بٸزدٸڭ حالىق ەلٸ دە نەسيەنٸ ويىنشىق سانايدى

قارىز تۋرالى. 236 مىڭ ازاماتىمىز پايىزى سۇمدىق ونلاين-نەسيە العان. جٷز مىڭعا جۋىق ازاماتتار قارىزىن قايتارا الماي, بانكتەردەن قاشىپ جٷر. ميلليونعا جۋىق ادام نەسيە الىپ, كٷنٸ بانكتەرمەن ٶتٸپ جاتىر. قاراپ وتىرساق, ناعىز قارىزستانعا اينالىپ بارا جاتىرمىز. 

***

بۇنىڭ تەرٸس جاعى مىناداي:
1) قارىزدى تاراتا-تاراتا, ونى قايتارا الماعان بانكتەر جابىلىپ جاتىر;
2) قارىزعا بەلشەدەن باتقان ازاماتتىڭ ەلگە دە, ەكونوميكاعا دا, وتباسىنا دا بەرەرٸ شامالى. بارلىق قارا تٸزٸمگە ەنٸپ, قارابەتكە اينالعان ادام ەرتەڭ وتباسىن دا جەتٸستٸرمەيدٸ, كەسٸپ تە اشا المايدى, سەبەبٸ قاجەت كەزٸندە نەسيەنٸ وعان ەشكٸم بەرمەيدٸ; 
3) بانك جەنە نەسيە جٷيەسٸ داعدارىپ جاتىر. سەبەبٸ قايتارىلماس قارىز سانى كٶپ, قايتارىمى جوقتىق جاڭا قارىز ٸزدەۋگە يتەرمەلەپ, يا شەتەلدەن قارىز العىزادى, يا مەملەكەتكە جٷگٸنٸپ, ۇلتتىق قورعا قول سالعىزادى.

***

قازٸر جەكە ازاماتتاردىڭ بانكروتتىعى دەگەن زاڭ قابىلدانىپ جاتىر. 
سول زاڭدى دۇرىس پايدالانىپ, بٸراز قارىزدىڭ ەڭگٸمەسٸن جابۋ كەرەك. 
جاعدايى تٶمەن, نەسيەسٸ اسا كٶپ ەمەس ازاماتتارعا راحىمشىلىق جاساۋ كەرەك. بٸراق بٸر شارت: راحىمشىلىق العان ادامدار 5-10 جىل بويى, ەبدەن ميٸ قاتىپ, پٸسكەنشە نەسيە الۋ قۇقىنان ايرىلۋى تيٸس. 

بٸزدٸڭ حالىق ەلٸ دە نەسيەنٸ ويىنشىق سانايدى. ونى قايتارماۋ ەرلٸكتٸڭ تٷرٸنە اينالىپ بارادى. بۇل دا جامان, بۇل دا قىلمىس. ۇلتتىق سپورت تٷرٸ بولىپ بارادى تۋرا!

نەسيەنٸ بانكتەر تەك ناقتى بيزنەس جوسپارى بار, تابىس كٶزٸن كٶرسەتە الاتىن ازاماتتارعا عانا بەرۋٸ كەرەك. بٸلٸمگە, يپوتەكاعا بەرۋ كەرەك. تويعا, جەرلەۋگە دەگەن نەسيەلەردٸ اتىمەن جويۋ قاجەت. ٷيگە قاجەتتٸ تەحنيكا الاتىن نەسيە تەك وتباسىلارعا, ەرلٸ-زايىپتىنىڭ ەكەۋٸ دە قىزمەت ٸستەيتٸندەرگە بەرٸلگەنٸ ابزال. راس, بۇل تۇتىنۋدى شەكتەۋٸ ىقتيمال, بٸراق جاقسى سمارتوفون الىپ, ونىڭ اقشاسىن قايتارا الماي, تٶرت باعاسىن تٶلەۋ نە ماسقارا?!

سونىمەن قاتار زاڭسىز نەسيەلەۋ, اسا كٶتەرمە پايىزبەن قارىز بەرەتٸن ۇيىمدارعا زاڭمەن توسقاۋىل قويۋ شارت.

سونىمەن قاتار ٷلكەن اعارتۋ جۇمىسىن شىن مەنٸندە مەكتەپتەن باستاۋ كەرەك. بالالارعا تٷسٸنٸكتٸ, قازاق تٸلٸندەگٸ كٶرنەكٸ ساباق بەرۋ كەرەك. نەسيەنٸڭ نە ەكەنٸن تٷسٸنۋ بالا كەزدەن, وتباسىدان باستالۋى كەرەك. ەكونوميكا دا وتباسىدان باستالادى. وتباسى دا تازا ەكونوميكا. ۇلتتىق ٷنەم ٷيدەگٸ ٷنەمنەن باستالماسا باسقا قاي جەردەن باستالماق? كٷندە ايتقان مالشاشپاققا دا قاتىستى.