بالاسىن ورىس سىنىپتارىنا بەرەتٸندەرگە جانىم اشيدى

بالاسىن ورىس سىنىپتارىنا بەرەتٸندەرگە جانىم اشيدى

«ەل بولامىز, قازاقستاندا تۇرامىز, ۇرپاعىمىزدى تەربيەلەيمٸز دەگەن ادامدار بالالارىن قازاق مەكتەبٸنە, قازاق بالاباقشالارىنا بەرٸپ جاتىر». بۇل – مەنٸڭ سٶزٸم ەمەس, پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ 2017 جىلى 20 سەۋٸردەگٸ بەلگٸلٸ قالامگەرلەرمەن كەزدەسۋٸندەگٸ سٶزٸ. يە, اقىلدى بۇل سٶزدٸڭ اقيقاتى ٶز تەۋەلسٸزدٸگٸن جارييالاعانىنا 26 جىل بولعان قازاق ەلٸنٸڭ تۇرعىنى ٷشٸن دەلەلدەۋدٸ قاجەت ەتپەيتٸن اكسيوما.

بٷگٸندە ورىس مەكتەبٸندە بالاسىن كٸمدەر وقىتادى? ورىس مەكتەبٸندە بولاشاعىن قازاق ەلٸمەن ەمەس, سولتٷستٸك كٶرشٸمەن بايلانىستىراتىن قاۋىم وقىتادى, ونىڭ كٶبٸسٸ تاريحي وتانىنا قايتقىسى كەلەتٸن ورىس ۇلتىنىڭ ٶكٸلدەرٸ مەن ازداعان جاتىرىنان جەرٸنگەن قاراكٶزدەرٸمٸز. باسقا بٸردە-بٸر قاۋىم ورىس مەكتەبٸنە بالاسىن بەرمەيدٸ, ونى سەلدەن كەيٸن ساندار سٶيلەگەندە بايقارسىز.

«بالاڭدى قازاق مەكتەبٸنە بەر!» بۇل – كەزٸندە زامانانىڭ زارىنا, قايمانا قازاقتىڭ قايعىسىنا اينالىپ, وقىتقىسى كەلسە دە, قازاق مەكتەبٸن تابا الماي ەۋرەگە تٷسكەن, قازاق مەكتەبٸن اشتىرۋ ٷشٸن ايتىلعان ٶتكەن زامانداعى ۇران, ال بٷگٸن پارىز. پارىز دەيمٸز-اۋ, ەرتەڭ بالاسىن قازاق ەلٸندە ٷلكەن تابىسقا جەتسٸن دەيتٸن قاۋىمدا ودان باسقا تاڭداۋ جوق.

كەزٸندە ورىس تٸلٸنەن ەبدەن تاياق جەگەن, ورىس تٸلٸن بٸلمەگەندٸكتەن كٶپ ارمانى ورىندالماي قالعان اتا-انا بالاسىن ورىس مەكتەبٸنە سٷيرەدٸ, ورىستىڭ تٸلٸن بٸلۋ ماقساتقا جەتۋدٸڭ جالعىز جولى بولسا, بٷگٸن زامان كەرٸ اينالدى. بٷگٸن بازبٸرەۋ قانشا مويىنداعىسى كەلمەسە دە, تاريح ٶز دەگەنٸن جاسايتىندىعىن دەلەلدەدٸ. تۇعىرلى تەۋەلسٸزدٸگٸمٸز تۇرعان سەتتە ەندٸ, بەلكٸم, ون جىلدا, بەلكٸم, ودان دا بۇرىن قازاقستاندا قازاق تٸلٸن بٸلمەيتٸن ادامعا تابىسقا جەتەتٸن اۋا جوق. بۇل – قازاق قوعامىنىڭ سٸز قالاماساڭىز دا قالىپتاساتىن اقيقاتى. 

