الماتى تۇرعىنى ەيەلٸنٸڭ بٸرنەشە جىل بويى نەكەلەسكەننەن كەيٸن دٸني اعىم قابىلداپ, ەكٸ قىزىن الىپ, قاشىپ كەتكەنٸ جايلى ايتىپ بەردٸ, - دەپ حابارلايدى kaz.tengrinews.kz تٸلشٸسٸ.
ەربول قاسىموۆ (كەيٸپكەردٸڭ اتى-جٶنٸ ٶزگەرتٸلگەن - اۆت.) ەيەلٸ ايگٷلمەن نەكەلەسكەنٸنە جەتٸ جىلدان اسقان. ايتۋىنشا, ەيەلٸ دٸندٸ قاتتى ۇستانبايتىن.
سۋرەتتەر جەكە ارحيۆتەن
"جىل سايىن شەشەسٸنە كاۆكازعا بارىپ تۇردى. مەنٸڭ جۇمىسىم ٶنبەي قويدى, ول جۇمىس ٸستەمەدٸ, بالالارمەن جٷردٸ. 2014 جىلى تاعى بٸر بارىپ كەلگەننەن كەيٸن حيدجاپ كيٸپ, ناماز وقىعىسى كەلەتٸنٸن ايتتى. بۇدان قيىندىق كٶرمەدٸم, وعان ەردايىم قولداۋ بٸلدٸرۋگە دايىن ەدٸم, بٸراق بۇل جايلى كٸم كەڭەس بەرگەنٸن سۇراپ كٶردٸم. ول ٶرت, وت تۋرالى تٷس كٶرٸپ جٷرگەنٸن ايتتى. "ولار مۇسىلمان عوي, بۇل قۇدايدان كەلگەن بەلگٸ, ناعىز مۇسىلمان بولۋ كەرەك دەپ ايتتى" دەپ تٷسٸندٸردٸ", - دەپ ەسكە الادى ەربول.
ەر ادامنىڭ ايتۋىنشا, ول سول كەزدە بۇدان ەش جاماندىق كٶرمەي, ەيەلٸنە قولداۋ بٸلدٸرٸپتٸ.
"2016 جىلدىڭ ناۋرىزىنا دەيٸن جاعداي جاقسى بولدى. ول ٶزٸنٸڭ قۇربىلارىمەن كٶپ ارالاساتىن بولدى. كەيٸن قۇربىلارى تۇرمىسقا شىعىپ, رەسەيگە كەتٸپ قالدى, بٸراق ەردايىم بايلانىستا بولدى. بٸراز ۋاقىتتان سوڭ انانى جاساما, مىنانى جاساما, حارام بولادى دەۋمەن بولدى. ەۋەن تىڭداۋعا دا, مەرەكە تويلاۋعا دا بولمايدى ەكەن. تەلەديدار كٶرۋگە مٷمكٸندٸك بەرمەدٸ, بالالارعا دٸني ەندەر قوسىپ بەرٸپ جٷردٸ. مەن ەردايىم بالالارعا ەرتەگٸ ايتىپ بەرەتٸنمٸن, پلانشەتتەن قويىپ بەرەتٸنمٸن. ەندٸ ول قۇدايسىزداردىڭ بۇلاي جاسايتىنىن ايتىپ, تىڭداماۋ كەرەك ەكەنٸن ايتتى", - دەيدٸ ەربول.
سۋرەتتەر جەكە ارحيۆتەن
وسى سەتتە ەر ادام بٸردەڭە بولارىن سەزگەندەي ٷيدەگٸ ينتەرنەتتٸ ٶشٸرٸپ, ەيەلٸن مەشٸت مەدرەسەسٸندەگٸ ساباقتارعا اپارعان.
"اپارىپ جازدىردىم, باستاپقىدا مەدرەسەگە بارىپ جٷرگەن, بٸرنەشە اي سولاي بولدى. سوسىن كاۆكازدان وعان الماتىدا تۇراتىن بٸر قىزدىڭ نٶمٸرٸن جٸبەرٸپتٸ. بۇل قىز تەجٸكستان ازاماتىنىڭ ەيەلٸ, سول ازاماتتى رەسەيدەن قازاقستانعا دەپورتاتسييالاپتى. ولار تىعىز قارىم-قاتىناستا بولىپ, كٷندەردٸڭ بٸرٸندە ەيەلٸم ماعان "مەن ەندٸ مەشٸتكە بارمايمىن, ول جاقتىڭ مازحابى حاحاني مازحابى, مەن وعان كەلٸسپەيمٸن, مەن شىن مۇسىلمان سالافيتپٸن" دەدٸ", - دەپ ەسكە الادى ەربول.
