فوتو: اشىق دەرەككٶز
سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قىزمەت بٸلٸم سالاسىنداعى ٸرٸ اقشا جىمقىرۋ دەرەكتەرٸ تۋرالى ايتتى, – دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات» انتيكور مەلٸمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
انتيكور مەلٸمەتٸنشە, جىل باسىنان بەرٸ بٸلٸم بەرۋ سالاسىنداعى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قىزمەت بارلىعى 192 قىلمىستىق ٸستٸ تٸركەگەن. ولار بويىنشا زالال 13 ميلليارد تەڭگەدەن استى. ەڭ ٸرٸ جىمقىرۋ دەرەگٸ تٷركٸستان, جەتٸسۋ, الماتى, قىزىلوردا, اقتٶبە وبلىستارى مەن الماتى قالاسىندا انىقتالعان.
"تٷركٸستان وبلىسىنىڭ ەكٸ اۋدانىندا عانا شاردارا جەنە سارىاعاش بٸلٸم بٶلٸمدەرٸنٸڭ قىزمەتكەرلەرٸ ٷش جىل ٸشٸندە 3,7 ميلليارد تەڭگە جىمقىرعان. قازٸرگٸ ۋاقىتتا تەرگەۋ جٷرٸپ جاتىر", - دەلٸنگەن حابارلامادا.
جەتٸسۋ وبلىسىندا تالدىقورعان قالاسىنىڭ بٸلٸم بٶلٸمٸنٸڭ باس بۋحگالتەرٸ باستاعان ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپقا قاتىستى تەرگەۋ اياقتالدى.
"قاراجات بٸلٸم بەرۋ سالاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرٸ بولىپ تابىلمايتىن تۇلعالاردىڭ شوتتارىنا اقشا اۋدارۋ ارقىلى جىمقىرىلعان.
سونىمەن قاتار, قۇرامىندا 3 بٸلٸم بٶلٸمٸنٸڭ قىزمەتكەرٸ مەن 10 مەكتەپ بۋحگالتەرٸ بار قىلمىستىق توپتىڭ مٷشەلەرٸ ٶزدەرٸنە جەنە باسقا مەكتەپ قىزمەتكەرلەرٸنە بەلگٸلەنگەن جالاقىدان جوعارى جالاقى تٶلەگەن. ولارعا جالپى سوماسى 4,2 ميلليارد تەڭگەدەن استام شىعىن كەلتٸرٸلگەن.
زالالدى ٶتەۋ ماقساتىندا جالپى سوماسى 3 ميلليارد تەڭگەگە قاتىسۋشىلاردىڭ مٷلكٸ تەركٸلەندٸ".
قىلمىستىق ٸس قابىلدانعان شەشٸمنٸڭ زاڭدىلىعىن تەكسەرۋ جەنە سوتتا ايىپتاۋدى ودان ەرٸ قولداۋ ٷشٸن قاداعالاۋ ورگانىنا بەرٸلگەنٸ ايتىلدى. بۇل رەتتە, جىمقىرۋ فاكتٸلەرٸنە باقىلاۋشى ورگانداردىڭ لاۋازىمدى ادامدارىنىڭ قامقورلىعى بولعان.
بىلتىر قاراشادا تالدىقورعان قالالىق سوتىنىڭ ٷكٸمٸمەن بٸلٸم باسقارماسىنىڭ باس مامانى د. تٶلەباي سوتتالعان.
"ول تالدىقورعان قالاسىنداعى ورتا مەكتەپتەردٸڭ تاريفتٸك تٸزٸمدەرٸن جالاقىنىڭ جوعارى قاجەتتٸلٸگٸمەن كەدەرگٸسٸز قاراعانى جەنە كەلٸسٸپ, لاۋازىمدىق ٶكٸلەتتٸكتەرٸن اسىرا پايدالانعانى ٷشٸن كٸنەلٸ دەپ تانىلدى.
تەرگەۋ بارىسىندا د. تٶلەباي جەمقورلىق قىلمىس جاساعانى ٷشٸن كٸنەنٸ تولىق مويىنداپ, ٸس جٷرگٸزۋ كەلٸسٸمٸن جاساسۋ تۋرالى ٶتٸنٸش بٸلدٸردٸ".
سوت ٷكٸمٸ بويىنشا, وعان مەملەكەتتٸك قىزمەتتە قىزمەت ەتۋ قۇقىعىنان ٶمٸر بويىنا ايىرا وتىرىپ, 3 جىل 6 اي مەرزٸمگە باس بوستاندىعىن شەكتەۋ تٷرٸندەگٸ جازا تاعايىندالدى.
سونداي-اق, وسى سوت ٷكٸمٸ بويىنشا, 2023 جىلعى شٸلدەدە الماتى وبلىسى بويىنشا تەكسەرۋ كوميسسيياسىنىڭ مەملەكەتتٸك اۋديتورى ب. بوتابەكوۆ كٸنەلٸ دەپ تانىلعان.
"ول تالدىقورعان قالاسىنداعى مەكتەپتەردٸڭ بٸرٸندە اۋديتورلىق تەكسەرۋ بارىسىندا انىقتالعان جىمقىرۋ فاكتٸلەرٸن جاسىرعانى ٷشٸن 500 مىڭ تەڭگە كٶلەمٸندە پارا الدى دەپ ايىپتالدى. سوت شەشٸمٸمەن ب. بوتابەكوۆ پارانىڭ 15 ەسەلەنگەن سوماسى - 7,5 ميلليون تەڭگە مٶلشەرٸندە ايىپپۇل سالۋعا سوتتالدى".
