بٷگٸن قر ٷكٸمەتٸندە ٶتكەن باسپاسٶز كونفەرەنتسيياسىندا قر ساۋدا جەنە ينتەگراتسييا مينيسترٸ باقىت سۇلتانوۆ ەكسپورتتى دامىتۋ جەنە قازاقستاندىق ٶنٸم ساپاسىن ارتتىرۋ تۇرعىسىنان قر پرەزيدەنتٸنٸڭ جولداۋىن ٸسكە اسىرۋ تۋرالى ايتىپ بەردٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
مينيستر مەملەكەت باسشىسى ق. توقاەۆ قازاقستاندىق ٶنٸم ساپاسىن ارتتىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا بٸرنەشە مەرتە توقتالىپ ٶتكەنٸن ايتتى. وتاندىق ٶندٸرۋشٸلەرگە ٶز ٶنٸمدەرٸنٸڭ ساپاسىن جاقسارتۋعا ۇمتىلۋى ٷشٸن بارلىق جاعداي جاسالۋى تيٸس.
«شەتەلدٸك بالاماسىنا قاراعاندا ساپاسى ناشار جەنە قىمبات ٶنٸمدٸ ساتىپ الا المايمىز. بۇل ماقسات قازاقستاندىق ەكونوميكانى دامىتۋ جٶنٸندەگٸ جوسپارلاردا تٷيٸندٸ بولۋدا, ولار پرەزيدەنتتٸڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىندا جەنە جۋىردا قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋىندا دا اتالىپ ٶتتٸ. سوندىقتان بٸز تەحنيكالىق رەتتەۋ سالاسىنا ەكپٸن جاساپ وتىرمىز», — دەدٸ ساۋدا جەنە ينتەگراتسييا مينيسترٸ ب. سۇلتانوۆ.
ساۋدا جەنە ينتەگراتسييا مينيسترٸ قر تەحنيكالىق تالاپتارى بويىنشا ساپاسىن دەلەلدەمەگەن تاۋارلاردى ەلٸمٸزگە ەكەلۋگە تىيىم سالۋدى ۇسىندى. مەسەلەن, شارتتى شىعارۋ رەسٸمٸ ەنگٸزٸلدٸ — تاۋار 2 اي ٸشٸندە كەدەندٸك رەسٸمدەۋگە, سىناقتان ٶتۋگە جەنە سەيكەستٸك سەرتيفيكاتىن الۋعا مٸندەتتٸ. سونىڭ نەتيجەسٸندە يمپورتتىق ٶنٸمنٸڭ جيٸ سەرتيفيكاتتاۋ رەسٸمٸنەن قاشقاقتاپ, قازاقستاندىق نارىقتا «جايىلىپ كەتەتٸنٸ» بايقالدى.
«سوندىقتان ساۋدا جەنە ينتەگراتسييا مينيسترلٸگٸ شارتتى شىعارۋ رەسٸمٸن جويۋدى ۇسىنادى. تەحنيكالىق رەتتەۋ جٷيەسٸ ديستريبيۋتورلارعا, الىپ ساتارلارعا ساپاسىز تاۋارلاردى ەكەلٸپ, نارىقتا “سۇر” سەرتيفيكاتتاردى ساتىپ الۋعا كەدەرگٸ كەلتٸرەتٸن بولادى دەپ بولجانۋدا», — دەدٸ مينيستر.
ب. سۇلتانوۆ مينيسترلٸك وسى نارىقتى جويۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزٸپ جاتقانىن ايتتى. سونىمەن قاتار, تٷرلٸ قۇرالدار قولدانىلاتىن بولادى: زاماناۋي جەنە زاڭنامالىق دەڭگەيدە.
بۇعان قوسا, ب. سۇلتانوۆ «سۇر» سەرتيفيكاتتاردى جەنە بۇرمالانعان قۇجاتتاردى بەرۋدٸ انىقتاۋ بويىنشا ۇلتتىق اككرەديتاتسييا ورتالىعى جۇمىسىن باستاعانىن ايتتى.
«بٸز ادال كەسٸپكەرلەردٸ بٸرٸگٸپ, بٸزبەن بٸرلەسٸپ, وسىنداي الاياقتىق سحەمالاردان ٸشكٸ نارىقتى قورعاۋعا شاقىرامىز», — دەدٸ مينيستر.
سونىمەن قاتار, مينيستر مۇنداي «يمپورتتىق قوقىسقا» توسقاۋىل قويۋدى جەنە الدىن الا سىناقتارسىز ٶنٸمدٸ قازاقستان اۋماعىنا كٸرگٸزۋگە تىيىم سالۋدى ۇسىناتىنىن جەتكٸزدٸ. ياعني يمپورتتاۋشى قازاقستان نارىعىنا قويعىسى كەلەتٸن تاۋاردىڭ ساپاسىن, ونىڭ قر تەحنيكالق تالاپتارىنا سەيكەستٸگٸن الدىن الا راستاپ, كەيٸن ونىڭ شەكارادان ٶتۋٸنە قۇقىق العانى دۇرىس بولادى.
