ساراپشىلاردىڭ ەسەپتەۋٸنشە, 1 بٶلمەلٸ باسپاناعا قاجەتتٸ باستاپقى جارنانى 10 جىل بويى جيناۋ كەرەك ەكەن. ياعني وتباسىنىڭ تابىسى 200 مىڭنان كەم بولماعان جاعدايدا, ونىڭ 20 مىڭىن اي سايىن ٷزبەي سالىپ وتىرسا عانا پەتەرگە قول جەتكٸزە الادى. بۇل تۋرالى كتك تٸلشٸلەرٸنە ساراپشىلار ايتىپ بەردٸ.
زەرتتەۋ قورىتىندىسىنا قاراعاندا, 1 عانا جالاقىمەن باسپانالى بولۋ بٸزدە تىم قيىن ەكەن. بۇل مٷمكٸن بولعاننىڭ ٶزٸندە, قونىس تويىن جىلدار بويى كٷتۋگە تۋرا كەلەدٸ. مىسالى, وتباسىنىڭ تابىسى 200 مىڭ بولسا, بولاشاق باسپانا ٷشٸن اي سايىن ونىڭ 10 پايىزىن عانا جيناي الامىز. ال, قالعانى كٷندەلٸكتٸ شىعىننان ارتىلمايدى ەكەن. وسىلايشا, تەك ارادا 10 جىل ٶتكەن سوڭ 1 بٶلمەلٸ پەتەرگە قاجەتتٸ باستاپقى جارنا جينالادى. بۇل ينفلياتسييا دەڭگەيٸن قوسپاعانداعى ەسەپ. ال, وسىنداي تابىسپەن پەتەردٸ قولما-قول ساتىپ الۋ ٷشٸن كەمٸ 20 جىلداي ۋاقىت قاجەت. ايىنا 100 مىڭ تەڭگەدەن جيناۋ ٷشٸن, كٸرٸس كٶلەمٸ 350 مىڭ بولۋى تيٸس. بۇل قارقىنمەن باستاپقى جارنانى 3 جىلدا جيناۋعا بولادى. ال, باسپاناعا يپوتەكاسىز 7-8 جىلدا قول جەتكٸزە الاسىز.
پەتەردٸ 5 جىلدىڭ ٸشٸندە قولما-قول العىسى كەلەتٸندەر بولسا, ايىنا 200 مىڭنان دەپوزيتكە سالىپ وتىرۋلارى كەرەك. ال, 150 مىڭ تەڭگە كٶلەمٸندەگٸ وتباسىلىق تابىسپەن ٷيلٸ بولۋ مٷمكٸن ەمەس. ساراپشىلار وسىلاي اشىعىن ايتتى.
krisha.kz پورتالىنىڭ شولۋشىسى الينا بۋراۆتسەۆا "ەگەر وتباسى پەتەر جالداپ تۇراتىن بولسا,150 مىڭ تەڭگە كٶلەمٸندەگٸ تابىسپەن مٷلدەم اقشا جيناي المايدى. اقشا كٷندەلٸكتٸ شىعىننان ارتىلمايدى. ياعني, مۇنداي تابىسپەن باستاپقى جارنانىڭ ٶزٸن جيناۋ مٷمكٸن ەمەس جاعداي", – دەيدٸ.
ال, "تۇرعىنٷيقۇرىلىسجيناقبانكٸ" اق فيليالى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى دياس راقىمجان "ەگەر ادام پەتەرلٸ بولۋدى ماقسات ەتكەن بولسا, وعان تەزٸرەك قول جەتكٸزگٸسٸ كەلسە, كەي جەرلەردە ٶزٸنە شەكتەۋ قويۋى قاجەت. مەسەلەن, بٸر كليەنتٸمٸز باستاپقى جارنانى قىسقا مەرزٸمدە جيناۋ ٷشٸن تٷرلٸ تاعامداردان باس تارتقان, وتباسىسى قىدىرۋدى توقتاتقان. ٷنەمدەۋ ارقىلى, 3-4 جىلدا قوماقتى قارجى جيناۋعا بولادى" – دەيدٸ.
جالپى تەزٸرەك باسپانا كٸلتٸن الۋ ٷشٸن, ازاماتتاردىڭ كٶپ نەرسەگە شەكتەۋ قويعانى ابزال. مامانداردىڭ بۇل كەڭەسٸ, ەسٸرەسە, قازاقتار ٷشٸن قيىنداۋ بولعالى تۇر. ٶيتكەنٸ, ٷيلٸ بولماي, توي جاساماۋ كەرەك ەكەن. تاماقتان دا شەكتەۋ بولعانى جٶن.
ٶتكەن جىلى وسىلاي ٶزٸنە كٶپ نەرسەدەن شەكتەۋ قويعاندار كٶپ بولسا كەرەك, تۇرعىن ٷي نارىعى قاتتى جاندانىپتى. ساۋدا-ساتتىق بٸردەن 28 پايىزعا ٶسكەن. ماماندار بۇعان كليەنتتەرٸنە تٷرلٸ مٷمكٸندٸكتەر بەرٸپ وتىرعان قۇرىلىس كومپانييالارى عانا ەمەس, مەملەكەتتٸك باعدارلامالاردىڭ دا وڭ ەسەر ەتكەنٸن ايتادى. ال, سۇرانىسقا جەر ٷي ەمەس, پەتەرلەر كٶبٸرەك يە ەكەن.
ەسٸرەسە, جۇرت, شاعىن باسپانالاردى كٶپتەپ ساتىپ العان. اۋماعى ٷلكەندەرٸنە قىزىعۋشىلىق تٶمەن. مۇنى قۇرىلىسشىلاردىڭ ەسكەرگەنٸ ابزال.ەرٸ جاڭا ٷيلەر كٶبٸرەك ساتىلىپتى. بيىل دا تۇرعىن ٷي نارىعىندا اسا ٶزگەرٸس بولمايدى دەگەن بولجام بار. ال, شارشى مەترلەردٸڭ باعاسىنا كەلسەك, ول دا 2018 جىلى قاتتى قۇبىلمايدى. سوندىقتان, باسپانالى بولۋدى جوسپارلاعاندار بولسا, باعانىڭ ارزانداۋىن كٷتٸپ, ۋاقىتتى سوزۋدىڭ قاجەتٸ جوق.
