باقىتجان ساعىنتاەۆ پاۆلودار وبلىسىنا كەلدٸ

مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن قازاقستان پرەمەر-مينيسترٸ ەلٸمٸزدٸڭ ٶڭٸرلەرٸن جۇمىس ساپارىمەن ارالاپ جٷر, دەپ حابارلايدى primeminister.kz.

بٷگٸن باقىتجان ساعىنتاەۆ پاۆلودار وبلىسىنا كەلدٸ, وندا وبلىس جۇرتشىلىعىمەن جەنە اكتيۆٸمەن ٶتەتٸن كەزدەسۋلەر بارىسىندا ٶڭٸردە ٶنەركەسٸپتٸ, شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸ ودان ەرٸ دامىتۋ, سونداي-اق بٸلٸم بەرۋ جەنە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالالارىنداعى قىزمەتتەردٸڭ ساپاسىن ارتتىرۋ شارالارى مەن ٶزەكتٸ مەسەلەلەر تالقىلانادى.

سونىمەن قاتار, ساپار بارىسىندا بٸرقاتار ەلەۋمەتتٸك جەنە ٶنەركەسٸپتٸك ينفراقۇرىلىم نىساندارىن ارالاۋ كٶزدەلگەن. پرەمەر-مينيستر ولاردىڭ مىسالىندا پرەزيدەنتتٸڭ «قازاقستاننىڭ ٷشٸنشٸ جاڭعىرۋى: جاھاندىق بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸك», «تٶرتٸنشٸ ٶنەركەسٸپتٸك رەۆوليۋتسييا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مٷمكٸندٸكتەرٸ» جولداۋلارى, «بەس ەلەۋمەتتٸك باستاماسى», سونداي-اق, مەملەكەتتٸك جەنە سالالىق باعدارلامالار اياسىندا العا قويعان مٸندەتتەرٸنٸڭ ورىندالۋ بارىسىمەن تانىسادى.

جالپى ٶڭٸر بويىنشا جۇمىس ساپارى ەكٸباستۇز قالاسىنان باستالدى. مۇندا پرەمەر-مينيستر «ەۋروازياتتىق ەنەرگەتيكالىق كورپوراتسييا» اق (ERG) قۇرامىنا كٸرەتٸن «ۆوستوچنىي» كٶمٸر رازرەزٸن ارالاۋ بارىسىندا ٶڭٸردٸڭ 2018/19 جج. جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايىندىعىمەن تانىستى.  

وبلىس ەكٸمٸنٸڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى ۇ. جازىلبەك وسى جىلدىڭ جەتٸ ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا كٶمٸر ٶندٸرۋ كٶلەمٸنٸڭ 3,5%-عا ٶسكەنٸ بايقالاتىنىن ايتتى. بٷگٸنگٸ تاڭدا وبلىس تۇرعىندارىنىڭ قاجەتتٸلٸكتەرٸنە جۇمسالاتىن كٶمٸر قورى شامامەن 120 000 توننانى قۇرايدى. وبلىستىڭ قالالارى مەن اۋداندارىنىڭ وتىن بازالارىندا حالىققا ارنالعان شامامەن 18 000 توننا كٶمٸر بار. قازٸرگٸ تاڭدا وبلىستا كٶمٸر تاپشىلىعى بايقالمايدى, كٶمٸر - ەركٸن ساتىلىمدا. حالىققا كٶمٸر جەتكٸزۋمەن 300-دەن استام جەكە كەسٸپكەر اينالىسادى. جەتكٸزۋ الشاقتىعىنا, تٷرٸنە جەنە سۇرىپىنا قاراي كٶمٸردٸڭ بٶلشەك قۇنى بٸر تونناسىنا 6700 تەڭگەدەن 17000 تەڭگەگە دەيٸن, سونىڭ ٸشٸندە تاستى تٷرٸ تونناسىنا 6700-10 500 تگ ارالىعىندا جەنە قوڭىر كٶمٸر 11 500-17 000 تەڭگەگە دەيٸنگٸ ارالىقتا ساتىلادى.

