دەرٸگەرلەردٸ جٷرەك-قان تامىرلارى اۋرۋلارى مەن ينسۋلتتەن زارداپ شەگەتٸندەردٸڭ قاتارى جىلدان-جىلعا ٶسٸپ جاتقانى الاڭداتۋدا. دەرەككە جٷگٸنسەك, اۋرۋدىڭ وسى تٷرٸنە شالدىققاندار بويىنشا قازاقستان تمد ەلدەرٸ اراسىندا رەسەي مەن ۋكراينادان كەيٸنگٸ ٷشٸنشٸ ورىندى يەلەنەدٸ ەكەن. اتالعان اۋرۋلاردىڭ سالدارىنان ەڭبەك قابٸلەتٸن جوعالتۋشىلار سانى كٷرت ٶسكەن. سوعان وراي, سوڭعى جىلدارى مەسەلەنٸ شەشۋدٸڭ جولدارىن قاراستىرعان ٷكٸمەت «سالاماتتى قازاقستان» مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىنىڭ باستى تارماعىن قان اينالىمىنىڭ بۇزىلۋىنان بولاتىن اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋعا ارنادى. وسى باعىتتا ٶتكەن جىلى رەسپۋبليكادا 16 ينسۋلت ورتالىعى اشىلعان.
سوڭعى جىلدارى قىزىلوردا وبلىسىندا دا قان قىسىمىنىڭ جوعارىلىعى, جٷرەك-قان تامىرى اۋرۋلارى تۇرعىندار اراسىندا جيٸ كەزدەسەتٸنٸ بايقالادى. وبلىستىق سالا باسشىلارى وسى جاعدايدى ەسكەرە كەلە, بيىلعى جىلى قازالى اۋداندىق تەمٸرجول اۋرۋحاناسىنىڭ جانىنان نەيروينسۋلت بٶلٸمشەسٸن اشۋدى ۇيعارعان بولاتىن. وسىناۋ جاعىمدى جاڭالىق بارشانى ەلەڭ ەتكٸزدٸ. بۇرىن وسى دەرتپەن سىرقاتتانعانداردى شالعايدان وبلىس ورتالىعىنا اپاراتىن بولساق, ەندٸ اۋداننىڭ دەرٸگەرلەرٸنٸڭ كٶمەگٸنە جٷگٸنە الاتىندىعىمىز قۋانىشتى جايت ەدٸ. وسى تۇرعىدا اتقارىلعان شارۋا, اۋدان كٶلەمٸندە قان قىسىمى جوعارى ناۋقاستاردى ەمدەۋ بارىسى تۋرالى نەيروينسۋلت بٶلٸمٸنٸڭ مەڭگەرۋشٸسٸ داستان امانبايمەن سٶيلەسۋدٸ جٶن ساناعان ەدٸك.
«بٶلٸمشەنٸڭ اشىلعانىنا كٶپ ۋاقىت ٶتپەگەنٸمەن جۇمىس جٷيەلٸ دە ساپالى جٷرٸپ جاتىر دەپ تولىق ايتۋعا بولادى. وعان قوسا وبلىس اۋداندارىنىڭ ٸشٸندەگٸ جالعىز نەيروينسۋلت ورتالىعى ەزٸرگە تەك قازالىدا عانا ورنالاسقان. ناقتى كەزەڭدە اۋدان تۇرعىندارىنان بٶلەك, ارال, قارماقشىدان دا كٶپتەگەن ناۋقاس كەلٸپ ەم الۋدا. جىل باسىنان بەرٸ 9 ايدىڭ ٸشٸندە 220 ناۋقاس تٷسٸپ, وڭالىپ شىقتى. الدىمەن اۋرۋحاناعا كەلگەن ناۋقاسقا كومپيۋتەرلٸك توموگرافييا جاسالىپ, ناقتى دياگنوز قويىلعاننان كەيٸن جان ساقتاۋ بٶلٸمٸنە جٸبەرٸلەدٸ. جاعدايى جاقسارعان سوڭ جالپى بٶلٸمگە شىعارىلىپ, ەمٸن الادى. مەديتسينالىق كٶمەكتٸڭ بارلىعى تەگٸن جٷرگٸزٸلەدٸ. ەسكەرەتٸن جاي, ترومبليزيس ەدٸسٸ بويىنشا ناۋقاستى تولىق ايىقتىرىپ جٸبەرۋگە مٷمكٸندٸك بار. ول ٷشٸن ازامات اۋىرعاننان باستاپ ٷش ساعاتتىڭ ٸشٸندە ورتالىققا كەلۋٸ تيٸس. تٸلٸ كٷرمەلٸپ, قان قىسىمى كٶتەرٸلە باستاعانىن سەزسە, دەرەۋ جەدەل جەردەم كٶلٸگٸن شاقىرتىپ, ورتالىققا كەلۋٸ كەرەك. ولاي دەيتٸنٸم, العاشقى ٷش ساعاتتا ترومبليسيز ەدٸسٸ ارقىلى, ياعني ارنايى دەرٸ جٸبەرٸپ, مي قان تامىرىنداعى ترومبتى ەرٸتٸپ جٸبەرۋگە بولادى. بۇل دەگەنٸمٸز قان تامىرلارىندا ۇيىپ, تٷيٸرشٸكتەلگەن قاندى ەرٸتٸپ, ناۋقاستىڭ جاعدايىن بۇرىنعى قالپىنا كەلتٸرۋ دەگەندٸ بٸلدٸرەدٸ. وسى ۋاقىتتا جٷرگٸزٸلگەن ەمدەۋ ەدٸسٸ عانا ٶز نەتيجەسٸن بەرەدٸ. اۋرۋدىڭ العاشقى بەلگٸسٸ بٸلٸنگەن سەتتەن دەر كەزٸندە بٸزگە كەلٸپ كٶرٸنگەن بەس ناۋقاسقا جوعارىدا ايتىلعان ترومبليزيس جاسالدى. سونىڭ نەتيجەسٸندە بەس ناۋقاستىڭ بارشاسى ساۋىعىپ شىعىپ, وتباسىنا قاۋىشتى», – دەيدٸ دەرٸگەر داستان امانباي.
