الماتىداعى تەۋەلسٸزدٸك جارييالانعان عيمارات بٷگٸندە تاريحي نىسانعا اينالدى. دەل وسى عيماراتتا 1991 جىلى 16 جەلتوقساندا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتٸك تەۋەلسٸزدٸگٸ تۋرالى» كونستيتۋتسييالىق زاڭعا قول قويدى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
تاريحي عيمارات الماتىنىڭ ورتالىعىندا ورنالاسقان - عيماراتتىڭ نەگٸزگٸ قاسبەتٸ ەسكٸ الاڭ دەپ اتالاتىن «استانا» الاڭىنا قارايدى. قازاق كسر ٷكٸمەت ٷيٸنە ارنالعان عيماراتتىڭ قۇرىلىسى 1938 جىلى باستالعانتىن. سوعىس جىلدارىندا توقتاپ قالعان قۇرىلىس 1957 جىلى اياقتالدى, ال 1972 جىلى وعان قوسالقى ەكٸ عيمارات سالىندى.
1980 جىلعا دەيٸن, بۇل عيماراتتا جوعارعى كەڭەس, مينيسترلەر كەڭەسٸ جەنە قازاق كسر كومپارتيياسى ورتالىق كوميتەتٸ وتىردى.تەۋەلسٸزدٸك العاننان كەيٸن الماتى وبلىسىنىڭ ەكٸمدٸگٸ وسىندا ورنالاستى. 2001 جىلدان باستاپ قازٸرگٸ ۋاقىتقا دەيٸن - قازاقستان-بريتان تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸ (قبتۋ). 2016 جىلى قبتۋ (جوعارعى كەڭەس) عيماراتىنىڭ قاسبەتٸندە قر مەملەكەتتٸك تەۋەلسٸزدٸگٸ تۋرالى» كونستيتۋتسييالىق زاڭنىڭ قابىلدانعانى تۋرالى مەموريالدىق تاقتا اشىلدى.
قبتۋ-دىڭ PR-مەنەدجەرٸ دياس ابىلقاسوۆ, تاريحي عيماراتقا «ەكسكۋرسييا» جاساۋعا كەلٸستٸ. ول وسى عيماراتتا جۇمىس ٸستەگەن بۇرىنعى قىزمەتكەرلەردٸڭ زەينەتكە شىققانىن, بٸراق عيماراتتىڭ تاريحى تۋرالى ولاردان بٸراز اقپارات الىپ قالعانىن اتاپ ٶتتٸ.
ٶتكەن جازدا عيماراتتىڭ ورتالىق زالىندا دەمەۋشٸلٸك قاراجاتپەن جٶندەۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلدٸ. ەل تاعدىرى ٷشٸن شەشٸمدەر قابىلدانعان زالدى جاڭارتۋعا بٸر ايدان استام ۋاقىت كەتتٸ.
«بٸز بارلىق ەرەجەلەردٸ قاتاڭ ساقتادىق, ٶيتكەنٸ عيمارات تاريحي ەسكەرتكٸش رەتٸندە مەملەكەت قورعاۋىندا. ەڭ باستىسى, بٸز كوممۋنيكاتسييالاردى قالپىنا كەلتٸردٸك: جىلۋ, جەلدەتۋ, جاڭا دىبىستىق جٷيە ورناتىلدى, ٶيتكەنٸ قازٸر بۇل بٶلمە مەجٸلٸس زالى ەمەس - بۇل ۋنيۆەرسيتەتتٸڭ قاجەتتٸلٸكتەرٸنە, ونىڭ ٸشٸندە ستۋدەنتتٸك ٸس-شارالارعا ارنالعان بٶلمە. جارىق اۋىستىرىلدى, بارلىق ليۋسترا قالدى, ولارعا جاڭا جارىقديودتى شامدار قويدى. پاركەتٸ قايتا جىلتىراتىلدى», - دەدٸ دياس ابىلقاسوۆ.
قبتۋ-دىڭ دٶڭگەلەك زالىنىڭ تٶبەسٸندەگٸ كٷمبەزگە كٷن باتارەيالارى ورناتىلدى - بۇل زالدى جارىقتاندىرۋ قاجەتتٸلٸگٸن «جابۋعا» مٷمكٸندٸك بەردٸ.