بەلكٸم, بالاڭىزدى ورىس مەكتەپتەرٸنە بەرۋدەگٸ ماقساتىڭىز, ويىڭىز باسقا شىعار, بٸراق بٸز سٸزگە ەمەس, بالاڭىزعا جانىمىز اشيدى. سٸزدٸڭ ويىڭىزدان جاساپ العان ەرتەگٸلەرٸڭٸزدەن اۋىتقىپ شىندىقپەن قاراپ, بالاڭىزدى قازاق سىنىبىنا اپارماساڭىز, بارماق شاينايتىنىڭىزدى ويلاسام, تالانتتى بالاڭىزعا قاستاندىعىڭىزدى قولىڭىزبەن, جارامسىز ويىڭىزبەن جاسايتىنىڭىزعا كٷيەمٸن. 

جە, جاقسى, كٶپ سٶيلەمەيٸك, دەلەلدٸ سٶزگە جٷگٸنەلٸك. 

بٸرٸنشٸ سەبەپ – قازاقستان دەموگرافيياسى, قازاق ٷلەسٸ. قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا 1989 جىلعى حالىق ساناعىندا 16 199,2 مىڭ ادام, ونىڭ 6 534,6 مىڭى, ياعني 41 پايىزى قازاق ۇلتى ەدٸ. ال ورىس ۇلتى 6 227,5 مىڭ, ياعني 38 پايىزىن ۇستايتىن ەدٸ. ال قازٸر شە? بٷگٸنگٸ كٶرسەتكٸش بويىنشا قازاقستان حالقىنىڭ سانى – 18 ميلليون 22 مىڭ 500 ادام, ونىڭ ٸشٸندە 12 ميلليون 780 مىڭ ادام, ياعني 71 پايىز قازاقتار, 3 ميلليون 710 مىڭ ادام, ياعني 20,6 پايىز ورىستار, 613 مىڭ ادام, ياعني 3,4 پايىزى ٶزبەكتەر. بۇل ساندى مەلٸمەتتەر ەستٸ ادامدى ويلاندىرسا كەرەك. قازاق سانىنىڭ كٷن ساناپ ارتۋى مەن قازاقستانداعى ورىس ۇلتى سانىنىڭ كٷن ساناپ كەمۋٸ قازاقستانداعى ورىس تٸلٸنٸڭ قالاسا دا, قالاماسا دا قۇلدىراۋى ەكەنٸ اقيقات.

قازاق تٸلٸ مەملەكەتتٸك تٸل مەرتەبەسٸنە 100 پايىز كٶتەرٸلمەسە دە, قازاق توپىراعىنداعى قازاق ۇلتىنىڭ ساندىق ٷلەسٸ ارتۋىنا بايلانىستى مەملەكەتتٸك دەڭگەيدەگٸ تاعىنا بەرٸبٸر وتىرادى.

ەكٸنشٸ سەبەپ – ورىس تٸلٸنٸڭ ەلەمدٸك اياسىنىڭ تارىلۋى. كەڭەستٸك كەزەڭدەردە ەلەمنٸڭ 400 ميلليونعا جۋىق ادامى ورىس تٸلٸن رەسمي قولدانسا, بٷگٸندە بۇل كٶرسەتكٸش 200 ميلليونعا جەتپەيدٸ. نەگٸزٸنەن, جالعىز رەسەيدٸڭ مەملەكەتتٸك تٸلٸ. بۇل – حالىقارالىق تٸلدەر توبىنداعى ورىس تٸلٸنٸڭ ەشقانداي دا ەلەمدٸك ورنىنىڭ جوق ەكەنٸنٸڭ دەلەلٸ. نە ٶزٸ تۇراتىن ەلدٸڭ مەملەكەتتٸك تٸلٸ ەمەس, نە ەلەمدٸك ورنى جوق, قۇلدىراپ بارا جاتقان تٸلدەگٸ مەكتەپكە بالاسىن بەرۋ بالاسىنىڭ بولاشاعىنا جاسالعان قييانات دەمەسكە شارا جوق.

