىنان شىققان, ۇيىمداستىرىلعان ٸس بولسا, سول ادامدارعا ايتارىم: اينالايىندار, سەندەر بٸر ادامنىڭ تاعدىرىنا بالتا شاۋىپ وتىرعان جوقسىڭدار, قازاق ٶنەرٸنە قييانات جاساپ وتىرسىڭدار! ٶز ٸسٸنە مىعىم, بٸلٸكتٸ باسشى, ادال ادامدى قارالاۋ «ادام ٶلتٸرگەنمەن تەڭ» اۋىر كٷنە دەپ تٷسٸنەمٸن!
مۇنداي جاعداي كەزٸندە الاش ارىستارىنىڭ دا باسىنان ٶتتٸ. بۇل دا اللانىڭ سىناعى.
ەرلان بٸلەل – قازاق ٶنەرٸنە كەرەك ازامات! بۇل سٶزٸمدٸ ونىمەن قىزمەتتەس, ەرٸپتەس جانداردىڭ راستايتىنىنا سەنٸمدٸمٸن!
ەر جٸگٸتتٸڭ باسىنا نەلەر كەلٸپ, نە كەتپەيدٸ?
بٸز ەرقاشان جانىڭدامىز!
سابىرلى بول, باۋىرىم!
بولات ەبدٸلمانوۆ
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سٸڭٸرگەن قايراتكەرٸ
.jpg)