اتىراۋ قالاسىنداعى تالقايران-2 ەلدٸ مەكەنٸندە ورنالاسقان وبلىستىق وتباسى ٷلگٸسٸندەگٸ "شاڭىراق" بالالار اۋىلى جەنە جاسٶسپٸرٸمدەر ٷيٸنٸڭ تەربيەلەنۋشٸلەرٸ Sputnik قازاقستان تٸلشٸسٸنە شاعىمىن ايتتى.
اتىراۋداعى بالالار ٷيٸنەن شۋ شىقتى. وسى مەكەمەدەن تٷلەپ ۇشقان تەربيەلەنۋشٸلەردٸڭ ايتۋىنشا, اتالعان مەكەمەدە بالالارعا ەلٸمجەتتٸك جاسالادى, بالالاردىڭ ار-نامىسىنا تيەدٸ.
"بۇل مەكەمەدە بالالارعا راسىمەن كٷش قولدانىلادى. مەن بۇل بالالار ٷيٸندە بولعان ۋاقىتىمنىڭ بەرٸندە ٷلكەن بالالار كٸشٸلەردٸ ۇراتىنىن ٶز كٶزٸممەن كٶردٸم. تەربيەشٸلەر ار-نامىسىمىزعا تيەتٸن سٶزدەر ايتاتىن, بٸزدٸڭ اتا-انالارىمىز تۋرالى اۋىر سٶزدەر ايتادى. ەر اپتا سايىن جۇما كٷنٸ لينەيكا ٶتەدٸ. سول جەردە كٸنەلٸ بولعان بالانى ورتاعا شىعارىپ, شارا قولدانادى. مىسالى, "وتجيمانيە" جاساتادى, وتىرىپ تۇرعىزادى. ديرەكتور وسىنىڭ بەرٸن كٶرٸپ تۇرىپ, تٷك بٸلمەگەندەي جٷرەتٸن", - دەيدٸ Sputnik قازاقستان تٸلشٸسٸنە جاسىرىن سۇحبات بەرگەن يليا تەمٸرحانوۆ (اتى-جٶنٸ ٶزگەرتٸلگەن).
ونىڭ ايتۋىنشا, تەربيەشٸلەر ٶزدەرٸ ۇرمايدى, كٸشٸلەردٸ ٷلكەندەرگە ۇرعىزادى.
"جاقىندا عانا انگەلينا ەسٸمدٸ قىز باسپالداقتان قۇلاپ كەتتٸ دەدٸ. وعان ەش دەلەل جوق. باسپالداقتان قۇلادى دەپ ايتقىزىپ قويدى. بالالار ٷيٸندە مۇنداي جاعدايلار ٶتە جيٸ بولادى", - دەيدٸ ول.
جاقىندا وسى مەكەمەنٸڭ تەربيەلەنۋشٸسٸ نۇردەۋلەت شۋداباەۆ "150" سەنٸم تەلەفونىنا حابارلاسىپ, زەبٸر كٶرەتٸنٸن ايتىپ شاعىمدانعان. جاسٶسپٸرٸم بۇل مەكەمەدە تۇرىپ جاتقانىنا 7 جىل بولعان. بالانىڭ شاعىمىنان سوڭ 9 قاڭتاردا تيٸستٸ ورگاننان ارنايى تەكسەرۋ كەلگەن. شۋداباەۆتىڭ ايتقانىنىڭ بەرٸ راس, دەيدٸ مەكەمەنٸڭ تاعى بٸر تەربيەلەنۋشٸسٸ ولجاس ىرىمباەۆ (اتى-جٶنٸ ٶزگەرتٸلگەن).
"نۇردەۋلەت شۋداباەۆتىڭ ايتقانىنىڭ بەرٸ راس. مەن "شاڭىراق " بالالار ٷيٸندە تەربيەشٸلەر تاراپىنان كٶپتەگەن قاتىگەزدٸك كٶردٸم. بۇل مەكەمەدە تەربيەشٸلەر كٸشٸلەردٸڭ ساباعى ناشار نەمەسە باسقا جاعداي بولعان جاعدايدا 15, 16, 17 جاستاعى ەرەسەكتەردەن جاۋاپ الادى. ال بۇل ەرەسەكتەرگە ەش باقىلاۋ جوق. كٸشٸلەردٸ ۇرىپ جاتىر ما, سوعىپ جاتىر ما, قالاي تەربيەلەيدٸ ٶز ەركٸنە جٸبەرگەن", - دەيدٸ ولجاس ىرىمباەۆ.