ٷشٸنشٸ سەبەپ – قازاق مەكتەپتەرٸنٸڭ بٸلٸم ساپاسىنىڭ ارتۋى. كەزٸندە العاش مەكتەپكە بارىپ جٷرگەن كەزدە قازاق مەكتەپتەرٸندە بٸلٸم جوق, ورىس مەكتەپتەرٸ جاقسى بٸلٸم بەرەدٸ دەگەن قولدان جاسالعان ەرتەگٸ بار ەدٸ. بٸراق ۋاقىت ونىڭ دا ٶتٸرٸك ەكەنٸن دەلەلدەدٸ. ساندار سٶيلەسٸن... 

2016 جىلى ۇلتتىق بٸرىڭعاي تەستٸلەۋدە 125 تولىق بالىن جيناعان 19 وقۋشىنىڭ بەرٸ تەك قازاق سىنىبىنىڭ تٷلەگٸ, رەسپۋبليكا بويىنشا جوعارى كٶرسەتكٸش كٶرسەتكەن 10 مەكتەپتٸڭ 8-ٸ تازا قازاق مەكتەبٸ, بٸرٸ ورىس, بٸرٸ ارالاس مەكتەپ. 

2017 جىلى 139 بالل جيناعان تاسان سايات ەلتايۇلى قازاق مەكتەبٸنٸڭ تٷلەگٸ, 2017 جىلعى ٷزدٸك كٶرسەتكٸش تە قازاق مەكتەپتەرٸنٸڭ ەنشٸسٸندە. 

سوڭعى بەس جىلدا ۇبت نەتيجەسٸ بويىنشا دا, جالپى رەيتينگ بويىنشا دا قازاق مەكتەپتەرٸ وق بويى وزىق تۇر. مىسالى, استانا قالاسىنىڭ ٷزدٸك 10 مەكتەبٸنٸڭ قاتارىنداعى 8-ٸ تازا قازاق مەكتەبٸ. 

ەلەمدٸك پەندٸك وليمپيادادا وزا شاۋىپ التىننان القا تاعىنىپ, ەلدٸڭ اتىن شىعارىپ جٷرگەندەر دە قازاق مەكتەپتەرٸنٸڭ وقۋشىلارى نەمەسە قازاق-تٷرٸك ليتسەيلەرٸنٸڭ تٷلەكتەرٸ (قازاق-تٷرٸك ليتسەيٸندە ورىس سىنىبى دەگەن تٷسٸنٸك اتىمەن جوق) ەكەنٸ جاسىرىن ەمەس.

بٸلٸم سالاسىنداعى قانداي بەسەكەدە دە باستى بەسەكەلەس قازاق مەكتەپتەرٸنٸڭ اراسىندا جٷرەتٸن بٷگٸنگٸ سالا ماماندارىنا جاسىرىن ەمەس.

تٶرتٸنشٸ سەبەپ – بٸلٸم گرانتتارىنىڭ بٶلٸنۋٸ. قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارى بٸلٸم گرانتتارى 2014 جىلى 65 پايىز قازاق توبى, 35 پايىز ورىس توبىنا, 2015 جىلى 75 پايىز قازاق توبى, 25 پايىز ورىس توبىنا, 2016 جىلى دا 75 پايىز قازاق توبى, 25 پايىز ورىس توبىنا بٶلٸنگەن. ال بيىل, 2017 جىلى جوعارى وقۋ ورنىنا تٷسۋ ٷشٸن ۇبت-عا قاتىسۋعا 92 827 تٷلەك ٶتٸنٸش بەرٸپ, ولاردىڭ 67 627-سٸ (76,3 پايىز) قازاق تٸلٸندە جەنە 20 968-ٸ (23,6 پايىز) ورىس تٸلٸندە تاپسىرۋعا ٶتٸنٸش بەرگەن. بۇل كٶرسەتكٸشتەر بٸز قانشا ساقتاپ قالۋعا تىرىسقانمەن دە, جوعارى وقۋ ورنىنداعى ورىس توپتارى كٶپ ٶتپەي جابىلاتىندىعىنىڭ دەلەلٸ. ونىڭ ٷستٸنە سوڭعى جىلدارى ەلٸمٸزدٸڭ جوعارى وقۋ ورىندارىندا ورىس توپتارىنىڭ ورنىنا اعىلشىن تٸلٸ توپتارى اشىلىپ جاتقانى انىق. ەندٸ ورىس مەكتەبٸنە بەرگەن بالاڭىزدى بولاشاقتا قالاماساڭىز دا رەسەيگە اپارىپ وقىتاسىز, ەيتپەسە قازاق سىنىبىنا جەتەكتەيسٸز... باسقا تاڭداۋ جوق. مەن ورىس سىنىبىنا بارىپ, بولاشاقتا جوعارى وقۋ ورنىندا قينالاتىن بالاعا جانىم اشيدى, اتا-اناسىنا اقىل كەش كٸرە مە دەپ...

