«اتامەكەن» ۇكپ باسشىسى تيمۋر قۇلىباەۆ الماتى قالاسىندا تٶتەنشە جاعداي سالدارىن, اعىمداعى ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸ تالقىلاۋ, بيزنەستٸ قولداۋ ٷشٸن مەملەكەت تاراپىنان قانداي قولداۋ قۇرالدارى قاجەتتٸگٸن انىقتاۋ ماقساتىندا ٶڭٸردٸڭ بيزنەس-قوعامداستىعىمەن ونلاين كەزدەسۋ ٶتكٸزدٸ, – دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
«الماتى – ەلٸمٸزدٸڭ ەڭ ٸرٸ ٶڭٸرلەرٸنٸڭ بٸرٸ. قازاقستان بيزنەسٸنٸڭ جارتىسى وسى ٶڭٸردە شوعىرلانعان. ۇلتتىق پالاتا بٷكٸل ەل اۋقىمىندا بيزنەستە تۋىندايتىن بارلىق مەسەلەنٸ جٸتٸ قاداعالايتىن بولادى. بٸز ەرٸپتەستەرٸمٸزبەن وسىنداي كەزدەسۋلەردٸ اي سايىنعى نەگٸزدە جٷرگٸزەمٸز دەپ كەلٸستٸك. وسى مەسەلەلەر لەگٸن ۇلتتىق پالاتا رەتٸندە ٷكٸمەتپەن تالقىلايتىن بولامىز, بٸرلەسٸپ, داعدارىستان شىعۋ جولدارىن بيزنەسكە ۇسىنامىز», – دەدٸ تيمۋر قۇلىباەۆ.
مەگوپوليستٸڭ ەكونوميكالىق احۋالى جايىندا الماتى قالاسى كەسٸپكەرلەر پالاتاسىنىڭ ديرەكتورى ناريمان ەبٸلشايىقوۆ باياندادى. سپيكەردٸڭ ايتۋىنشا, تج كەزەڭٸندە الماتى قالاسى كەسٸپكەرلەر پالاتاسى جەدەل جەلٸ رەجيمٸندە جۇمىس ٸستەدٸ. 2020 جىلدىڭ 16 ناۋرىزىنان باستاپ 11 مامىر ارالىعىندا كەسٸپكەرلەردەن 42 618 ٶتٸنٸم كەلٸپ تٷسكەن, سونىڭ ٸشٸندە 35 201 ٶتٸنٸم – كولل-ورتالىق, 5 344 ٶتٸنٸم – شتاب مٷشەلەرٸنٸڭ موبيلدