فوتو: © Sputnik / ابزال كاليەۆ
انتيكور الماتى ەكٸمدٸگٸمەن بٸرلەسٸپ تاۋ بٶكتەرٸندەگٸ اۋدانداردا جەر بٶلۋ جەنە قۇرىلىس سالۋ مەسەلەلەرٸندە سىبايلاس جەمقورلىق تەۋەكەلدەرٸنە تالداۋ جٷرگٸزٸپ جاتىر, - دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" ۆەدومستۆونىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
الدىن-الا زەرتتەۋ قۇرىلىستىڭ بارلىق كەزەڭدەرٸندە تەۋەكەلدەردٸڭ بولۋىن كٶرسەتەدٸ. بۇل جەردٸ بٶلۋ كەزٸندە شەنەۋنٸكتەردٸڭ زاڭسىز ەرەكەتتەرٸنە ەكەلەدٸ. نەتيجەسٸندە فۋنكتسيونالدى ايماقتار مەن نىسانالى ماقساتتا ٶزگەرەدٸ, كاداسترلىق قۇن تولىعىمەن تٶلەنبەيدٸ.
سەۋلەت جەنە قالا قۇرىلىسى قىزمەتٸ تۋرالى زاڭنامانى بۇزۋ دەرەكتەرٸ انىقتالعان.
"مىسالى, 2017 جىلدان باستاپ جاپپاي دەمالۋعا جەنە تۋريزمگە ارنالعان رەكرەاتسييالىق ايماقتان تۇرعىن ايماققا 286 گەكتارعا جۋىق جەر اۋدارىلدى. بۇل ٶزگەرٸستەر ەكولوگتاردىڭ, سەس پەن ٶرت سٶندٸرۋشٸلەردٸڭ كەلٸسٸمٸنسٸز جٷزەگە اسىرىلدى. قوعامدىق تىڭداۋلار ٶتكٸزٸلمەدٸ. سونىمەن قاتار, قولدانىستاعى باس جوسپار 2011 جىلى ٶزەكتٸلٸگٸن جويدى, ال جاڭاسى ەلٸ بەكٸتٸلمەگەن.
سونىمەن قاتار, تٶتەنشە جاعداي قىزمەتٸنٸڭ دەرەكتەرٸ بويىنشا تاسقىن, كٶشكٸن جەنە سەل قاۋپٸ ايماعىندا 5 000-عا جۋىق نىسان بار. ولاردا 26 مىڭ ادام تۇرادى. مىسالى, نابەرەجنايا كٶشەسٸندە تٸك بەتكەيدٸڭ استىنداعى سارى توپىراقتارىندا 12 تۇرعىن ٷي سالىنعان", - دەلٸنگەن حابارلامادا.
سوڭعى ەكٸ جىلدا لاندشافتتى زاڭسىز ٶزگەرتۋدٸڭ 26 دەرەگٸ انىقتالعان.
"ٷلگٸ رەتٸندە, ناۋرىزباي اۋدانىنىڭ تاۋ بٶكتەرٸندەگٸ ۋچاسكەلەردٸڭ بٸرٸنٸڭ يەسٸ رۇقسات قۇجاتسىز تاۋدى كەسٸپ تاستادى. مامانداردىڭ قورىتىندىسى بويىنشا كەسٸلگەن توپىراقتىڭ كٶلەمٸ 100 مىڭ تەكشە مەتردٸ قۇرادى. بۇل جەرلەر ساتۋ ماقساتىندا 50 تەۋەلسٸز ۋچاسكەگە بٶلٸنگەن. جەردٸڭ نىسانالى ماقساتىن ٶزگەرتۋ بويىنشا مەملەكەتتٸك قىزمەتتەردٸ ۇسىنۋ پروتسەسٸنٸڭ اشىقتىعى مەن باقىلاۋدىڭ بولماۋى سىبايلاس جەمقورلىق پراكتيكاسىنا الىپ كەلەدٸ.
الدىمەن باس جوسپارعا سەيكەس كەلمەۋ جەنە سەيسميكالىق جەنە سۋ قورعاۋ ايماقتارىندا بولۋ سىلتاۋىمەن باس تارتادى. كەيٸنٸرەك سول ۋچاسكەلەر بويىنشا ٶزگەرتۋگە كەلٸسٸم بەرٸلەدٸ. وسىنداي 900-دەن استام فاكت انىقتالدى", - دەلٸنگەن حابارلامادا.