ال تٶمەنگٸ بۋىندا دا سول جاعداي, مىسالى نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەپتەرٸنە تاپسىرۋشى تٷلەكتەردٸڭ ٷلەسٸنە قارايىق. مەسەلەن, استانا قالاسىنداعى ەكٸ نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەبٸنە 1185 وقۋشى قازاق سىنىبىنا, 520 وقۋشى ورىس سىنىبىنا ٶتٸنٸش بەرگەن. بۇل زيياتكەرلٸك مەكتەپتەردٸڭ دە بٸرتٸندەپ تازا قازاق مەكتەپتەرٸ قاتارىنا ٶتەتٸنٸ انىق. 

بەسٸنشٸ سەبەپ – مەكتەپ-تەردەگٸ قازاق سىنىپتارىنىڭ ٷلەسٸ. قازٸر ەلٸمٸز بويىنشا 83 پايىز بالا قازاق سىنىپتارىندا, 16 پايىزعا جۋىق بالا ورىس سىنىبىندا, 1 پايىزعا جەتپەيتٸن بالا ٶزگە تٸلدٸ مەكتەپتەردە بٸلٸم الادى. ال ٶتكەن جىلى, 2016 جىلى 1-سىنىپقا بارعانداردىڭ 89 پايىزى قازاق سىنىبىنا, 10 پايىزدان اسار-اسپاسى ورىس سىنىبىنا بارعانىن ەسكەرسەك, بولاشاقتا ورىس سىنىپتارىن بٸتٸرۋشٸلەر قازٸرگٸ ٶزگە تٸلدٸ مەكتەپتٸ بٸتٸرۋشٸلەر سەكٸلدٸ ۇلتتىق بٸرىڭعاي تەستٸلەۋدٸ قازاق تٸلٸندە تاپسىرۋعا مەجبٷر ەكەنٸ انىق. سەبەبٸ ٶزٸ 10 پايىزعا جەتپەيتٸن ورىس سىنىپتارى بالالارىنىڭ جارتىسىنان كٶبٸ قازاق ەلٸندە وقىمايتىن ەتنيكالىق ورىستار ەكەنٸن ەسەرسەك, بولاشاقتا جوعارى وقۋ ورنىنا تٷسۋگە تاپسىرۋشىلاردىڭ ورىستٸلدٸ ٷلەسٸ 5 پايىزعا جەتپەيتٸنٸ ەشقانداي دا قۇپييا ەمەس.