ەلەۋمەتتٸك سالانىڭ قازاندىق نىساندارىنا قالالار مەن اۋدانداردىڭ ەكٸمدٸكتەرٸنٸڭ بيۋدجەتتەرٸندە 183,3 مىڭ توننا كٶلەمٸندە قاتتى وتىندى ساتىپ الۋعا 1,376 ملرد تەڭگە سوماسىندا قاراجات قاراستىرىلعان. بٷگٸنگٸ تاڭدا تۇتىنۋ ورىندارىنا 176 مىڭ توننا جەتكٸزٸلدٸ. 20 ورتالىق قازاندىققا 47,7 مىڭ توننا كٶمٸر جەتكٸزٸلدٸ. كٶمٸردٸ جەتكٸزۋ جۇمىستارى كەستەگە سەيكەس ورىندالىپ جاتىر.

نىساندى تەكسەرۋ بارىسىندا «ەۋروازياتتىق ەنەرگەتيكالىق كورپوراتسييا» اق پرەزيدەنتٸ ۆ. گرينەنكو قازاقستاندا ٶندٸرٸلەتٸن ەنەرگەتيكالىق كٶمٸردٸڭ 20%-عا جۋىعى «ۆوستوچنىي» كٶمٸر رازرەزٸنٸڭ ٷلەسٸنە تيەسٸلٸ ەكەنٸن جەتكٸزدٸ. مۇندا ەلەمدٸك تەجٸريبەدە تۇڭعىش رەت شەكتەۋلٸ كٶلدەنەڭ قۋاتى بار كٶمٸر قاباتتارىنىڭ ەڭٸس جايعاسۋى كەزٸندە ٷستٸڭگٸ تەحنولوگييالىق كەشەنگە كونۆەيەرلٸك كٶلٸكپەن كٶمٸردٸ ٶندٸرۋدٸڭ تولاسسىز تەحنولوگيياسى جوبالانىپ, ەنگٸزٸلدٸ. كٶمٸر ٶندٸرۋمەن قاتار, ونى تۇتىنۋشىلارعا جٸبەرگەنگە دەيٸن ول ٶڭدەۋدەن ٶتەدٸ.

باقىتجان ساعىنتاەۆ ٶندٸرٸستٸك پروتسەستٸڭ تەحنولوگييالىق جەلٸسٸمەن تانىسىپ, ەلٸمٸزدە تەڭدەسٸ جوق جاڭا ٶنەركەسٸپتٸك نىساندى - جىلىنا 10 ملن م3 ارشىما تاۋ جىنىستارى قۋاتىمەن تسيكلدٸ-تولاسسىز ارشىما تاۋ جىنىستارى كەشەنٸ جوباسىن ٸسكە قوستى. ونى پايدالانۋعا بەرۋ ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸن ارتتىرادى, كٶمٸر قاباتتارىنىڭ اشىلۋىن قامتاماسىز ەتەدٸ جەنە قازۋ جۇمىستارىنا دايىن كٶمٸردٸڭ كٶلەمٸن ەدەۋٸر ارتتىرادى, ال سونىڭ نەتيجەسٸندە كٶمٸر كەسٸپورنىنىڭ بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸگٸ ارتادى.

«بٸز بيىل 18 ملن توننا قاتتى وتىن ٶندٸرۋدٸ كٶزدەپ وتىرمىز, بۇل 2017 جىلى تۇتىنۋشىلارعا جەتكٸزٸلگەن كٶلەمنەن بٸر ملن تونناعا ارتىق. كٶمٸر قازۋ جۇمىستارى ٶنٸمدٸلٸگٸ جوعارى زاماناۋي ماشينالار ارقىلى ٸسكە اسىرىلىپ جاتىر. ٶندٸرٸستٸ تەحنولوگييالىق جاراقتاندىرۋ دەڭگەيٸ جىل سايىن ارتىپ كەلەدٸ, ال بۇل ٶندٸرٸلەتٸن كٶمٸر ساپاسىن ارتتىرۋعا جەنە ەڭبەك قاۋٸپسٸزدٸگٸ دەڭگەيٸن جاقسارتۋعا جول اشادى», - دەدٸ ۆ. گرينەنكو.

