ۆيدەوكادر
مەجٸلٸسمەن ەرمۇرات بەپي باس پروكۋرور بەرٸك اسىلوۆقا دەپۋتاتتىق ساۋال جولداپ, نازارباەۆتىڭ جاقىندارى العان اقشانى قايتارۋدى تالاپ ەتتٸ, دەپ حابارلايدى Sputnik قازاقستان سايتى.
دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, مەجٸلٸسكە تٷسكەن زاڭسىز كاپيتالدى شەتەلدەن قايتارۋ تۋرالى زاڭنىڭ شيكٸ تۇسى كٶپ. دەگەنمەن كلەپتوكراتتار 30 جىل بويى تالان-تاراجعا سالعان حالىق بايلىعىن ەلگە قايتارۋ كەرەك. ونىڭ كٶلەمٸ شامامەن 150 ملرد دوللاردى قۇراپ وتىر.
"ال ەندٸ وسى قارجىنى قايتارۋعا بٸرٸنشٸ كەزەكتە مٸندەتتٸ ورگاندار زاڭ قابىلدانعان سوڭ ٸسكە كٸرٸسەمٸز دەپ, ارقانى كەڭگە سالۋعا بولمايدى. ەلدەن جىلىستالعان اكتيۆتەرگە تىقىر تايانعان سايىن كلەپتوكراتتار ونى تٷرلٸ سحەمالارمەن ەلەمنٸڭ تٷكپٸر-تٷكپٸرٸنە تىعۋ ٷشٸن جانتالاسىپ جاتىر", - دەدٸ بەپي مەجٸلٸستٸڭ بٷگٸنگٸ وتىرىسىندا.
دەپۋتات حالىقارالىق جۋرناليستەر كونسورتسيۋمىنىڭ كٶمەگٸمەن انىقتالعان اقپاراتتى باس پروكۋرورعا جەنە تيٸستٸ ورگاندارعا جەتكٸزۋدەن جالىقپايتىنىن ەرەكشە اتاپ ٶتتٸ. ونىڭ سٶزٸنشە, باس پروكۋراتۋرا زاڭدى كٷتپەي, شۇعىل ٸسكە كٸرٸسۋٸ كەرەك.
"مەسەلەن, سٸزگە بەلگٸلٸ بولۋى مٷمكٸن, بٸراق قوعام ٷشٸن جاڭا اقپارات ايتايىن, باس پروكۋرور مىرزا, سٸز قازاقستاننىڭ گازىن سىرتقا ساتاتىن Tethys (تەتيس) كومپانيياسىن بٸلەسٸز بە? بٸلمەسەڭٸز – ەلەمدٸك گاز-ترەيد كومپانييالارىنىڭ رەگيسترٸنە كٶز جٷگٸرتٸڭٸز. "تەتيستٸڭ" باستى يەلەرٸنٸڭ بٸرٸ – قايرات شەرٸپباەۆتىڭ قىزى. ال اشىق اقپاراتتىڭ ايتۋى بويىنشا, شەرٸپباەۆ – داريعا نازارباەۆاعا تەلٸنٸپ جٷرگەن كٷيەۋ ەكەنٸن بٸلەسٸز. مٸنە, وسى "تەتيس" فيرماسى قايرات شەرٸپباەۆ باسقارعان مەملەكەتتٸك مونوپوليست "قازترانسگاز" ۇلتتىق كومپانيياسىنىڭ گازىن سىرتقا ساتىپ كەلگەن. قازٸر جۋرناليست-زەرتتەۋشٸلەر سوڭعى سەگٸز جىلدا بۇل فيرما قايرات شەرٸپباەۆتىڭ باقىلاۋىنداعى APL (ايپيەل) Construction كومپانيياسى ارقىلى باتىس بانكتەرٸنە بٸرنەشە ميلليارد دوللار شىعارعانىن انىقتادى. كەيبٸر اشىق اقپاراتتا 20 ملرد دوللار دەگەن مەلٸمەت ايتىلىپ جٷر", - دەدٸ بەپي.