تاريح تەك العا جىلجيدى, ونى كەرٸ شەگەرۋ ەشكٸمنٸڭ قولىنان كەلمەيتٸنٸ اقيقات. قازاق تٸلٸنٸڭ ٶركەندەۋٸ, قازاق قوعامىنىڭ كٶتەرٸلۋٸ دە دەل سولاي. ورىستٸلدٸ قاۋىم قانشا جانىن سالا قورعاسا دا, تىراشتانسا دا, بولاشاقتا قازاق ەلٸ ٷشٸن №1 تٸل – قازاق تٸلٸ. قازاق تٸلٸ تەك زاڭدا ەمەس, ٶمٸردە, ەكونوميكادا, قولدانىستا, قاتتىراق ايتقاندا, قازاقستاندا نان تاۋىپ جەۋدە, ٶمٸر سٷرۋدە بٸلمەسە بولمايتىن تٸل بولارى انىق. ونى بيلٸك جاسامايدى, ونى قازاق ۇلتىنىڭ كٷشەيۋٸ مەن تاريح ٶزٸ جاسايدى. سول كەزدە بالاڭىز كٶپتەن بٶلٸنٸپ قالماسىن دەسەڭٸز, تابىسقا جەتسٸن دەسەڭٸز, وندا بٷگٸن ويلانباسقا شارا جوق. 

التىنشى سەبەپ – ٷش تٸلدٸ وقىتۋ جٷيەسٸنٸڭ ورناۋى. شىنىن ايتقاندا, ەشقانداي ٷش تٸلدٸ باعدارلاما جوق, ونىڭ اتى ٷش تٸلدٸ وقىتۋ بولعانىمەن, زاتى قوس تٸلدٸ وقىتۋ باعدارلاماسى ەكەنٸ باعدارلامانىڭ جٷيەسٸن كٶرٸپ جٷرگەن بٸزگە تٷسٸنٸكتٸ. ماعان سەنبەسەڭٸز, پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ 2017 جىلعى حالىققا ارناعان جولداۋىندا: «...اتاپ ايتقاندا, ٷش تٸلدٸ وقۋعا كەزەڭ-كەزەڭٸمەن كٶشۋ مەسەلەسٸ بويىنشا ۇسىنىستار ەزٸرلەنسٸن. قازاق تٸلٸنٸڭ باسىمدىعى ساقتالادى. ونىڭ ەرٸ قاراي دامۋىنا زور كٶڭٸل بٶلٸنەدٸ. سونىمەن قاتار بٷگٸندە اعىلشىن تٸلٸ – جاڭا تەحنولوگييا, جاڭا يندۋسترييا, جاڭا ەكونوميكا تٸلٸ. قازٸرگٸ كەزدە 90 پايىز اقپارات اعىلشىن تٸلٸندە جارييالانادى, 2019 جىلدان باستاپ 10-11 سىنىپتاردا كەيبٸر پەندەردٸ اعىلشىن تٸلٸندە وقىتاتىن بولامىز. بۇل مەسەلەنٸ تيياناقتى ويلانىپ, اقىلمەن شەشۋ قاجەت», – دەيدٸ.

مٸنە, ەندٸ پرەزيدەنتتٸڭ سٶزٸنە مەن بەرسەك, ٷش تٸلدە بٸلٸم بەرۋگە كەزەڭ-كەزەڭٸمەن كٶشەمٸز, بٸراق قازاق تٸلٸنە باسىمدىلىق ساقتالادى, تٸپتٸ ارى قاراي داميدى دەپ اشىق ايتىلىپ وتىر. ال قازاق تٸلٸنٸڭ باسىمدىلىعى ساقتالسا, ونىڭ ٷستٸنە دامي تٷسسە, قازٸرگٸ ٷشٸنشٸ تٸل بولىپ تۇرعان اعىلشىن تٸلٸ قاي تٸلدٸڭ ەسەبٸندە دامۋى كەرەك, ەرينە, ورىس تٸلٸنٸڭ ورىن بوساتۋىنان دەگەن سٶز. رەنجٸمەڭٸزدەر, بۇل – مەنٸڭ شەشٸمٸم ەمەس, پرەزيدەنتتٸڭ شەشٸمٸ.

