ەسكەري پوليگوندار. رەسەي قازاقستاننان قانشا جەر جالعا الىپ وتىر?

كٶرنەكٸ سۋرەت: gov.kz

قازٸرگٸ ۋاقىتتا قازاقستان اۋماعىندا جالپى اۋدانى 8,6 ميلليون گەكتاردان اساتىن ٷش سىناق الاڭى بار, ولار رەسەيگە جالعا بەرٸلگەن. وندا تۇراقتى تٷردە 900-گە جۋىق رەسەيلٸك ەسكەري قىزمەتشٸ بولادى, - دەپ حابارلايدى Tengrinews.kz سايتى.

مامىردىڭ باسىندا مەجٸلٸس دەپۋتاتى سەرٸك ەگٸزباەۆ بۇل جەرلەردٸ اۋىل شارۋاشىلىعى قاجەتتٸلٸكتەرٸنە بەرۋدٸ ۇسىنعان بولاتىن.

"1995 جىلدان بەرٸ رەسەي قازاقستاننان ەسكەري پوليگوندار ٷشٸن 8,5 ميلليون گەكتاردان اسا جەردٸ گەكتارىنا 1050 تەڭگە نومينال تٶلەمگە جالعا الىپ وتىر, بۇل ايتپاقشى, 2005 جىلدان بەرٸ ٶزگەرگەن جوق. (...) بٸزدٸڭ ەلٸمٸزدە كەرەعار جاعداي قالىپتاستى, الىپ جاتقان جەر كٶلەمٸ بويىنشا ەلەمدە 9-ورىندا تۇرعان قازاقستان اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن ٶندٸرۋشٸلەردٸڭ ەگٸستٸك جەرلەر بويىنشا قاجەتتٸلٸكتەرٸن تولىق قاناعاتتاندىرا المايدى. ەربٸر ٶڭٸردە دەرلٸك شارۋا قوجالىعىمەن اينالىسقىسى كەلەتٸن ازاماتتاردى قامتاماسىز ەتۋ مەسەلەسٸ جەر رەسۋرستارىنىڭ جەتٸسپەۋشٸلٸگٸنە بايلانىستى", - دەدٸ ول.

قورعانىس مينيسترلٸگٸ رەداكتسييانىڭ رەسمي ساۋالىنا بەرگەن جاۋابى بويىنشا, ەڭگٸمە مىنا جەرلەر تۋرالى:

• قاراعاندى, جامبىل, اقتٶبە, قىزىلوردا وبلىستارى مەن ۇلىتاۋ وبلىسىنىڭ اۋماعىنا تارالعان سارى-شاعان پوليگونى تۋرالى (اۋدانى – 6 ميلليون 985 مىڭ 316 گەكتار);
• باتىس قازاقستان جەنە اتىراۋ وبلىستارىنىڭ اۋماعىنداعى 929 مەملەكەتتٸك ۇشۋ-سىناق ورتالىعى (اۋدانى – 1 ميلليون 322 مىڭ 398 گەكتار);
• باتىس قازاقستان وبلىسىنداعى تٶرتٸنشٸ مەملەكەتتٸك ورتالىق تٷرارالىق پوليگون (اۋدانى - 292 مىڭ 825 گەكتار).

رەسەي جالعا العان پوليگونداردىڭ جالپى اۋدانى 8 ميلليون 600 مىڭ 539 گەكتار بولادى (سالىستىرۋ ٷشٸن: بۇل اۆسترييا نەمەسە بٸرٸككەن اراب ەمٸرلٸكتەرٸنٸڭ اۋماعىنان كٶپ. - ەسك.).

قورعانىس مينيسترلٸگٸ جوعارىدا اتالعان پوليگونداردىڭ ەرقايسى ٷشٸن ولاردى پايدالانۋ جەنە جالعا بەرۋ شارتتارى تۋرالى راتيفيكاتسييالانعان حالىقارالىق شارتتار مەن كەلٸسٸمدەر بار ەكەنٸن حابارلادى (بٸرٸنشٸ مۇنداي كەلٸسٸم 1993 جىلدىڭ 22 قاڭتارىندا جاسالعان). جالداۋ باعاسى گەكتارىنا 2,33 دوللار (اعىمداعى باعام بويىنشا شامامەن 1046 تەڭگە. - ەسك.). بٷكٸل اۋماقتى جالعا بەرۋ مەملەكەتكە 20 ميلليون 39 مىڭ 255 دوللار, ياعني 10 ميلليارد تەڭگەدەن اسا كٸرٸس ەكەلەدٸ ەكەن.