وسى ورايدا دەپۋتات ۇرلانعان ميللياردتار بايلىقتىڭ عانا كٶزٸ ەمەس, بيلٸككە قايتادان ارالاسۋدىڭ قۇرالى بولۋى مٷمكٸن ەكەنٸن جەنە ونداي قىرۋار قارجىعا شىنىندا دا "جيىرما مىڭ تەررورشى" جالداۋعا بولاتىنىن جەتكٸزدٸ. وسىلايشا, بۇل ميللياردتار رەۆانشيستەردٸڭ رەزەرۆٸنە اينالماق.
"ەكٸنشٸ مىسال ايتايىن. مەسەلەن, شۆەيتسارييا ٶكٸمەتٸ عالىمجان ەسەنوۆتىڭ ەسەپشوتىندا وراسان زور اقشا جاتقانىن انىقتادى. ەسەنوۆ – ەسٸموۆتىڭ كٷيەۋ بالاسى. ال احمەتجان ەسٸموۆ كٸمنٸڭ ەتجاقىنى ەكەنٸ بٸزگە دە, سٸزگە دە بەلگٸلٸ. ەسەپشوت يەسٸ بۇل اقشا ٶزٸنە تيەسٸلٸ ەكەنٸن دەلەلدەي الماعان سوڭ, شۆەيتسارييالىق تەرگەۋشٸلەر عالىمجان ەسەنوۆتىڭ قارجىلىق قىزمەتٸ تۋرالى نە بٸلەسٸزدەر دەپ, قازاقستاننىڭ باس پروكۋراتۋراسىنان كٶمەك سۇراماي ما? مىنا قىزىقتى قاراڭىز: سٸزگە دەيٸنگٸ باس پروكۋرور شۆەيتسارييالىقتارعا عالىمجان ەسەنوۆ "سٷتتەن – اق, سۋدان – تازا", وعان قاتىستى قوزعالعان ٸس جوق دەپتٸ. انىعىندا, سول كەزدەگٸ پرەزيدەنتتٸڭ بۇيرىعىمەن ەسەنوۆكە قاتىستى ٸس توقتاتىلعان ەكەن", - دەدٸ بەپي.
دەپۋتات باس پروكۋروردى وسى ناقاق جابىلعان ٸستٸ قايتادان قوزعاۋعا ٷندەدٸ.
"ەكٸنشٸ ساۋال: وسى ەسەنوۆ مىرزا Jusan bank-تٸڭ بٸر يەگەرٸ رەتٸندە تۇتاستاي بٸر بانكتٸ تەگٸ – بانگلادەش, ازاماتتىعى – امەريكالىق رون ۆاحيد دەگەن كٷدٸكتٸ وپەراتسييالاردىڭ شەبەرٸنە باسى بٷتٸن بەرۋگە ەرەكەت جاساپ جاتىر. سٸز قۇزىرلى لاۋازىم يەسٸ رەتٸندە وسى الاياقتىققا قارسى قانداي قيمىل جاساماق ويىڭىز بار?"- دەپ سۇرادى مەجٸلٸس دەپۋتاتى.
بەپي "قازاقستان تەمٸر جولى" ۇلتتىق كومپانيياسىنىڭ قۇرامىندا بولعان ستراتەگييالىق ماڭىزى بار "ترانستەلەكوم" كومپانيياسىنىڭ ەكس-پرەزيدەنت نازارباەۆتىڭ نەمەرەسٸ نۇرەلٸ ەليەۆكە سۋ تەگٸن بەرٸلگەنٸن دە ايتتى.
"بالانستىق قۇنى - 250 ميلليارد تەڭگە, ال جىلدىق تٷسٸمٸ 80-90 ميلليارد تەڭگەنٸ قۇرايتىن ۇلتتىق مەنشٸك نەبەرٸ 18 ميلليارد تەڭگەگە ساتىلدى. وسى "ترانستەلەكوم" نۇرەلٸ ەليەۆكە ەر جىلدارى جالپى كٶلەمٸ 8 ميللياردقا جۋىق ديۆيدەنت تٶلەگەن. ەندٸ وسىنشاما زاڭسىز تٶلەنگەن اقشانى تەزٸرەك قايتارۋ كەرەك", - دەپ تٷيٸندەدٸ مەجٸلٸسمەن.