ب. سۇلتانوۆ تيٸستٸ ينفراقۇرىلىم قۇرىلاتىنىن ايتتى: قازاقستاندا دا. شەتەلدە دە زەرتحانالار, اككرەديتاتسييالىق ورتالىقتار قۇرىلادى, ول ارقىلى ادال جەتكٸزۋشٸلەردٸڭ تاۋارلارى ەش كەدەرگٸسٸز بارلىق باقىلاۋ-قاداعالاۋ ورگاندارىنان ٶتٸپ, تٷپكٸلٸكتٸ ساتىپ الۋشىلارعا قولجەتٸمدٸ بولارلىقتاي سٶرەلەرگە قويىلادى. زەرتحانالىق بازانى دامىتۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر.
كٶلەڭكەلٸ اينالىمعا جەنە كونترافاكتٸگە قارسى ٸس-قيمىلدىڭ پەرمەندٸ قۇرالدارىنىڭ بٸرٸ — تاۋارلاردى تاڭبالاۋ جەنە قاداعالاۋ جٷيەسٸن ەنگٸزۋ.
«كەيبٸر كەسٸپكەرلەر ٶزدەرٸنە قوسىمشا جٷكتەمە جٷكتەلەدٸ دەپ ويلايدى. جوق, ولاي ەمەس. بٸز جٷكتەمەسٸ بارىنشا از جٷيە قۇرعىمىز كەلەدٸ, دەگەنمەن جٷيە بيزنەسكە كونترافاكتٸلٸك ٶنٸمنەن قوسىمشا قورعايتىن جەنە نارىقتا بەسەكەنٸ قورعاۋ جٷيەسٸن قۇرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ», — دەدٸ مينيستر.
قازٸر تاڭبالاۋ بويىنشا پيلوتتىق جوبالار تەمەكٸ مەن الكوگول ٶنٸمدەرٸندە, اياق قيٸمدە, دەرٸ-دەرمەك زاتتارىندا قولدانىلادى. ٶتكەن جىلى تونداردى تاڭبالاۋ بويىنشا پيلوتتىق جوبا ٸسكە اسىرىلدى. قر ساۋدا جەنە ينتەگراتسييا مينيسترلٸگٸنٸڭ مەلٸمەتتەرٸ بويىنشا, پيلوتتىق جوبالار نارىقتاعى ٶنٸم ساپاسى مەن بەسەكەلەستٸگٸنە وسى تەتٸكتٸڭ وڭ ىقپالىن كٶرسەتتٸ. ب. سۇلتانوۆ تاڭبالاۋ تەتٸگٸن ەنگٸزۋدەن قازاقستاننىڭ ەكونميكاسىنا وڭ مۋلتيپليكاتيۆتٸ تيٸمدٸلٸكتٸ كٷتٸلٸپ وتىرعانىن ايتتى.
سونىمەن قاتار, ساپا ستاندارتتارى حالىقارالىق تالاپتارعا سەيكەس قايتا قارالۋدا.
«بٷگٸنگٸ كٷنٸ تەحنيكالىق رەتتەۋ – بۇل قازاقستاندا قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسىن قولداۋدىڭ تەكسەرٸستەن ٶتكەن پەرمەندٸ قۇرالدارىنىڭ بٸرٸ. ٸس جٷزٸندە جوسىقسىز يمپورتتان بٶگەيتٸن, پروتەكتسيونيستٸك شارا», — دەپ ناقتىلادى ب. سۇلتانوۆ.
ستاندارتتاردى قايتا قاراۋ بٸزدٸڭ ٶنٸمٸمٸزدٸڭ بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸگٸن جاقسارتۋعا جەنە قازاقستاندىق تاۋرلاردى سىرتقى نارىقتارعا ەركٸن شىعارۋدى قامتاماسىز ەتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
مىسالى, ەگەر وتاندىق جيھازدىڭ ستاندارتى ەۋروپالىق ستاندارتقا سەيكەس كەلەتٸن بولسا, وندا وسى قازاقستاندىق ورىندىق, ٷستەل نەمەسە كرەسلو ەۋروپا ەلدەرٸنٸڭ نارىعىنا قولجەتكٸزەتٸن بولادى. ياعني ساپاسى بويىنشا ولار بٸردەي بولادى, تەك باعاسى بويىنشا عانا بەسەكەلەس بولادى.
سونىمەن قاتار, جوعارى ستاندارت بويىنشا جاسالعان ساپالى ٶنٸم ترانسۇلتتىق ساۋدا جەلٸلەرٸ ارقىلى ساتىلا الادى.