ەر اپتا سايىن مەكەمەدە ٶتەتٸن لينەيكادا بالالاردىڭ ار-نامىسىن قورلايتىن سٶزدەر ايتىلاتىن كٶرٸنەدٸ.
"لينەيكادا بٸزدٸڭ نامىسىمىزعا تيەتٸن سٶزدەر ايتادى, اتا-انالارىمىزدى جاماندايدى. تەربيەشٸلەر بالالاردى جاماندايدى, ال ديرەكتور سول جەردە شارا قولدانادى. "وتجيمانيە" جاساتادى, پلانكا وتىرعىزادى نەمەسە بٸر-بٸرٸنە قارسى قويادى. ەكٸ كٸشكەنتاي بالانى ورتاعا الىپ شىعادى. ەكەۋٸن بٸر-بٸرٸمەن تٶبەلەستٸرەدٸ. بۇنىڭ بارلىعى ٷلكەندەر كٷلۋ ٷشٸن جاسالادى", - دەيدٸ ولجاس ىرىمباەۆ.
ولجاس ىرىمباەۆتىڭ ايتۋىنشا, بالالار ٷيٸنٸڭ بىلىعى بٸر بۇل ەمەس.
"مەن دە كٸشكەنتايلاردى تەربيەلەگەن "جاۋاپتىنىڭ" بٸرٸ بولدىم. تەربيەشٸلەر سوق دەسە سوعامىز, ايقايلا دەسە ايقايلايمىن. بولعان باسقا وقيعالار تۋرالى ايتۋعا اۋزىم بارمايدى. سول ٸستەگەن ٸسٸمە شىن جٷرەگٸممەن قاتتى ٶكٸنەمٸن. ەرينە گٷلسارا امانعاليقىزى مەن تەربيەلەنۋشٸلەر بەرٸن جوققا شىعارادى. ٶيتكەنٸ بالالاردى سولاي ٷيرەتٸپ قويعان", - دەيدٸ تەربيەلەنۋشٸ.
مەكەمەدەگٸلەر جۇمىستان شىعىپ قالعان مامان بالالارعا اقشا بەرٸپ, بۇرىنعى جۇمىس ورنىن جامانداتقىزىپ وتىر دەپ ەسەپتەيدٸ. ال ولجاس ىرىمباەۆ بۇنى جوققا شىعارادى.
"تٷك تە ولاي ەمەس. مەنٸڭ سٶزٸمدٸ دە ولار جوققا شىعارادى. شىن مەنٸندە ەشبٸر مامان بٸزگە اقشا سالىپ, بالالار ٷيٸن جامانداتقان ەمەس. تەربيەشٸلەر بالالاردى بەينەكامەرا جوق جەرگە اپارىپ ۇرادى. مەنٸڭ ارمانىم بالالار ٷيٸندە تۇراتىن بارلىق بالادا باقىتتى بالالىق بولسا دەيمٸن. "شاڭىراق" دەگەن بالالار ٷيٸندە قانداي بىلىق بولىپ جاتقانىن بەرٸ بٸلسە دەيمٸن", - دەيدٸ ولجاس ىرىمباەۆ.
بالالاردىڭ ايعاعىن ەكس-تەربيەشٸ مەريياش دوساليەۆا دا راستايدى.
"مەن بىلتىر جەلتوقساننان باستاپ جۇمىسقا كٸردٸم. اقپاندا جۇمىستان شىعارىپ جٸبەردٸ. ٶيتكەنٸ "150"-گە حابارلاسقان بالانى سٸز ٷگٸتتەدٸڭٸز دەپ جالا جاپتى. كوميسسييا مەنەن بالا قانداي دەپ سۇرادى. مەن قالاي جاماندايمىن, بالا ەرتٷرلٸ شارالارعا قاتىسادى, العىر بالا. ساباقتان قالعانىن دا كٶرگەن ەمەسپٸن. نۇردەۋلەتتٸ 2022 جىلى جازدا ۇرعان ەكەن, مەن ول كەزدە جۇمىس ٸستەگەم جوق. بالانىڭ باسىن مەكەمەنٸڭ باسشىلىعى ەجەتحاناعا باتىرىپتى. ونى ماعان نۇردەۋلەتتٸڭ ٶزٸ ايتىپ بەردٸ. سول ۋنيتازعا باسىن باتىرعان كەزدە ديرەكتوردىڭ قاسىندا ساليحا, قاديشا جەنە ەلييا دەگەن كٸسٸلەر بولىپتى", - دەيدٸ ەكس-تەربيەشٸ مەريياش دوساليەۆا.