قورعانىس مينيسترلٸگٸندە پوليگونداردى جالعا بەرۋ تۋرالى حالىقارالىق شارتتار مەن كەلٸسٸمدەردٸڭ ىقتيمال اياقتالۋ كٷنٸ - 2030 جىلدىڭ 27 شٸلدەسٸ. بۇل رەتتە, ۆەدومستۆو كەلٸسٸمشارتتار مەن كەلٸسٸمدەردٸڭ قولدانىلۋ مەرزٸمٸ, ەگەر تاراپتاردىڭ ەشقايسى تيٸستٸ مەرزٸمنٸڭ اياقتالۋىنا كەمٸندە التى اي قالعاندا ەكٸنشٸ تاراپتى ولاردى بۇزۋعا نيەتٸ تۋرالى جازباشا حابارلاماسا, ەربٸر 10 جىل سايىن ۇزارتىلاتىنىن تٷسٸندٸردٸ. سونىمەن قاتار, ەگەر تاراپتار پوليگوندى جالعا الۋ شارتتارى بويىنشا كەلٸسٸلگەن شەشٸمگە كەلە الماسا نەمەسە كەلٸسٸمشارتتاردىڭ تالاپتارىن ورىنداماسا, كەلٸسٸمشارتتار توقتاتىلادى.

پوليگوندار قارۋ-جاراق پەن ەسكەري تەحنيكانىڭ پەرسپەكتيۆالىق ٷلگٸلەرٸن (ۇشۋعا قارسى بۇيىمدار, زىمىرانعا قارسى جەنە اۆياتسييالىق تەحنيكا) ەزٸرلەۋ جەنە سىناۋ ٷشٸن پايدالانىلادى. بۇل رەتتە ولاردىڭ اۋماعىندا 900-گە جۋىق رەسەيلٸك ەسكەري قىزمەتشٸ بار.

"ەۋە شابۋىلىنا قارسى قورعانىس قۇرالدارىن سىناۋ جيٸلٸگٸ, ەدەتتە, جىلىنا 5-6 سىناق, ال اۆياتسييالىق تەحنيكانى سىناۋ - ايىنا ورتا ەسەپپەن 15-20 سىناق. سىناقتار بارىسىندا ۇرىس بٶلٸمٸ جوق قاتتى وتىندى زىمىراندار پايدالانىلادى", - دەپ ناقتىلادى قورعانىس مينيسترلٸگٸ.

ەسكەري سىناق پوليگوندارىنىڭ قورشاعان ورتاعا ەسەرٸن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەكولوگييالىق كودەكسٸندە كٶزدەلگەن تالاپتار مەن ەرەجەلەرگە سەيكەس مەملەكەتتٸك ەكولوگييالىق باقىلاۋ سالاسىنداعى ماماندار زەرتتەيدٸ.

ەسكەري پوليگوندار ٷشٸن اۋماقتاردى پايدالانۋدىڭ بٸزدٸڭ ەلٸمٸزگە جەنە ونىڭ ازاماتتارىنا قانداي پراكتيكالىق پايداسى بار دەگەن سۇراققا قورعانىس مينيسترلٸگٸ بىلاي جاۋاپ بەردٸ:

"رەسەي قازاقستاننىڭ ستراتەگييالىق سەرٸكتەسٸ جەنە ۇقشۇ-داعى وداقتاسى بولىپ تابىلادى. سىناق الاڭدارى قارۋ-جاراق پەن ەسكەري تەحنيكانىڭ وزىق ٷلگٸلەرٸن ەزٸرلەۋ جەنە سىناقتان ٶتكٸزۋ ٷشٸن پايدالانىلادى, قازاقستان باسىم قۇقىققا يە. سونىمەن قاتار, جالعا الۋ اقىسى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە تٷسەدٸ", - دەلٸنگەن جاۋاپتا.

ەسكەري ۆەدومستۆو دەپۋتاتتىڭ ۇسىنىسىنا دا پٸكٸرٸن بٸلدٸرگەن.

"سىناق پوليگوندارىن پايدالانۋ تەرتٸبٸ تۋرالى حالىقارالىق شارتتاردىڭ ەرەجەلەرٸنە سەيكەس پوليگون قولباسشىلىعى ەكٸمدٸكتەرمەن بٸرلەسٸپ ماۋسىمدىق اۋىل شارۋاشىلىعى جەنە گەولوگييالىق بارلاۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزۋ كەزٸندە, سونداي-اق دٷلەي زٸلزالالاردى جويۋعا كٶمەك كٶرسەتۋ كەزٸندە پوليگون اۋماعىنىڭ ۋچاسكەلەرٸن قازاقستاندىق تاراپتىڭ پايدالانۋ تەرتٸبٸن ايقىندايدى", - دەپ جاۋاپ بەردٸ قورعانىس مينيسترلٸگٸنە دەپۋتاتتىڭ ۇسىنىسىنا.