جالپى, بٸزدٸڭ مەنتاليتەت بٸرجاقتى باعالاۋعا ٷيرەنگەن. نە تولىق ماقتاۋ كەرەك, نە تولىق تالقانىن شىعارىپ جامانداۋ كەرەك. مىسالى, قايرات تٷنتەكوۆ دەگەن كەرەمەت ەنشٸمٸز بار. زامانىندا بەرٸ ماقتادى. بٸر رەت كٶلٸك اپاتىنا ۇشىراپ كٸنەلٸ بولىپ ەدٸ xالىق ٶزٸ نەمٸستەر سەكٸلدٸ كٷندە تەرتٸپپەن جٷرەتٸندەي بٸر كٷندە تالانتتى جەرمەن-جەكسەن ەتتٸ. بار ايىبى - كٶلٸك اپاتىنا ۇشىراعانى, كٸنەلٸ بولعانى. تالانتتى تاپتاي سالۋعا قازاققا وسى دا جەتكٸلٸكتٸ.
ساياساتتا دا سولاي. دەموكراتييا كەرەك دەيدٸ. پٸكٸر اشىقتىعى قاجەت دەيدٸ. كەلٸسەمٸن. دۇرىس! ايتىلسىن پٸكٸر. بٸراق, xالىق ساياساتكەردٸڭ باعدارلاماسىن ساۋاتتى ساراپتاۋدى, كەمشٸلٸك پەن ارتىقشىلىعىن قاتار تىڭداپ ٷيرەنۋدٸ دە بٸلۋٸ كەرەك. دەموكراتييا دەگەنٸڭ تەك قانا ۇناعان كانديداتىڭدى ماقتاۋ ەمەس, كەمشٸلٸگٸن تٷزەلسٸن دەپ سىناي دا بٸلۋ. قارسى تاراپتى تىڭداي دا بٸلۋ. ەگەر مۇنى جاساي الماساڭ دەموكراتييا وxلوكراتيياعا ۇلاسادى. وxلوكراتييا دەگەنٸمٸز - ساۋاتتى ساراپتاي الماي, وڭ مەن سولىن باعدارلاي الماي بٸر يدەياعا كٶزسٸز بەرٸلگەن توبىردىڭ بيلٸگٸ. بٸزگە قاجەت پە بۇل?..
دەل قازٸر بٸزدٸڭ قوعام دەموكراتييانى قالايدى. بٸراق, ونى قالاي قولدانۋ كەرەكتٸگٸن ٶزٸ دە بٸلمەيدٸ. وعان كٸنەلٸ 30 جىلدا دەموكراتييالىق قۇندىلىقتاردى الىپ كەلمەگەن اۆتوكراتييالىق بيلٸك. بۇل فاكت. نەتيجەسٸندە مەنٸڭ تاراپىمدا بولساڭ دوسسىڭ, قارسى بولساڭ جاۋسىڭ دەگەن قوعامىمىز بار. مەنٸ قولداساڭ مەنٸ جامانداما! كەمشٸلٸگٸم بولسا دا تىنىش وتىر. تۇتاس ەل xالقى وسى پوزيتسييادا. بۇلاي ويلايتىن بولساڭ سەنٸڭ اۆتوكراتتاردان قاي جەرٸڭ ارتىق?..
قوسانوۆ شىققاندا بيلٸككە ەلدە التەرناتيۆا بار ەكەنٸن كٶرسەتۋ ٷشٸن, xالىقتىڭ اتىنان شىققانى ٷشٸن بٸراز وڭ ۇسىنىستار مەن ساراپتاما جاساپ, سايلاۋالدى ناسيxاتىندا قولدانسا ەكەن دەگەن جازبالارىمدى وسىندا سالىپ جٷردٸم. شامام جەتكەنشە جٸك-جٸككە بٶلٸپ تۇرىپ جازدىم. سٶيتكەن كٶكەم 3 كٷن بولدى اۋىلدا جٷر. باعدارلاماسىنان ادام ۇيالادى. جالپى, 400 xالىق تۇراتىن اۋىلدا جٷرگەنٸ ەش اقىلعا سىيماعاندىقتان استارلاپ تا, باتىرىپ تا جازدىم. ەگەر وسك جٷرەر جولىن سىزىپ بەرسە, اۋىلدان شىعارماسا 20 جىل وپپوزيتسييادا جٷرگەن ادام مۇنىمەن قالاي كٷرەسۋدٸ دە بٸلۋٸ قاجەت قوي?.. مۇنداي سيتۋاتسييادا باسىن يٸپ كەتە بەرسە ونداي ليدەردٸڭ نەسٸ ليدەر?.. قازٸر باسىن يە بەرسە ەرتەڭ پارلامەنتكە بارسا جايىلىپ جاستىق بولىپ كەتپەسٸنە كٸم كەپٸل?..