ن.نازارباەۆ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسىندا دا: «بٸز الداعى بٸرنەشە جىلدا گۋمانيتارلىق بٸلٸمنٸڭ بارلىق باعىتتارى بويىنشا ەلەمدەگٸ ەڭ جاقسى 100 وقۋلىقتى ەرتٷرلٸ تٸلدەردەن قازاق تٸلٸنە اۋدارىپ, جاستارعا دٷنيەجٷزٸندەگٸ تاڭداۋلى ٷلگٸلەردٸڭ نەگٸزٸندە بٸلٸم الۋعا مٷمكٸندٸك جاسايمىز. 2018-2019 وقۋ جىلىنىڭ ٶزٸندە ستۋدەنتتەردٸ وسى وقۋلىقتارمەن وقىتا باستاۋعا تيٸسپٸز», – دەدٸ. قاراڭىز, ورىس تٸلٸنە ەمەس, قازاق تٸلٸنە اۋدارىلادى. بۇل ٷردٸس قازاقستاندا بولاشاقتا ەلدەنەشە ەسەگە داميدى, سەبەبٸ «ورىس تٸلٸ – عىلىم تٸلٸ» دەگەن قولدان جاسالعان قييال-عاجايىپ ەرتەگٸگە ەشكٸم دە سەنبەيدٸ, عىلىمدى تٸكەلەي اعىلشىن تٸلٸنەن الۋ مٷمكٸندٸگٸ تۇرعاندا, ەشكٸم ورىس شوۆينيزمٸ ارالاسقان ورىستٸلدٸ وقۋ قۇرالدارىنا جٷگٸنبەيدٸ. 

جەتٸنشٸ سەبەپ – ورىستٸلدٸ ساپالى مامان تاپشىلىعى. بٸردە شىمكەنت قالاسىنىڭ ەكٸمٸ عابيدوللا ەبدٸراحىموۆتىڭ ورىس مەكتەپتەرٸ ٷشٸن مۇعالٸمدەردٸ رەسەي مەن ۋكراينادان الدىرۋدى ۇسىنىپ, كٷلكٸگە قالعانى بەرٸمٸزدٸڭ ەسٸمٸزدە بولار. ورىس مەكتەبٸنە ساباق بەرەتٸن ساپالى مۇعالٸم ازايدى, بۇل ٷردٸس اۋىرلاماسا, وڭالمايدى. وعان جەنە بٸر دەلەل, 2017 جىلى 4 شٸلدە كٷنٸ استانا قالاسى بٸلٸم باسقارماسىنىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ Facebook-تاعى پاراقشاسىندا: «قازٸرگٸ تاڭدا ورىس سىنىپتارىنا ساباق بەرەتٸن باستاۋىش ماماندارىنىڭ تاپشىلىعىنا بايلانىستى 1-شٸ ورىس سىنىپتارىنا قۇجاتتار ۋاقىتشا قابىلدانبايدى. مۇعالٸم العان كٷنٸ قابىلداۋ بويىنشا اقپارات جارييالايمىز», – دەگەن حابار تاراتتى. مٸنە, ەندٸ ورىس سىنىبىنا ساپالى مامان تابۋ تٷگٸل, ماماندىق يەسٸن تابۋدىڭ ٶزٸ ٷلكەن مەسەلە.

وسى ٷردٸسپەن شىنايى قاراساق, بولاشاقتا تٸپتٸ ورىس مەكتەبٸ دەگەن تٷسٸنٸك جوعالاتىن كٷن دە الىس ەمەس. قاراپايىم مىسال, استانا قالاسىنا كٶشٸپ كەلگەننەن بەرٸ بٸردە-بٸر تازا ورىس مەكتەبٸ اشىلمادى, ورىس تٸلٸندە بٸلٸم بەرٸپ كەلگەن مەكتەپتەردٸڭ بٸرازى ارالاس مەكتەپكە, تٸپتٸ تازا قازاق مەكتەپتەرٸنە اينالىپ ٷلگەرگەنٸن كٶرٸپ وتىرمىز.