انتيكور مەلەمەتٸنشە, قالا تۇرعىنىنا ۋچاسكەلەردٸڭ نىسانالى ماقساتىن ٶزگەرتۋگە باس تارتىلىپ, بٸراق بٸراز ۋاقىتتان كەيٸن ولارعا رۇقسات بەرٸلگەن. بۇل رەتتە ونىڭ ۋچاسكەلەرٸنٸڭ بٸرٸ ەكٸمدٸكتٸڭ لاۋازىمدى تۇلعاسىنىڭ تۋىسىنا اۋدارىلعان. وسى پروتسەستەرگە باقىلاۋدىڭ بولماۋى بيۋدجەتكە تيٸستٸ تٶلەمدەردٸڭ تٷسپەۋٸنە ەكەپ سوعادى.
كەيٸنگٸ ٷش جىلدا الدىن الا دەرەكتەر بويىنشا نىسانالى ماقساتى ٶزگەرگەن كەزدە كاداسترلىق قۇن ايىرماسى ٷشٸن 500 ميلليون تەڭگەدەن استام تٶلەنبەگەن. سونىمەن قاتار, تەكتونيكالىق ٷزٸلٸم ايماقتارىندا جەرلەر شىعارىلدى. وسىلايشا, جەكە كومپانييانىڭ بٸرٸ اۋكتسيون ٶتكٸزبەستەن مەديتسينالىق ورتالىق سالۋ ٷشٸن ينۆەستيتسييالىق جوبا تٷرٸندەگٸ قازاقفيلم اۋدانىندا جەر ۋچاسكەسٸن جالعا الدى. كەيٸن اياقتالماعان نىسان پايدالانۋعا بەرٸلدٸ. الماتى تۇرعىندارى اراسىندا تاۋ بٶكتەرٸندەگٸ ايماقتىڭ قۇرىلىسى ەرەكشە رەزونانس تۋعىزادى.
"رۇقسات قۇجاتتارىن بەرۋ جەنە كەلٸسۋ كەزٸندە سىبايلاس جەمقورلىق فاكتورلارى بار ەكەنٸ انىقتالدى. سەۋلەت ورگاندارى جەكە ٷي قۇرىلىسىنىڭ ەسكيزٸن بەكٸتكەنٸمەن, ٸس جٷزٸندە كٶپپەتەرلٸ تۇرعىن ٷي كەشەنٸ سالىنادى. بۇل ٷيلەردٸ سۋعا جەنە جىلۋعا قوسۋ ٷشٸن قولدا بار تەحنيكالىق شارتتار دا ەسكەرٸلمەيدٸ. مەكتەپتەر, بالاباقشالار, ەمحانالار, جولدار جوق. ٷيلەردٸڭ قاباتتىلىعى, زيراتتاردان سانيتارلىق-قورعاۋ ايماعىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا تالاپتار بۇزىلادى. قۇرىلىس سالۋشىلار بەكٸتٸلگەن ەسكيزدەردٸ بۇزا وتىرىپ, ٸرگەلەس اۋماق: تروتۋارلار, سەرۋەندەۋ ايماقتارى جەنە بالالار الاڭدارى ەسەبٸنەن سالىنىپ جاتقان تۇرعىن ٷي الاڭىن ۇلعايتادى", - دەدٸ انتيكور باسپاسٶز قىزمەتٸنٸڭ ٶكٸلدەرٸ.
بۇل زاڭبۇزۋشىلىقتار بويىنشا قىلمىستىق ٸستەر تەرگەلٸپ جاتىر. ولاردىڭ شەڭبەرٸندە لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸ قارالادى. تالداۋ جالعاسىپ جاتىر. ونىڭ تٷپكٸلٸكتٸ نەتيجەلەرٸ بويىنشا اتقارۋشى جەنە ۋەكٸلەتتٸ ورگانداردىڭ اتىنا تيٸستٸ ۇسىنىمدار ەنگٸزٸلەدٸ.