«دٶڭگەلەك زالدا ەسكٸ ورىندىقتاردىڭ تٶسەنٸشتەرٸ اۋىستىرىلدى. ٶيتكەنٸ تازا بىلعارىنىڭ توزىعى ەبدەن جەتكەن. جارامسىز بولدى, ەسكٸ قاپتامانى ساقتاي وتىرىپ, جاڭا تٷستٸ دەرماتيننەن ەزٸرلەندٸ. ورىندار قاتارلارى دەپۋتاتتار ٷشٸن ارنايى بايلانىسپەن جابدىقتالعان, ول جۇمىس ٸستەمەدٸ, بٸز جاي عانا ٷستٸن اعاشپەن جاۋىپ تاستادىق», - دەدٸ ول.
زالدىڭ ەكٸنشٸ قاباتىندا بٸرنەشە ەسكٸ ورىندىقتار ٶز پٸشٸنٸندە ساقتالعان.
جوعارعى كەڭەستٸڭ دەپۋتاتتارى وتىرىستارعا قازىبەك بي كٶشەسٸنەن كٸرگەن.
قازٸر مۇندا, تٷلەكتەر اللەياسى بار.
عيماراتتىڭ دەلٸزدەرٸندە كەڭەستٸك دەكور ەلەمەنتتەرٸ, ەسكٸ شامدار, تەرەزەلەر سول قالپىندا ساقتالعان.
قازٸر قازاق كسر كوممۋنيستٸك پارتيياسىنىڭ بٸرٸنشٸ حاتشىسىنىڭ كٶمەكشٸلەرٸ وتىرعان كەڭسەلەردٸڭ بٸرٸندە پروفەسسور قبتۋ حالىقارالىق ەكونوميكا مەكتەبٸنٸڭ دەكانى, گەيۆين كرەتچمار جۇمىس ٸستەيدٸ.
«مەن قازاق كسر كومپارتيياسى ورتالىق كوميتەتٸنٸڭ بٸرٸنشٸ حاتشىسى دٸنمۇحاممەد قوناەۆ جۇمىس ٸستەگەن جەردە وتىرامىن. مەن ٶزٸم - شوتلاندييادانمىن. مۋزەيدە جۇمىس ٸستەيتٸندەي سەزٸنەمٸن. بٸز حالىقارالىق ەكونوميكا مەكتەبٸ كٶرشٸ زالدى لوندون ستيلٸندە جاسادىق - ول London room, دەپ اتالادى, ال قوناەۆ وتىرعان بٶلمە Kunaev room, دەپ اتالادى. بۇل عيماراتتا تەۋەلسٸزدٸك قابىلداندى, سوندىقتان عيماراتتىڭ تاريحي ماڭىزدىلىعىن سٶزبەن ايتىپ جەتكٸزۋ مٷمكٸن ەمەس», - دەدٸ ول.
پروفەسسور قازاقستاندىق ستۋدەنتتەردٸڭ بٸلٸمٸ جوعارى دەڭگەيدە ەكەنٸن تٸلگە تيەك ەتتٸ. سونداي-اق, گەيۆين كرەتچمار وتباسىمەن قازاقستاندىق سۋرەتشٸلەردٸڭ كارتينالارىن جينايدى, سوندىقتان ول قازاقستان تۋرالى جاقسى بٸلەدٸ.
مۇندا كوممۋنيستٸك پارتييا ورتالىق كوميتەتٸنٸڭ بٸرٸنشٸ حاتشىسىنىڭ دا كابينەتٸ بولدى. قازٸر ول اۋديتورييادا سول كەزدٸڭ كارتاسى ساقتالعان.
تەرەزەلەردەن ەدەمٸ ساياباقتى كٶرۋگە بولادى.
اسحانا بۇرىنعىداي قالدى. ونىڭ تەك ٸشكٸ كٶرٸنٸسٸ ٶزگەرتٸلگەن.
سونداي-اق, دەل وسى عيماراتتا استانانى اۋىستىرۋ تۋرالى شەشٸم قابىلداندى.
