بالقاش كٶلٸنٸڭ وڭتٷستٸك جاعالاۋى جەنە وسىدان شىعىسقا قارايعى 1 ملن گەكتار جەردە جولبارىس سانىن 100-دەن 200-گە دەيٸن جەتكٸزۋگە بولادى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" كولوگييا, گەولوگييا جەنە تابيعي رەسۋرستارى مينيسترلٸگٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
ٸلە ٶزەنٸنٸڭ ساعاسىنداعى بالقاش كٶلٸنٸڭ وڭتٷستٸك جاعالاۋى جەنە وسىدان شىعىسقا قارايعى جەر تۇران جولبارىسى جەرسٸندٸرٸلەتٸن اۋماق رەتٸندە تاڭدالىپ وتىر. بۇل ماڭدا جولبارىس مەكەن ەتۋگە جارايتىن 1 ملن گەكتار جەر بار. بولجام بويىنشا, اۋماقتا كاسپيي جولبارىسىنىڭ سانىن 100-دەن 200-گە دەيٸن جەتكٸزۋگە بولادى.
تۇران جولبارىستارى تاياۋ شىعىستىڭ 13 ەلٸندە, كاۆكازدا, ورتالىق ازييادا تٷركييادان قىتايدىڭ سولتٷستٸك-باتىسىنا دەيٸنگٸ جەردە مەكەندەگەن.
عالىمداردىڭ پٸكٸرٸنشە, تۇران جولبارىستارىنىڭ جوعالىپ كەتۋٸنٸڭ نەگٸزگٸ سەبەبٸ اۋلاۋدان, جولبارىستىڭ نەگٸزگٸ قورەگٸ تۇياقتى جانۋارلارعا شەكتەۋسٸز قىرۋ پەن يرريگاتسييالىق جوبالار ەسەرٸنەن مەكەن ەتۋ ورتاسىنىڭ بٷلٸنۋٸ.
ەكولوگييا, گەولوگييا جەنە تابيعي رەسۋرستارى مينيسترلٸگٸ بالقاش ماڭىنداعى جولبارىستارىن قالپىنا كەلتٸرۋدٸڭ 15 جىلعا ارنالعان باعدارلاماسىن جاسادى. ول اڭنىڭ مەكەن ەتۋ ورتاسىن دايىنداۋ, جولبارىستى تابيعاتقا جٸبەرۋ جەنە باعدارلامانىڭ جٷزەگە اسۋىن باقىلاۋ شارالارىن قامتيدى.
2018 جىلى «ٸلە-بالقاش» رەزەرۆاتى قۇرىلدى. اۋماقتى براكونەرلەردەن قورعاۋ, زاڭسىز تابيعات پايدالانۋ جۇمىستارىنا جول بەرمەۋ شارالارى جٷزەگە اسىرىلۋدا. سونىمەن بٸرگە بيوتەحەنيكالىق شارالار ارقىلى قابانداردى كٶبەيتۋ, بۇقار بۇعىلارىنىڭ پوپۋلياتسيياسىن قالپىنا كەلتٸرۋ جۇمىستارى جٷرٸپ جاتىر. وسى اتالعانداردان كەيٸن ەكوجٷيە جولبارىس پوپۋلياتسيياسىن ۇستاپ تۇرۋعا قابٸلەتتٸ بولادى. رەينترودۋكتسييا ٷشٸن امۋر جولبارىستارى ەكەلٸنەدٸ.
ايتا كەتەيٸك, 2010 جىلى قازاقستان حالىقارالىق جولبارىس سامميتٸندە ورتالىق ازيياعا تۇران جولبارىستارىن قايتارۋعا دايىن ەكەنٸن مەلٸمدەدٸ. ال 2017 جىلى قازاقستان مەن بٷكٸلەلەمدٸك جابايى تابيعات قورى (WWF) وڭتٷستٸك بالقاش ماڭى مەن ٸلەنٸڭ دەلتا اۋدانىندا جولبارىستىڭ رەينسترودۋكتسيياسى باعدارلاماسىن جٷزەگە اسىرۋ تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى.
