قازاقستاندىق بيوەرتٷرلٸلٸكتٸ ساقتاۋ قاۋىمداستىعى (قبسا) «كيٸكتەر اۋىل شارۋاشىلىعىنا كەدەرگٸ كەلتٸردٸ» دەگەن بقو شارۋالارىنا جاۋاپ بەردٸ, دەپ حابارلايدى قر ەگترم ورمان شارۋاشىلىعى جەنە جانۋارلار دٷنيەسٸ كوميتەتٸ.
بۇعان دەيٸن ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە «مال جايىلىمىنا ارنالعان جەرلەردٸ كيٸك باسىپ جاتىر» دەگەن بەينەجازبا جارييالانعان ەدٸ.
«يە, كيٸكتەردٸڭ سانى ٶستٸ, بٸراق ولاردىڭ مالمەن ٶزارا ٸس-قيمىلى تۋرالى ناقتى دەرەك جوق. سوندىقتان بۇل جەردە قانداي دا بٸر ٶتەماقى مەسەلەسٸن كٶتەرۋ ەلٸ ورىنسىز, ٶيتكەنٸ بٸزدە كيٸكتەردٸڭ سانى كٶپ بولىپ, جايىلىمدارعا ەسەر ەتۋٸ تۋرالى زەرتتەۋلەر جوق», - دەپ اتاپ ٶتتٸ قبسا قولدانبالى بيولوگييا ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى سەرگەي سكليارەنكو.
ونىڭ ايتۋىنشا, عالىمدار ارنايى عىلىمي زەرتتەۋلەرسٸز كيٸكتەردٸڭ ورال پوپۋلياتسيياسى سانىنىڭ ٶسۋٸ بويىنشا ناقتى ەشتەڭە ايتا المايدى, ٶيتكەنٸ وبەكتيۆتٸ دەرەكتەر جوق. قازٸرگٸ ۋاقىتتا كيٸك ساناعى جٷرٸپ جاتىر, بۇل دەرەكتەر مامىر ايىنىڭ سوڭىندا دايىن بولادى.
«بيىل باتىس قازاقستاندا قۇرعاقشىلىق بايقالمايدى. بٸراق سوڭعى جىلدارى بۇل ايماقتا مال جايۋ جٷيەسٸ ٶزگەردٸ. مىسالى, سوۆەت زامانىندا جايىلىمداردى الماستىرۋ بولدى, قازٸر بۇل سحەما بۇزىلعان, جايىلىمداردى تيٸمسٸز پايدالانۋ بايقالادى. قالىپتى جايىلىم اينالىمىنىڭ بولماۋىنا بايلانىستى جەم-شٶپ تاپشىلىعى ەسٸرەسە قۇرعاقشىلىق جىلدارى بٸلٸنەدٸ. بٸراق بۇل مەسەلەنٸ ەگجەي-تەگجەيلٸ زەرتتەۋ ٷشٸن ارنايى عىلىمي زەرتتەۋ جٷرگٸزۋ كەرەك», - دەيدٸ عالىم.
مامان مۇنداي زەرتتەۋدٸ تەورييالىق تۇرعىدان بٸرنەشە اي بويى, مىسالى, وسى جازدا جٷرگٸزۋگە بولاتىنىن اتاپ ٶتتٸ.
«بٷگٸنگٸ تاڭدا مەنٸڭ بٸلۋٸمشە, «وحوتزووپروم» كيٸكتەردٸڭ پوپۋلياتسيياسىن باسقارۋ بويىنشا ٸس-شارالار جوسپارىن دايىنداپ جاتىر, تٷرلٸ تەسٸلدەر قاراستىرىلۋدا», - دەدٸ ساراپشى.
ايتا كەتەيٸك, 5 مامىر – حالىقارالىق كيٸك كٷنٸ. دٷنيەجٷزٸندەگٸ كيٸكتٸڭ 90%-دان استامى قازاقستاندا مەكەندەيدٸ.
قازاقستانداعى كيٸك باتىس قازاقستاندا, ەدٸل مەن ورال اراسىندا, ٷستٸرتتە – ٸشٸنارا ماڭعىستاۋدا, سونداي-اق اقتٶبە مەن اتىراۋ وبلىستارىندا مەكەندەيدٸ. اقبٶكەندەردٸڭ ەڭ كٶپ سانى – قاراعاندى, اقمولا, قوستاناي وبلىستارىندا مەكەندەيتٸن بەتپاقدالا پوپۋلياتسيياسى.