ەر ادام سول كەزدٸڭ ٶزٸندە ەيەلٸنٸڭ مەكتەپ پەن بالاباقشاداعى مەرەكەلەرگە بارعىزباي, شىن مۇسىلماندار جاڭا جىل مەن كونستيتۋتسييا كٷنٸن ەمەس, شاريعات رۇقسات ەتكەن مەرەكەلەردٸ تويلايدى دەپ ايتقانىن مەلٸمدەدٸ. كەشكٸ ۋاقىتتا "شايتاندار ۇشىپ جٷرەدٸ" دەپ تەرەزەنٸ دە اشقىزباپتى. ەربولادىڭ دوستارى مەن ەرٸپتەستەرٸنە دە تيمەي كەتپەپتٸ, ايتۋىنشا, ولار "دۇرىس جولدا جٷرگەن جوق" دەپ, وسى قارىم-قاتىناسىمەن ولاردىڭ ونى بۇزىپ جٷرگەن دەگەن پايىمىن ايتقان.
"سول كەزدە مەن الاڭداي باستادىم. يمامعا بارىپ, "نە ٸستەيمٸن?" دەپ سۇرادىم. ول ونى مەشٸتكە الىپ كەلۋٸمدٸ سۇرادى. كەلٸپ ەدٸك, يمام ونىڭ ٷگٸت قۇربانى بولعانىن ايتتى. اتا-اناسىنا حابارلاستىم, ولار دا شاراسىز ەكەنٸن ايتتى, ولاردى دا ەيەلٸم تىڭداماي قويدى. بۇل العان بەتٸنەن قايتارۋ ٷشٸن بٸراز ەرەكەت ەتتٸم", - دەيدٸ ەربول.
تاعى بٸر قۇربىسى كەلگەن كەزدە ەيەل كٷيەۋٸن "ەيەلدەردٸڭ تاقىرىبىندا ەڭگٸمەلەسەمٸز" دەپ پەتەردەن شىعارىپ جٸبەرگەن, سونىقتان ەربول ەيەلٸنٸڭ قۇربىسىن ٷيدٸڭ كٸرەبەرٸسٸندە عانا كٶرٸپتٸ. ايتۋىنشا, ەيەل باستان اياق قارا كيٸم كيٸپ الىپتى. قولىندا قولعاپ, ال بەتٸن ورامال جابىلعان, سوندىقتان كٶزٸن دە كٶرە الماپتى. اۋلاسىندا ەربول ونىڭ كٷيەۋٸن كٶرٸپتٸ, كٷيەۋٸ ساقالدى ەرٸ بٸرتٷرلٸ كيٸنٸپتٸ.
"ەيەلٸمە حابارلاسىپ, قۇربىسىنىڭ راديكال ەكەنٸن ايتتىم. ال ەيەلٸم ولارعا بۇل سٶزٸمدٸ افەريست دەپ ايتتى دەپ جەتكٸزٸپ بارىپتى. ولار سودان كەيٸن ماعان قارسى ٷگٸتٸن باستاعان, باسىنا نەشە تٷرلٸنٸ قۇيىپ, مەنٸڭ "دۇرىس جولدا جٷرمەگەنٸمدٸ" ايتىپتى", - دەيدٸ ەر ادام.
سوڭعى جانجال بۇل ٷيدە 2016 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا بولىپتى. ەربول ەيەلٸنە ايتپاي, بالالارىنا جاڭاجىلدىق كوستيۋمدەردٸ ساتىپ الىپ بەرٸپ, جاڭاجىلدىق شاراعا جٸبەرٸپتٸ.
"بارلىعى جاقسى ٶتتٸ, ال كەشكە ەيەلٸم شۋ شىعارىپ, بەتٸمدٸ تىرناپ الدى, "يمانسىز" دەپ اتاپ, مۇسىلمان ەلٸنە كەتكٸسٸ كەلەتٸنٸن مويىندادى. 2 قاڭتاردا "باۋىرلارىنا" حابارلاسىپ, ولار 15 مينۋتتىڭ ٸشٸندە قالانىڭ باسقا تٷكپٸرٸنەن جەتٸپ كەلدٸ. قاتتى تاڭعالدىم. "مۇنى الدىن الا جوسپارلاعانسىڭدار ما?" دەپ سۇرادىم. ول ماعان "كەت, مەن سەنٸمەن سٶيلەسپەۋٸم كەرەك" دەدٸ. سٶيتتٸ دە كيٸم-كەشەگٸن جيناستىرا باستادى. كەنجە بالامدى الىپ ٷلگەردٸم دە كٶلٸككە اپارىپ قويدىم, ٷلكەن قىزىما بارا جاتقانىمدا ونى دا الىپ كەتٸپتٸ", - دەدٸ ەربول.
سۋرەتتەر جەكە ارحيۆتەن
ەربولدىڭ ايتۋىنشا, ٷيگە كەلگەن ەر ادامدار شىن مۇسىلمان بولمايىنشا ەيەلٸ مەن قىزدارىن ەشقاشان كٶرمەيتٸنٸن ايتقان. كەيٸن ەيەلٸ "باۋىرلارىن" پايدالانا وتىرىپ, ەربولدىڭ جۇمىستا بولعان سەتٸن پايدالانىپ, كەنجە قىزىن بالاباقشادان ۇرلاپ ەكەتٸپتٸ.