مەكەمەدە تەربيەشٸ بولىپ ٸستەگەن مەريياش دوساليەۆا بۇل جەردە بالالارعا ٷنەمٸ قىسىم كٶرسەتٸلەتٸنٸن ايتادى.
"ديرەكتور اسىلجان دەگەن بالانى بالالاردى قاداعالايتىن ەتٸپ تاعايىنداپ قويعان. ول بالاعا ديرەكتور كيٸم, ۇيالى تەلەفون ەپەرٸپ قويدى. اسىلجان باسقا بالالارعا ەلٸمجەتتٸك جاساپ, ەبدەن مەزٸ ەتتٸ. 25 قاڭتاردا بٸلٸم باسقارماسىنان كوميسسييا كەلدٸ. كوميسسيياعا اسلانبەك دەۋلەتوۆتىڭ جاعدايىن كٶرٸپ كەتٸڭٸزدەرشٸ دەپ ٶتٸندٸم. اسلانبەكتٸ سول اسىلجان ۇرىپ, ول 4 كٷن ساباقتان قالدى. ديرەكتورعا ارقا سٷيەپ العان اسىلجان تەربيەشٸنٸ دە كٶزگە ٸلمەيدٸ. مەن بۇل مەسەلەنٸ كوميسسيياعا ايتىپ تٷسٸندٸرە المادىم. ولار ماعان "بۇل مەكەمەنٸڭ ٸشتەگٸ جاعدايى, بوتاتاەۆا ٶزٸ شەشەدٸ" دەپ كەتٸپ قالدى", - دەيدٸ مەريياش دوساليەۆا.
تەربيەشٸنٸڭ ايتۋىنشا, مەكەمەگە تەكسەرۋ كەلسە, "بەرٸ كەرەمەت, جاعدايىمىز جاقسى" دەپ ايتاتىن ون شاقتى بالانى ارنايى دايىنداپ قويعان, ال زەبٸر كٶرٸپ جٷرگەن بالالاردى ونداي جەرگە جولاتپايدى. ال تاعى بٸر ەكس-تەربيەشٸ شولپان بازارقىزىنىڭ ۋەجٸ مىناداي.
"ديرەكتور نۇردەۋلەت شۋداباەۆتى الىپ كەتتٸ دە, سول كٸسٸدەن قولى كٶگەرٸپ كەلدٸ. مەن ونى فوتوعا تٷسٸرٸپ الدىم. ول بالادا پسارياز بولدى. دەرماتولوگ مامانعا ٷنەمٸ قارالىپ تۇراتىن. پريەمعا بارعاندا دەنەسٸنٸڭ كٶگەرگەنٸن كٶرگەن دەرٸگەرلەر سۇراقتىڭ استىنا الاتىنىن بٸلەمٸن. مەن سول ٶزٸمنٸڭ باسىم كەتٸپ قالماسىن دەپ, ايعاق رەتٸندە فوتونى تٷسٸرٸپ الدىم. ٶيتكەنٸ بالانىڭ دەنەسٸندەگٸ كٶگەرگەندٸ مەنەن كٶرۋٸ مٷمكٸن عوي. فوتوداعى بالا نۇردەۋلەت شۋداباەۆ. ول تەربيەلەنۋشٸ مەندە 2019 جىلدان بەرٸ جٷر. ەرينە جانىم اشيدى, جٷرەگٸم اۋىرادى. ٶيتكەنٸ بٸرگە تۇرىپ, بٸرگە تاماق ٸشٸپ, بٸرگە ۇيىقتاپ جٷرگەن بالالارىم عوي. بٸراق ديرەكتورعا قالاي "سٸزدٸكٸ دۇرىس ەمەس, نەگە بۇلاي ٸستەيسٸز دەپ ايتامىن". ديرەكتور ولاردىڭ زاڭدى تٷردە قامقورشىسى", - دەيدٸ بالالار ٷيٸنٸڭ ەكس-تەربيەشٸسٸ شولپان بازارقىزى.