تاعى بٸلگەنٸمٸز, وسى بٶلٸمشەدە 6 ناۋقاستىڭ باسىنا سەتتٸ وپەراتسييا جاسالىپتى. وسىلايشا ولاردىڭ ميىندا ۇيىپ قالعان قان الىنىپ, امان قالىپتى. ٶتە قۋانتارلىق جاعداي. سونىمەن قاتار, بٶلٸمشەگە قاراستى ناۋقاستى قالپىنا كەلتٸرۋ كابينەتٸندە 75 ادام ەم العان. سٷيسٸنەرلٸگٸ, مۇنداعى دەنە شىنىقتىرۋ بٶلمەسٸ سوڭعى ٷلگٸدەگٸ سپورت قۇرىلعىلارىمەن جاساقتالىنعان ەكەن.
اۋرۋحانانىڭ نەيروينسۋلت بٶلٸمشەسٸندە ەمدەلۋشٸ ايسۇلۋ سىدىق ەسٸمدٸ ەجەمەن تٸلدەسكەنٸمٸزدە: «مەنٸڭ باسىما قان قىسىمىمنىڭ كٶتەرٸلۋٸنە بايلانىستى وسى جەردە وتا جاسالدى. شٷكٸر, قازٸر ساۋىعىپ كەلەمٸن. جاعدايىم دا بٸرشاما جاقسارىپ قالدى. ەمدەۋشٸ دەرٸرگەرلەر مەنٸڭ جاي-كٷيٸمدٸ كەلٸپ قاداعالاپ تۇرادى. دەرٸ-دەرمەكتەردٸ ۋاقىتىلى الامىن. دەرٸگەرلەر مەن مەيٸربيكەلەرگە انالىق العىسىم شەكسٸز», – دەگەن لەبٸزٸن جەتكٸزدٸ.
ايتا كەتەيٸك, بٷگٸنگٸ ەڭگٸمەمٸزگە ارقاۋ بولعان قازالى تەمٸرجول اۋرۋحاناسىنىڭ ۇجىمىندا كەسٸبي ساۋاتتىلىعى, بٸلٸك-پاراساتىمەن جۇرشىلىقتىڭ ىقىلاسىنا بٶلەنٸپ جٷرگەن مەديتسينا سالاسىنىڭ مايتالماندارى ەڭبەك ەتەدٸ. اۋرۋحانا 1904 جىلى شاعىن امبۋلاتورييا ەسەبٸندە اشىلعان. ال بٸر جىلدان كەيٸن ورىنبور تەمٸرجول بٶلٸمٸنٸڭ قۇرىلۋىنا بايلانىستى تەمٸرجول اۋرۋحاناسى بولىپ ٶزگەرتٸلدٸ. مٸنە, عاسىردان استام ۋاقىتتان بەرٸ حالىققا تۇراقتى قىزمەت جاساۋدا. ەلٸمٸز تەۋەلسٸزدٸك العاننان سوڭ اۋرۋحانا زامانا تالابىنا ساي عيماراتقا كٶشٸرٸلٸپ, جاڭا ٷلگٸدەگٸ قوندىرعىلارمەن جابدىقتالدى. تالاي جاننىڭ العىسىن ارقالاعان ۇجىمدى قر دەنساۋلىق ساقتاۋ ٸسٸنٸڭ ٷزدٸگٸ قۇبىل رشىمبەتوۆ باسقارىپ كەلەدٸ.
ەسەت تابىنباەۆ
قىزىلوردا وبلىسى
.jpeg)