بالاباقشالارعا, مەكتەپتەرگە, كوللەدجدەرگە جەنە جوعارى وقۋ ورىندارىنا قابىلداۋ ٷشٸن قۇجات تاپسىرۋ جەڭٸلدەتٸلدٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" قر بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترٸ اسحات ايماعامبەتوۆكە سٸلتەمە جاساپ.
«ەلٸمٸزدەگٸ مەملەكەتتٸك قىزمەتتٸڭ باسىم بٶلٸگٸ بٸلٸم بەرۋ سالاسىندا كٶرسەتٸلەدٸ. ەسٸرەسە, بالاباقشالارعا, مەكتەپتەرگە, كوللەدجدەرگە جەنە جوعارى وقۋ ورىندارىنا قابىلداۋ قىزمەتٸ – ٷلكەن سۇرانىسقا يە.
بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىنا قۇجات تاپسىرۋ ٷشٸن بٸراز ۋاقىت جۇمساۋ قاجەت بولاتىن. ول ٷشٸن كٶپتەگەن انىقتامالاردى جيناپ, باسقا مەملەكەتتٸك ورگانداردان قۇجاتتاردى الىپ, ولاردى اپارىپ بەرۋ سىندى بٸرقاتار كەزەڭدەردەن ٶتۋ قاجەت ەدٸ. مۇنداي پروتسەسس ٶتە ىڭعايسىز ەكەنٸ تٷسٸنٸكتٸ.
بٸز بۇل جاعدايدى ٶزگەرتٸپ جاتىرمىز», دەپ جازدى اسحات ايماعامبەتوۆ Facebook-تەگٸ پاراقشاسىندا.
مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, بالاباقشالارعا, مەكتەپتەرگە, كوللەدجدەر مەن جوعارى وقۋ ورىندارىنا قابىلداۋ پروتسەسٸن اۆتوماتتاندىرۋ, قاعازباستىلىق دەڭگەيٸن كٷرت تٶمەندەتۋ, جالپى قابىلداۋ تالاپتارىن جەڭٸلدەتۋ جۇمىستارى قولعا الىنعان.
مەكتەپكە دەيٸنگٸ بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارى بويىنشا
بيىل بٸز بالالاردى بالاباقشالارعا قابىلداۋ ەرەجەلەرٸنە ٶزگەرٸستەر ەنگٸزدٸك. ەندٸ اتا-انالار كەزەككە قويۋ قىزمەتٸن تەك بٸلٸم بەرۋ بٶلٸمٸنٸڭ كەڭسەسٸ ارقىلى عانا ەمەس, سونداي-اق ٶز بەتٸمەن «ازاماتتارعا ارنالعان ٷكٸمەت» بٶلٸمدەرٸ نەمەسە «ەلەكتروندىق ٷكٸمەت» ۆەب-پورتالى ارقىلى جٷزەگە اسىرا الادى. بۇل رەتتە كٶپتەگەن قۇجاتتاردى جان-جاقتان جيناۋ قاجەت بولمايدى.
العاش رەت بالاباقشالارعا كەزەكتە تٸركەلگەندەر اراسىندا باسىمدىق ەڭ الدىمەن پەداگوگتەردٸڭ بالالارىنا جەنە مٷگەدەك بالاسى بار وتباسىلاردىڭ بٷلدٸرشٸندەرٸنە بەرٸلەدٸ.
ەگٸز بالالارى, ٷشەمدەرٸ بار وتباسىلار بالالارىن بٸر بالاباقشاعا بەرۋ بويىنشا قيىندىقتارعا تاپ بولاتىن. ەندٸ مۇنداي اتا-انالاردىڭ بٸر بالاسىنا بەلگٸلٸ بٸر بالاباقشادان ورىن تيگەن جاعدايدا, بارلىق بالالارى دا (ەگەر تاعى ورىن بولcا) سول بالاباقشاعا جولداما الادى.