قوسانوۆ اۋىلدا جٷرگەندە توقاەۆ ٶز باعدارلاماسىن جازىپ شىعاردى. مويىنداۋ كەرەك ساۋاتتى جاسالعان. تاكتيكالىق تۇرعىدا قوسانوۆ توقاەۆتان كەيٸن باعدارلاماسىمەن شىعۋى كەرەك ەدٸ. ولاي جاسامادى. سوڭىندا ۇتىلدى. وسى كٶرٸنٸپ تۇرعان نەرسەنٸ مەن بۇرمالاپ "قوسانوۆ دۇرىس جاسادى" دەۋٸم كەرەك پە? بۇل ٶزٸڭدٸ الداۋ! ٶتٸرٸك ۇستانىم! ساۋاتتى اناليتيكا دەگەن ەشۋاقىتتا بٸرجاقتى جاسالمايدى. بەيتاراپ پوزيتسييامەن بارىن بار, جوعىن جوق دەگەن پوزيتسييانى ۇستانباساڭ اقىماق بولسا دا بٸرەۋدٸڭ سويىلىن سوققان ساراپتاما جاساپ كەتۋٸڭ عاجاپ ەمەس.
دەل قازٸرگٸ سايلاۋدا قوسانوۆتىڭ دا, توقاەۆتىڭ دا تاراپى ەمەسپٸن. مەنٸڭ ۇستانىمىم - xالقىمىزدىڭ دەموكراتييالىق قۇندىلىقتاردى قالىپتاستىرۋ جولىندا ساۋاتتى اناليتيكا جاساي الاتىن ساياسي مەدەنيەتٸنٸڭ ٶسۋٸ, وي-ساناسىنىڭ ٶركەنيەتتٸ ەلدەرگە قاراي كٶتەرٸلۋٸ. وسى باعىتتى ەر كانديداتتىڭ قادامىن ساراپتاپ, جازبالارىمدى جارييالايمىن.
قازٸر توقاەۆ تاكتيكالىق تۇرعىدا الدا. ٶتە ساۋاتتى كەلەدٸ. ونى اشىق جازىپ وتىرمىن. ەرتەڭ قوسانوۆ ستراتەگيياسىن ٶزگەرتٸپ وڭدى ٶزگەرٸستەر جاساسا ونى دا جازامىن. ەرمەن قاراي كەرٸ كەتسە ونى دا تالدايمىن. توقاەۆ قاتەلەسسە وڭدىرماي ونى دا ساراپتايمىن. باستىسى ەل وسىلاي قاي ساياساتكەردٸڭ كٸم ەكەنٸن تانىپ, پرەزيدەنت بولامىن دەگەن تۇلعاعا جوعارى تالاپ قويا بٸلەتٸن ساياسي مەدەنيەتتٸڭ دەڭگەيٸنە ٶسۋٸ كەرەك. سول دەڭگەيگە جەتكەندە ەشقانداي اۆتوريتاريزم بٸزگە قاۋٸپتٸ ەمەس. بٸر كٷن دە تۇرا المايدى. بيلٸك اۋىسسا دا ەلدە تۇراقتىلىق ساقتالاتىن بولادى. سەبەبٸ, تۇراقتىلىقتى ساقتايتىن بيلٸك ەمەس, ساۋاتتى ساياسي مەدەنيەتٸ بار xالىق. وسى دەڭگەيگە شىعۋ ٷشٸن بەيتاراپ پوزيتسييامەن ەر كانديداتتىڭ بارىن بار, جوعىن جوق دەپ جازامىن.
بۇرىن ەكەم بالا كەزٸمدە ايتۋشى ەدٸ "كٶلٸك جٷرگٸزگٸڭ كەلسە الدىمەن سول كٶلٸكتٸ جۋۋدى ٷيرەن" دەپ. دەموكراتييا كەرەك پە?.. وندا دەموكراتييانىڭ پرينتسيپٸمەن جۇمىس ٸستەۋدٸ, ساۋاتتى ساراپتاۋدى, سٶيلەۋ مەن تىڭداۋدى, قاتەلٸكپەن جۇمىس جاساۋدى دا ٷيرەنەسٸڭ. ەگەر دەموكراتييانى قالاساڭ ٷيرەنۋگە دە مٸندەتتٸسٸڭ!