ەكٸنشٸ كەزەڭنٸڭ قۇرىلىسىن الداعى بٸرنەشە جىلدا جٷرگٸزۋ جوسپارلانىپ وتىر, قۇرىلىستىڭ سوڭعى ٷشٸنشٸ كەزەڭٸ جىلىنا 20 ملن م3 جىلدىق ٶنٸمدٸلٸككە قول جەتكٸزۋمەن 2027 جىلعا اۋىستىرىلدى. ٸس جٷزٸندە بارلىق جۇمىستاردى وتاندىق مەردٸگەر ۇيىمدار جەنە ەەك قىزمەتكەرلەرٸ ورىندادى. بارلىعى 300-دەن استام ادام تارتىلدى.

ايتا كەتۋ كەرەك, جوبا ەكولوگييالىق تازا تەحنولوگييالاردى ەنگٸزۋدٸ, باسقارۋدى اۆتوماتتاندىرۋدى كەڭەيتۋدٸ, تابيعي رەسۋرستاردى ۇتىمدى پايدالانۋدى جەنە تابيعاتتى قورعاۋ شارالارىنىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋدى كٶزدەيدٸ.

ٶز كەزەگٸندە «ەكٸباستۇز ماەس-1» جشس-نىڭ باس ديرەكتورى م. ەبٸشەۆ بيىل قۋاتى 325 مۆت بولاتىن №5 ەنەرگەتيكالىق بلوك ٸسكە قوسىلاتىنىن حابارلادى. بٷگٸندە 5 ەنەرگەتيكالىق بلوك پەن جالپى قۋاتتىلىعى 2105 مۆت بولاتىن 2 تۋربينا جاڭعىرتىلعان. 2024 جىلى «ەكٸباستۇز ماەس-1» بارلىق 8 ەنەرگەتيكالىق بلوگىن جوبالىق قۋاتىنا قوسپاق.  

وبلىس ەكٸمدٸگٸنٸڭ مەلٸمەتٸنە قاراعاندا, ٶڭٸردٸڭ ەنەرگەتيكالىق كەشەنٸ جالپى قۋاتتىلىعى 8 400 مۆت بولاتىن 7 جىلۋ ەلەكتر ستانتسيياسىنان تۇرادى. 2017 جىلى ەنەرگييا كٶزدەرٸمەن 41,35 ملرد كۆتس ەلەكتر قۋاتى ٶندٸرٸلگەن. بيىلعى 8 ايدا بۇل كٶرسەتكٸش 30,5 ملرد كۆتس كٶرسەتتٸ, بۇل بىلتىرعى جىلدىڭ سەيكەس كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا 116,4%دى قۇراپ وتىر. پاۆلودار وبلىسىنىڭ ەلەكتر تۇتىنۋ كٶلەمٸ - 12,7 ملرد كۆتس, بۇل - ٶندٸرٸلەتٸن جالپى ەلەكتر قۋاتى كٶلەمٸنٸڭ 41,6 %. قالعان ەلەكتر قۋاتىنىڭ 14,05 ملرد كۆتس (46%) كٶلەمٸن پاۆلودار وبلىسى ەلٸمٸزدٸڭ باسقا ايماقتارىنا جەتكٸزسە, رەسەيگە 3,75 ملرد كۆتس(12,3%) كٶلەمٸن ەكسپورتتايدى.

ەسكە سالا كەتەيٸك, پرەمەر-مينيستر مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن ەل ٶڭٸرلەرٸن جۇمىس ساپارىمەن ارالاپ جٷر. بۇعان دەيٸن باقىتجان ساعىنتاەۆ جۇمىس ساپارلارىمەن اتىراۋ, اقتٶبە, قاراعاندى, قوستاناي, قىزىلوردا, ماڭعىستاۋ, وڭتٷستٸك قازاقستان (قازٸرگٸ تٷركٸستان), باتىس قازاقستان, سولتٷستٸك قازاقستان جەنە اقمولا وبلىستارىندا بولدى.