قر يندۋسترييا جەنە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترٸ بەيبٸت اتامقۇلوۆ بەينەكونفەرەنتسييا فورماتىندا ٶتكەن قوعامدىق كەڭەس وتىرىسىندا مينيسترلٸك جەتەكشٸلٸك ەتەتٸن باعىتتار بويىنشا بيىلعى مٸندەتتەردٸڭ ٸسكە اسىرىلۋ بارىسىن باياندادى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
بيىل مينيسترلٸك 2025 جىلعا دەيٸنگٸ يندۋسترييالاندىرۋ باعدارلاماسىن ٸسكە اسىرۋعا كٸرٸستٸ. نەگٸزگٸ ماقسات – ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸن دامىتۋ. پاندەميياعا قاتىستى داعدارىسقا قاراماستان 2020 جىلدىڭ 8 ايىندا ەلٸمٸزدە ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ 3,3 پايىز ارتتى. تٷستٸ مەتاللۋرگييا +2,7, فارماتسەۆتيكا +34,1, جەڭٸل ٶنەركەسٸپ +11, ماشينا جاساۋ +16,3, حيمييا ٶنەركەسٸبٸ +3,1 پايىز ٶستٸ.
يندۋسترييالاندىرۋ باعدارلاماسى اياسىندا جىل باسىنان بەرٸ 187,3 ملرد تەڭگە كٶلەمٸندە مەملەكەتتٸك قولداۋ كٶرسەتٸلدٸ. باعدارلامانىڭ جاڭا باستامالارىن ٸسكە اسىرۋ ماقساتىندا بٸرقاتار زاڭنامالىق باستامالار توپتاماسى ەزٸرلەندٸ. ٷكٸمەتتٸڭ قاۋلىسىمەن «قدب-ليزينگ» اق بازاسىندا ٶنەركەسٸپتٸك دامۋ قورى قۇرىلىپ, قارجىلاندىرۋ قۇرالدارى كەڭەيتٸلدٸ.
بٷگٸنگٸ تاڭدا «ٶنەركەسٸپتٸك ساياسات تۋرالى» زاڭنىڭ تۇجىرىمداماسىنىڭ جوباسى ەزٸرلەندٸ. تۇجىرىمداما قازٸرگٸ ۋاقىتتا جۇمىس توبىنىڭ قاراۋىندا جاتىر. جىل سوڭىنا دەيٸن تۇجىرىمداما بەكٸتٸلٸپ, زاڭ جوباسى ەزٸرلەنەدٸ دەپ جوسپارلانىپ وتىر.
مەملەكەت ٷشٸن كٷردەلٸ كەزەڭدە مينيسترلٸك از عانا ۋاقىت ٸشٸندە حالىقتى قاجەتتٸ مەديتسينالىق بۇيىمدارمەن جەنە دەرٸ-دەرمەكپەن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن جۇمىستى قايتا باعدارلاي الدى.
نەتيجەسٸندە بٷگٸنگٸ تاڭدا نارىقتىڭ كٷن سايىنعى سۇرانىسى تەۋلٸگٸنە 900 مىڭ دانا بەتپەردە بولسا, فارماتسەۆتيكالىق كەسٸپورىنداردىڭ جٷكتەمەسٸ 75 پايىز شاماسىندا. ەپيدەميولوگييالىق احۋال ۋشىققان جاعدايدا ٶندٸرٸستٸ تەۋلٸگٸنە 1,5 ملن داناعا دەيٸن جەتكٸزەتٸن قۋاتتىلىق رەزەرۆٸ قاراستىرىلعان.
اتالعان مينيسترلٸك باسپاسٶز قىزمەتٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, جەر قويناۋىن پايدالانۋ سالاسىندا 2017 جىلى باتىس اۆسترالييالىق ٷلگٸ نەگٸزٸندە «جەر قويناۋى جەنە جەر قويناۋىن پايدالانۋ تۋرالى» قر جاڭا كودەكسٸ قابىلداندى. بٷگٸنگٸ تاڭدا جەر قويناۋىن پايدالانۋ قۇقىعىن بەرۋ ٷشٸن جالپى اۋدانى 733 مىڭ شارشى شاقىرىمدى قۇرايتىن 300 مىڭنان استام بلوك قويىلىپ, بارلاۋ جۇمىستارىنا 780-نەن استام ليتسەنزييا بەرٸلدٸ.
اتالعان باستاما مينەرالدىق شيكٸزات بازاسىمەن تولىقتىرۋ ٷشٸن قازاقستان اۋماعىن قامتۋعا مٷمكٸندٸك بەرٸپ, كەلٸسٸم-شارتتار سانى 2019 جىلعى 68-دەن 575-كە دەيٸن جەتەدٸ.