سودان بەرٸ, ەر ادامنىڭ ايتۋىنشا, ەيەلٸمەن ەكٸ ورتادا اجىراسۋ پروتسەسٸ جٷرٸپ جاتىر ەكەن. ەر ادام ەيەلٸنٸڭ ٷگٸت قۇربانى بولعانىن جەنە ونى ٷيگە قايتارعىسى كەلەتٸنٸن ايتىپ وتىر.
"بەسٸنشٸ قازاندا اجىراسۋعا ارىز جازدى. سوتقا بارىپ, ارىزدى قاراپ كٶرسەم, ونىڭ ٶزٸ جازباعان. تەلەفون سوعىپ, سۇراسام "ناعىز مۇسىلمان بولساڭ, نەكەلەسەمٸز" دەپ جاۋاپ قاتتى. مەنٸ ونىڭ باۋىرلارى تەكسەرۋٸ كەرەك ەكەن. سوسىن ٶز دوستارىممەن ەمەس, ونىڭ باۋىرلارىمەن ارالاسۋىم كەرەك ەكەنٸمدٸ ايتتى. ول ارىزدى "باۋىرى" جازعانىن ايتتى, ول ٶزٸ تەك قول قويىپ بەرٸپتٸ. ال قىزدارىمدى وقىتپاي, شىن مۇسىلمان قىلعىسى كەلەدٸ ەكەن, ٶزٸ سالافيتكە تۇرمىسقا شىققىسى كەلەدٸ. ولار ٶزدەرٸ سيياقتى ساقالدى ادۆوكات تاۋىپ الىپتى", - دەيدٸ ەربول.
ەر ادام قاجەتتٸ ورگانداردان كٶمەك سۇراپ, ادۆوكات جالداعان, پويتسيياعا ارىز تٷسٸرگەن, اۋداندىق جەنە يۋۆەنالدىق سوتقا دا بارىپتى.
"بٸرٸنشٸ سوتىمىز اۋداندىق بولدى. بار دەلەلٸمدٸ ۇسىندىم. ەيەلٸم دە قورقىنىشتى تٷستەر كٶرگەن سوڭ ناعىز مۇسىلمان بولعانىن مويىندادى. سٶيتٸپ, ولار وسى سوتتا جەڭٸلگەن سوڭ "قۇربىلارى" وعان دٸن تاقىرىبىندا سٶز قوزعاما جەنە كٷيەۋٸم ۇرىپ-سوقتى دەپ ايت دەپ كٶندٸرٸپتٸ. بٸراق مۇنى دەلەلدەي المادى, سەبەبٸ تەربيەشٸلەر دە, مۇعالٸمدەر دە, كٶرشٸلەر دە, اتا-اناسى دا مەنٸڭ قانداي ادام ەكەنٸمدٸ بٸلەدٸ", - دەدٸ ەر ادام.
وسىلاي باسى قاتىپ جٷرگەن ەربول قىزدارىنىڭ جيٸ اۋىرىپ قالا بەرەتٸنٸن جەنە ازىپ كەتكەنٸن بايقايدى. ايگٷلدٸڭ ٶزٸ دە اۋىرىپ جٷرگەندٸكتەن, ەر ادام ٷشەۋٸن دە اۋرۋحاناعا جاتقىزىپتى. الايدا بٸر اپتادان كەيٸن ەيەل قىزدارىن الىپ, اۋرۋحانادان قاشىپ كەتكەن. ەيەل قىزداردىڭ دەنساۋلىعى "اللانىڭ قولىندا ەكەنٸن" جەنە ەم-دومنىڭ قاجەتٸ بولمايتىنىن مەلٸمدەپتٸ.
ەر ادامنىڭ ايتۋىنشا, سودان بەرٸ ەيەلٸ حابارسىز كەتكەن.
"قىزدارىمدى كٶرمەگەلٸ كٶپ بولدى, ەزٸربايجانعا الىپ كەتٸپتٸ. اتا-اناما دا, ماعان دا تەلەفون سوقپادى. ەكٸ سوتتا دا جەڭٸپ شىقتىم, ولار بولسا ماعان قىزدارىمدى جولاتپايدى. سودان بەرٸ سوزىلىپ كەتتٸ, ەلٸ دە ەيەلٸمدٸ جاقسى كٶرەتٸنٸمدٸ ايتىپ, بالالارىمدى ٷيگە قايتارۋىن سۇراپ كەلەمٸن. مەن وعان سٷرەلەردٸ جاتتاپ جٷرگەنٸمدٸ دە ايتتىم", - دەيدٸ ەربول قاسىموۆ.
ول جەڭٸلگٸسٸ جوق ەكەنٸن ايتىپ, زاڭ تۇرعىسىندا قىزدارىن دٸني اعىم ەسەرٸنەن قورعاپ قالامىن دەپ ٷمٸتتەنٸپ وتىر.