بٷگٸندە قازاق مەكتەپتەرٸنٸڭ تٷلەكتەرٸ ەلەمنٸڭ الدىڭعى قاتارلى وقۋ ورىندارىندا, ەۋروپانىڭ تٶرٸندە, اقش-تىڭ ٷزدٸك ۋنيۆەرسيتەتتەرٸنٸڭ اياسىندا بٸلٸم الىپ جٷرگەنٸ ەشكٸمگە دە جاسىرىن ەمەس. ال ورىس سىنىبىن بٸتٸرگەن بالا ارى كەتسە مەسكەۋدەن تۇراق تابار... 

ويلانىڭىز!
تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ شيرەك عاسىرىن قورىتىندىلاعان ەل ٷشٸن بٷگٸندە جاڭا قۇندىلىقتار بوي كٶتەردٸ. ۋاقىت پەن تاريحتىڭ ٶزٸ كٶپ دٷنيەنٸ رەتتەيتٸنٸ تٷسٸنٸكتٸ كٷيگە جەتتٸ. باسقاسىن ايتپاعاندا, ورىستٸلدٸ اقپاراتتىق ورتانىڭ ەشقانداي كٷشٸ قالماعانى, قازاق باسىلىمدارىنىڭ كٷش العانى, ورنىنىڭ نىعايعانى انىق.

باسقاسىن ايتپاعاندا, ەلەۋمەتتٸك جەلٸنٸڭ ٶزٸندە ورىس تٸلٸندە كٶتەرٸلگەن مەسەلەگە جۇرت نازار اۋدارمايدى دا. ال دەل سول مەسەلە قازاق تٸلٸندە كٶتەرٸلسە, مىڭداعان جۇرت تالقىعا سالادى. وسىعان دەيٸن «بٸزدەن باسقا كٸم بار» دەپ كەۋدەسٸن قاعىپ كەلگەن ورىس سايتتارىنىڭ ٶزٸ جاپپاي قازاق تٸلٸنە دەن قويىپ, قازاقشا ماقالا جازۋعا كٶشتٸ. بۇل – ەلەۋمەتتٸك ورتانىڭ قازاق ورتاسىنا ىعىسۋى. 

قازاقتا «كٶپ قورقىتادى, تەرەڭ باتىرادى» دەگەن تەمسٸل بار, بازبٸرەۋلەر جانىن سالا ورىس تٸلٸن قورعاسا دا, سٸز بالاڭىزدى ورىس سىنىبىنا بەرسەڭٸز دە, قازاق ەلٸندەگٸ ورىس تٸلٸ ەندٸ وڭ جامباسىمەن تۇرمايدى. سٸز اعىسقا قارسى شىقپاڭىز, بٸز سٸزدٸڭ بالاڭىزعا جانىمىز اشيدى, جانىمىز اشىعاندىقتان ايتامىز. 

«بالاڭدى قازاق مەكتەبٸنە بەر!» بۇل – كەزٸندە ۇلتتى ساقتاۋ ٷشٸن ايتىلعان ۇران بولسا, بۇل كٷندە ۇرپاققا جانى اشىعاننان ايتىلاتىن اقىل. سٸز بالاڭىزدى جوعارى بەلەستەن كٶرگٸڭٸز كەلە مە, الداعى وقۋ جىلىندا بالاڭىزدى قازاق مەكتەبٸنە اۋىستىرىڭىز, قازاق مەكتەبٸنە بەرٸڭٸز, مۇنى قازاق «ەسٸڭ باردا ەلٸڭدٸ تاپ» دەيدٸ. سٸزدەر دە ەستەرٸڭٸز باردا ەلدەرٸڭٸزدٸ تابىڭىزدار...

«بالام ەرتەڭ قوعامنان وقشاۋلانىپ قالماسىن» دەسەڭٸز, وندا بٷگٸن ويلانىڭىز, ەسكەرتۋ بٸزگە پارىز.

اياتجان احمەتجان. رەسپۋبليكالىق «KAZBILIM» ورتالىعى ديرەكتورى,

"جاس الاش" گازەتٸ