«نۇرلى جول» ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مەملەكەتتٸك باعدارلاماسى اياسىندا الداعى 6 جىلدا 11 مىڭ شاقىرىم اۆتوجول سالۋ جەنە قايتا جاڭعىرتۋ, سونداي-اق رەسپۋبليكالىق جولداردىڭ 11 مىڭ شاقىرىمىن كٷردەلٸ جەنە ورتاشا جٶندەۋ جوسپارلانىپ وتىر. وعان قوسا, جاقسى جەنە قاناعاتتانارلىق جاعدايداعى رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار جولدار ٷلەسٸن 100, ٸ جەنە ٸٸ تەحنيكالىق ساناتتاعى جولداردى 60 پايىزعا دەيٸن جەتكٸزۋ, جول بويىنداعى سەرۆيس وبەكتٸلەرٸمەن 100 پايىز قامتاماسىز ەتۋ مٸندەتٸ تۇر.
تەمٸرجول ترانزيتٸن 49 پايىزعا 18 ملن-نان 26,9 ملن تونناعا دەيٸن ارتتىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. كونتەينەرلٸك ترانزيتتٸ 2025 جىلعا دەيٸن 2 ەسەگە ۇلعايتىپ, 2025 جىلى 1,6 ملن كونتەينەرگە جەتكٸزۋ كٶزدەلگەن. جولاۋشىلار تاسىمالى جىلىنا 8,1 ملن-نان 11 ملن-عا ارتىپ, 35 پايىزعا ٶسەدٸ.
جوسپارلانعان جوبالاردىڭ بارلىعىن ٸسكە اسىرۋ 550 مىڭ جۇمىس ورنىن اشۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. نەتيجەسٸندە كٶلٸك سالاسىندا ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸ 20 پايىزعا, ينۆەستيتسييالار مٶلشەرٸ 3 ەسەگە ۇلعايادى.
مينيسترلٸك تەمٸر جول كٶلٸگٸمەن جٷك تاسىمالداۋ نارىعىندا شىنايى بەسەكەلەستٸك ورناتۋدى ەسەپكە الا وتىرىپ زاڭنامانى ەرٸ قاراي جەتٸلدٸرۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزۋدە. مەملەكەت باسشىسى ٶز جولداۋىندا ٸرگەلٸ ينفراقۇرىلىمدىق جوبالار, قىزمەت ساپاسىن جەنە ترانزيتتٸك باعىتتاردىڭ جىلدامدىعىن ارتتىرۋ ەسەبٸنەن قازاقستاننىڭ بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸگٸن ارتتىرۋعا ەرەكشە نازار اۋداردى.
اتالعان باعىتتا مينيسترلٸك 2020-2025 جىلدارعا ارنالعان «نۇرلى جول» باعدارلاماسى اياسىندا وسال تۇستارىن جويۋ ٷشٸن بٸرقاتار ٸرگەلٸ ينفراقۇرىلىمدىق جوبانى ٸسكە اسىرۋدى جوسپارلاپ وتىر. اتاپ ايتقاندا 2021 جىلدان باستاپ دوستىق-اقتوعاي-مويىنتى (840 شاقىرىم) ۋچاسكەسٸن جاڭعىرتۋ جٶنٸندەگٸ ستراگەگييالىق جوبانى ٸسكە اسىرۋ ۋچاسكەنٸڭ ٶتكٸزۋ قابٸلەتٸن 2 ەسەگە ارتتىرىپ, جٷك تاسىمالداۋ مەرزٸمٸن 1,5 ەسەگە قىسقارتادى.
ۋچاسكەنٸ جاڭعىرتۋ كەزٸندە 2 مىڭنان استام جاڭا جۇمىس ورنى اشىلىپ, الماتى, قاراعاندى جەنە شىعىس قازاقستان وبلىستارى تۇرعىندارىن جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتەدٸ. بۇعان قوسە, مەملەكەتتٸك-جەكەمەنشٸك سەرٸكتەستٸك نەگٸزٸندە ۇزىندىعى 73 شاقىرىمدىق الماتى ستانساسىن اينالىپ ٶتەتٸن تەمٸر جول جەلٸسٸنٸڭ قۇرىلىسى جوباسى دا بار.