سونىمەن قاتار, تالدىقورعان بٸلٸم بٶلٸمٸنٸڭ باسشىسى ەشكەرەلەندٸ.
"ول انىقتالعان جىمقىرۋ دەرەكتەرٸن جاسىرعانى ٷشٸن بٸلٸم بٶلٸمٸنٸڭ باس بۋحگالتەرٸنەن 280 ميلليون تەڭگە كٶلەمٸندە پارا الۋ بويىنشا ايىپتى. قازٸرگٸ ۋاقىتتا ايىپتالۋشىعا قاتىستى قىلمىستىق ٸس سوتتا قارالىپ جاتىر".
اقتٶبە وبلىسىندا اقتٶبە ورتا مەكتەبٸنٸڭ باس بۋحگالتەرٸنە قاتىستى قىلمىستىق ٸس قارالىپ جاتىر.
"تەرگەۋ مەلٸمەتتەرٸ بويىنشا, 8 جىل بويى ول ٶزٸنٸڭ بانكتٸك شوتىنا جالاقى تٷرٸندە اقشا اۋدارعان. قىلمىستىق ٸس بويىنشا جالپى زالال 413 ميلليون تەڭگەدەن استى.
تەك بٸر جىلدىڭ ٸشٸندە ول ٶزٸنە 200 ميلليون تەڭگەدەن اسا قاراجات اۋدارعان, بۇل بٷكٸل مەكتەپتٸڭ جىلدىق ەڭبەكاقى قورىنىڭ 30 پايىزى بولادى".
سونىمەن قاتار, اتالعان مەكتەپتٸڭ ديرەكتورىنا قاتىستى قىلمىستىق ٸس سوتقا جٸبەرٸلدٸ, ول ٶزٸنٸڭ لاۋازىمدىق ٶكٸلەتتٸكتەرٸن اسىرا پايدالانىپ, باس بۋحگالتەرگە ٶزٸنٸڭ ەتسق-كٸلتٸن تاپسىردى, سونىڭ سالدارىنان جوعارىدا اتالعان جىمقىرۋ دەرەكتەرٸ جاسالعان.
بۇدان باسقا, ول ناقتى جۇمىس ٸستەمەيتٸن پەداگوگكە, سونداي-اق مەكتەپ قىزمەتكەرلەرٸنە بەلگٸلەنگەن جالاقىدان ارتىق جالاقى اۋدارۋ ارقىلى 6 ميلليون تەڭگەدەن استام سوماعا قاراجات جىمقىرۋ بويىنشا كٷدٸكتٸ.
قىزىلوردا وبلىسى جاڭاقورعان اۋدانىنىڭ بٸلٸم بەرۋ سالاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرٸ دە سوتتالعان.
"7 اقپانىندا جاڭاقورعان اۋداندىق سوتى "جاڭاقورعان اۋدانىنىڭ بٸلٸم بٶلٸمٸ" مم باسشىسى ب. يبراگيموۆقا, باس بۋحگالتەرٸ ك. ايازباەۆاعا جەنە 24 مەكتەپتٸڭ بۋحگالتەرلەرٸنە قاتىستى ٷكٸم شىعاردى. ولار جالپى سوماسى 1 ميلليارد تەڭگەدەن اسا ٸرٸ مٶلشەردە بيۋدجەت قاراجاتىن جىمقىرعانى ٷشٸن كٸنەلٸ دەپ تانىلدى".
سوت ٷكٸمٸ بويىنشا, مەكەمەنٸڭ باسشىسىنا جەنە باس بۋحگالتەرٸنە 8 جىل باس بوستاندىعىنان ايىرۋ, مەكتەپ بۋحگالتەرلەرٸنٸڭ بٸرٸنە – اسىراۋىندا جاس بالاسىنىڭ بولۋىنا بايلانىستى 5 جىل مەرزٸمگە جازاسىن كەيٸنگە قالدىرا وتىرىپ, 7 جىل باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسى تاعايىندالدى.
سونىمەن قاتار سوتتالعاندار مەملەكەتتٸك قىزمەتتە جەنە ٶزگە دە ۇيىمداردا قىزمەت اتقارۋ قۇقىعىنان ٶمٸر بويى ايىرىلدى. ٷكٸم زاڭدى كٷشٸنە ەنگەن جوق.
"بيۋدجەت قاراجاتىن جوسپارلاۋ جەنە يگەرۋ پروتسەستەرٸندەگٸ جەمقورلىق تەۋەكەلدەرٸن بولدىرماۋ ٷشٸن پاۆلودار, اقمولا جەنە تٷركٸستان وبلىستارىندا بٸلٸم بەرۋ سالاسىنىڭ بيۋدجەتٸن تسيفرلاندىرۋ بويىنشا پيلوتتىق جوبا ٸسكە قوسىلدى. ول بٸلٸم بەرۋ سالاسىندا ميللياردتاعان تەڭگەنٸ جىمقىرۋ سەبەپتەرٸن جويۋ ماقساتىندا بيۋدجەتتٸك ٶتٸنٸمدەردٸ قالىپتاستىرۋ جەنە ۇسىنۋ پروتسەسٸن اۆتوماتتاندىرۋدى كٶزدەيدٸ".
اقپاراتتىق جٷيەنٸ تەستٸلەۋ نەتيجەسٸ وڭ بولعان جاعدايدا, جوبا بٷكٸل ەل بويىنشا ٸسكە قوسىلادى.