سونىمەن قاتار, مەكتەپكە دەيٸنگٸ ۇيىمدارداعى بوس ورىنداردى بٶلۋ پروتسەسٸ جٷيەگە كەلتٸرٸلدٸ. ەگەر بۇعان دەيٸن ارنايى ساناتتاعى بالالار قابىلدانعاننان كەيٸن, ٷش كٷن ٶتكەن سوڭ, كەزەكتە تۇرعانداردىڭ بارلىعىنا بٸردەي جاڭا ورىنداردى الۋ مٷمكٸندٸگٸ اشىلسا (مۇندايدا كەزەكتٸڭ مەنٸ جويىلاتىن), ەندٸ ورىندار كەزەكتە تۇرعان كەلەسٸ بٸرٸنشٸ 1 000 (بٸر مىڭ) ٶتٸنٸش بەرۋشٸگە اشىلاتىن بولادى.
مەكتەپكە قابىلداۋ بويىنشا
كەلەسٸ جىلدان باستاپ بٸرٸنشٸ سىنىپ وقۋشىلارىنىڭ قۇجاتتارىن قابىلداۋ ماۋسىمنان باستاپ ەمەس, ودان ەرتەرەك – بٸرٸنشٸ سەۋٸر مەن بٸرٸنشٸ تامىز ارالىعىنا دەيٸن جالعاسادى.
مۇنداي ٶزگەرٸستەر نە ٷشٸن قاجەت? بٸرٸنشٸدەن, بۇل – اتا-انالار ٷشٸن ىڭعايلى. ولار مەكتەپتٸ الدىن-الا انىقتاپ, وقۋعا تٷسۋ ٷشٸن قاجەتتٸ قۇجاتتارىن مەكتەپ ۇجىمى نەمەسە ٶزدەرٸ ەڭبەك دەمالىسىندا بولعان ۋاقىتتا ەمەس, ودان ەرتەرەك تاپسىرا الادى.
سونىمەن قاتار, جاز بويى اتا-انالار قاجەتتٸ وقۋ قۇرالدارىن جيناقتاپ, تيٸستٸ جۇمىستاردى جٷرگٸزٸپ, بالالارىن مەكتەپكە دايىنداۋى كەرەك. اتا-انالار قۇجاتتاردى جيناۋعا, مەكتەپتٸ انىقتاۋعا ٷلگەرمەيتٸندەرٸن ايتىپ شاعىمداناتىن, سوندىقتان قۇجاتتاردى ٶتكٸزۋ پروتسەسٸ كٶبٸنەسە 31 تامىزعا دەيٸن, كەي جەرلەردە تٸپتٸ قىركٷيەكتٸڭ ورتاسىنا دەيٸن سوزىلاتىن.
مەكتەپ ەكٸمشٸلٸگٸنٸڭ كٶزقاراسى بويىنشا, بۇل ٶزگەرٸستەر پروتسەستەردٸ وڭايلاتادى جەنە مەكتەپ قىزمەتٸن جوسپارلاۋدى ەلدەقايدا ىڭعايلى ەتەدٸ. ياعني, مەكتەپ باسشىلىعى سىنىپتاردى الدىن-الا تولتىرا الادى, وقۋلىقتاردىڭ قاجەتتٸ سانىمەن الدىن الا قامتاماسىز ەتٸلەدٸ جەنە ولاردى ۋاقىتىندا جەتكٸزەدٸ, ساعاتتاردى بٶلەدٸ, سىنىپتاردىڭ سانىنا بايلانىستى پەداگوگتەردٸ قابىلداي الادى. جالپى, وقۋ جىلىنىڭ باستالۋىنا تيٸمدٸ دايىندالۋعا مٷمكٸندٸك تۋادى.
ەندٸ اتا-انالار بالالارىنىڭ مەكتەپكە بارۋىن الدىن الا جوسپارلاپ, ناقتى بٸلٸم بەرۋ ۇيىمىن انىقتاۋى قاجەت جەنە كەرەك قۇجاتتاردى ۋاقىتىندا تاپسىرۋدى, جٸبەرۋدٸ ٷيرەنۋٸ ماڭىزدى.
ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتسەم, ەندٸ وسى ٷدەرٸستەردٸڭ بارلىعى تولىعىمەن اۆتوماتتاندىرىلادى جەنە «ەلەكتروندىق ٷكٸمەت» ارقىلى قولجەتٸمدٸ بولادى. جاي عانا ٷيدە وتىرىپ, ۋاقىت پەن باسقا دا رەسۋرستاردى شىعىنداماي-اق پورتال ارقىلى 1-سىنىپقا قابىلداۋ تۋرالى ٶتٸنٸش بەرۋگە بولادى.
وقۋشىلاردى بٸر مەكتەپتەن ەكٸنشٸسٸنە اۋىستىرۋ دا جاڭا فورماتتا جٷرگٸزٸلەدٸ, ول پروتسەسس تە اۆتوماتتاندىرىلادى.
ياعني, اتا-انالارعا بٸر مەكتەپتەن ەكٸنشٸ مەكتەپكە بارۋدىڭ قاجەتٸ بولمايدى جەنە قاعاز تٷرٸندە قۇجاتتاردى تاپسىرۋدىڭ, ەسكٸ مەكتەپتەن كەتۋ تٷبٸرتەگٸن, ودان كەيٸن كەلۋ تٷبٸرتەگٸن رەسٸمدەۋدٸڭ قاجەتٸ جوق. مۇنداي ەسكٸرگەن, ۋاقىت جەنە قارجى شىعىنىن تالاپ ەتەتٸن رەسٸمدەۋ پروتسەسٸمەن كٶبٸسٸ «كەزٸكتٸ» دەپ ويلايمىن. بۇل ٶزگەرٸستەر اتا-انالار مەن مەكتەپ ٷشٸن ۋاقىتتى ٷنەمدەۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. بٸز بۇل جۇمىستى جاقىن ارادا اياقتايمىز.
ايتا كەتەرلٸگٸ, بيىلدان باستاپ كوللەدجدەر مەن جوعارى وقۋ ورىندارىنا قابىلداۋ اۆتوماتتاندىرىلعان رەجيمدە قولجەتٸمدٸ.
«ٶتكەن جىلى مەن اتا-انالارعا اتالعان جۇمىس 2020 جىلى اياقتالادى دەپ ۋەدە بەرگەنمٸن. ەندٸ بالالارعا قۇجاتتاردى قاعاز تٷرٸندە تاپسىرۋدىڭ قاجەتٸ جوق, ەربٸر بولاشاق ستۋدەنت ٶزٸ ٷشٸن تاڭداعان كوللەدجدٸڭ جەنە جوو-نىڭ سايتتارى نەمەسە «ەلەكتروندىق ٷكٸمەت» پورتالى ارقىلى قۇجاتتارىن تاپسىرا الادى. قۇجات تٸگەتٸن پاپكالاردى, كونۆەرتتەردٸ ساتىپ الۋ, قاعاز انىقتامالاردى تاپسىرۋ, تاڭ اتپاستان جوعارى وقۋ ورىندارى مەن كوللەدجدەردٸڭ قابىلداۋ كوميسسييالارىندا كەزەكتە تۇرۋ نەمەسە باسقا ەلدٸ مەكەنگە بارۋدىڭ قاجەتٸ جوق. مۇنىڭ بەرٸ ەندٸ وڭاي جەنە ىڭعايلى بولادى, سايتقا كٸرٸپ, بٸر تەتٸكتٸ باسۋ ارقىلى بارلىق قۇجاتتاردى جٸبەرۋگە بولادى.
جالپى مەملەكەتتٸك قىزمەتتەر بويىنشا بٸز بيزنەس-پروتسەستەردٸ, رەسٸمدەردٸ بارىنشا اۆتوماتتاندىرىپ جاتىرمىز. بۇل پروتسەستەر حالىققا بارىنشا ىڭعايلى بولۋى قاجەت», دەپ جازدى اسحات ايماعامبەتوۆ.