ال اتى-جٶنٸن كٶرسەتپەۋدٸ ٶتٸنگەن ٷشٸنشٸ تەربيەشٸ بىلاي دەيدٸ.
"انگەلينا دەگەن قىزدىڭ بەتٸ كٶگەرٸپ جٷرگەنٸن بەرٸ كٶردٸ. بەس جاسار قىزدى بەلدٸكپەن ۇرعانى راس. سول كەزدە قىزدىڭ بەتٸن كٶردٸم. ول جەردە دۇرىس پسيحولوگ تا جوق. بالالار بٸرنەرسە بٷلدٸرسە, بٸردەن ديرەكتورعا اپارۋ كەرەك. وعان اپارايىن دەسەم جانىمىز اشيدى", - دەيدٸ اتىن جاسىرعان تەربيەشٸ.
بالالار ٷيٸنٸڭ ديرەكتورى گٷلسارا بوتاتاەۆا بۇل ايعاقتىڭ بەرٸن جوققا شىعاردى.
"شىندىققا جاناسپايتىن نەرسە كٶپ. ەشنەرسە دەلەلدەنگەن جوق. سەنٸم تەلەفونىنا حابارلاسقان نۇردەۋلەت شۋداباەۆقا تەربيەشٸ مەريياش دوساليەۆا 60 مىڭ تەڭگە اقشا بەرەم دەپ, ٶزٸنٸڭ باس پايداسىنا بالانى پايدالانعان. ٷش بالانى ٷگٸتتەگەن. بٸرەۋٸ - اسىلجان, ەكٸنشٸسٸ - ەلەنورا دەگەن قىز. اسىلجان "قوراعا كٸرٸپ" كەتكەندٸكتەن مەريياشتىڭ ايتقانىن ورىنداعان. سوسىن زەينەتكە كەتكەن تاعى بٸر تەربيەشٸ بار, سول نۇردەۋلەتتٸ سىيعىزبادى", - دەيدٸ گٷلسارا بوتاتاەۆا.
مەكەمە ديرەكتورىنىڭ ايتۋىنشا اققا قارا جاعىپ وتىرعان ەكس-تەربيەشٸلەر.
"بالانىڭ باسىن ۋنيتازعا تىقتى دەگەن, ونىڭ الدىندا سەكسۋالدى جاعداي بولدى دەگەن جالانىڭ بارلىعى دا دەلەلدەنبەگەن. مەن بۇل كٸسٸلەردٸڭ ٷستٸنەن شاعىم جازامىن", - دەيدٸ "شاڭىراق" وتباسىلىق ٷلگٸدەگٸ بالالار ٷيٸنٸڭ ديرەكتورى گٷلسارا بوتاتاەۆا.
ال وبلىستىق بٸلٸم باسقارماسىنىڭ باسشىسى گٷلنەر سەدۋاقاسوۆا تەرگەۋ جٷرٸپ جاتقاندىقتان قانداي دا بٸر سۇحبات بەرە المايتىنىن ايتتى.
ايتا كەتەرٸ, بٸلٸم باسقارماسى قۇرعان كوميسسييا بۇعان دەيٸن بالالار ٷيٸندە تەكسەرۋ جٷرگٸزگەن. بٸراق, تەربيەشٸنٸڭ ايتۋىنشا, سول كەزدە كٶكالا قويداي تاياق جەپ, ساباققا بارا الماي جاتقان اسلانبەك دەۋلەتوۆتى كٶرۋگە كوميسسييانىڭ قۇلقى بولماعان.
اتىراۋ وبلىستىق پوليتسييا دەپارتامەنتٸ بۇل فاكتٸلەر بويىنشا تەرگەۋ جٷرگٸزٸپ جاتىر.
"قازٸرگٸ تاڭدا ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە تارالعان بالالار ٷيٸندەگٸ دەرەكتەرگە قاتىستى قىلمىستىق كودەكستٸڭ 140-بابى 1-بٶلٸگٸ بويىنشا سوتقا دەيٸنگٸ تەرگەۋ امالدارى جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر. ٶزگە اقپارات قر قپك-نٸڭ 201-بابىنا سەيكەس جارييالانبايدى", - دەپ مەلٸمدەدٸ وبلىستىق پد باسپاسٶز قىزمەتٸ.