ال جولاۋشىلار تاسىمالى قىزمەتٸن ەرٸ قاراي جاقسارتۋ ٷشٸن بيىل جىلى 100 جاڭا ۆاگون ساتىپ الۋ جوسپارلانىپ وتىر. مينيسترلٸك سونىمەن قاتار مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ جاندار ٷشٸن تەمٸرجولمەن جولاۋشىلار تاسىمالداۋدىڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸن قامتاماسىز ەتۋدە ماقساتتى تٷردە جۇمىس جٷرگٸزۋدە.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا 44 باعىتتا 98 دانا ارناۋلى ۆاگون-كۋپە جٷرەدٸ جەنە ۆاگونداردىڭ ٸشٸندە ەركٸن قوزعالاتىن, تٷسكەندە جەنە مٸنگەندە قولدانىلاتىن مٷگەدەكتەرگە ارنالعان اربالار بار. سونداي-اق ەلەۋمەتتٸك ماڭىزدى باعىتتار بويىنشا جٷرۋگە 50 پايىزدىق جەڭٸلدٸك قاراستىرىلعان.
تۇرعىنداردىڭ ٶمٸر ساپاسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا قازاقستاندا «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى ٸسكە اسىرىلىپ جاتىر. بٷگٸنگٸ تاڭدا بٸر تۇرعىنعا شاققاندا باسپانانى پايدالانۋعا بەرۋ كٶرسەتكٸشٸ 0,71 شارشى مەترگە جەتتٸ. بۇل تمد ەلدەرٸ ٸشٸندە ەڭ جوعارى كٶرسەتكٸش جەنە دامىعان ەلدەردٸڭ دەڭگەيٸنە جاقىندادى. بيىل 15 ملن شارشى مەتر باسپانا سالۋ جەنە 39 مىڭ وتباسىنا مەملەكەتتٸك قولداۋ كٶرسەتۋ جوسپارلانىپ وتىر.
زاڭنامالىق قىزمەت اياسىندا كٶپپەتەرلٸ تۇرعىن ٷيلەردٸ باسقارۋ ورگاندارىنىڭ, تۇرعىن ٷي-قۇرىلىس كووپەراتيۆتەرٸنٸڭ قىزمەتٸن رەتتەيتٸن تۇرعىن ٷي قۇرىلىسى زاڭناماسىنا ٶزگەرٸستەر جەنە جالپى مٷلٸكتٸ كٷردەلٸ جٶندەۋدٸڭ جاڭا تەتٸگٸ ەنگٸزٸلدٸ.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن «تۇرعىنٷيقۇرىلىسجيناقبانكٸ» بازاسىندا «وتباسى بانك» دامۋ جەنە قولداۋ تولىققاندى ينستيتۋتىن قۇرۋ ارقىلى تۇرعىن ٷي ساياساتىن دامىتۋدىڭ ەرٸ قارايعى شارالارى پىسىقتالۋدا. 2020 جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن «وتباسى بانككە» جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگانداردا كەزەكتە تۇرعىنداردىڭ دەرەكقورىن بەرٸپ, مەملەكەتتٸك بازالارعا تولىق قولجەتٸمدٸلٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋ جوسپارلانعان.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ 2020 جىلعى 1 قىركٷيەكتە قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋىنا سەيكەس جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگانداردا كەزەكتە تۇرعىنداردىڭ باسپانا مەسەلەسٸن تەزٸرەك شەشۋ ٷشٸن جەكە تۇرعىن ٷي قورىنان جالداۋ اقىسىن سۋبسيدييالاۋ (جالداۋ اقىسىنىڭ 80% دەيٸن) تەتٸگٸن ەنگٸزۋ ۇسىنىلدى. مۇندا باسپانانى جالداۋ قۇنىنىڭ بٸر بٶلٸگٸن سۋبسيدييالاۋ ۇسىنىلادى.
«وتباسى بانك» قولداۋ كٶرسەتٸلەتٸندەردٸ كەزەكتە تۇرعىنداردىڭ ٸشٸنەن كەلەسٸ ساناتتار بويىنشا انىقتايدى: وتباسىنىڭ ەربٸر مٷشەسٸنە شاققاندا 1 ەڭ تٶمەنگٸ كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸنە دەيٸن كٸرٸسٸنٸڭ بولۋى; جالداۋ مەرزٸمٸ 5 جىلعا دەيٸن. مۇقتاج ەكەنٸن راستاعان جاعدايدا ول مەرزٸم ۇزارتىلادى; جالعا الىناتىن باسپانانىڭ ورتاشا اۋدانى 60 شارشىمەتر; ەر ٶڭٸر ٷشٸن شارشى مەترٸن جالداۋ قۇنى انىقتالادى.
سونداي-اق, جۇمىس بەرۋشٸنٸڭ شىعىندارىن سۋبسيدييالاۋ تەتٸگٸن ەنگٸزۋ جايى پىسىقتالۋدا. بٷگٸنگٸ تاڭدا ەلٸمٸزدە 6,5 مىڭداي اۋىل بولسا, ونىڭ 3,5 مىڭدايى بولاشاعى زور اۋىل سانالادى.
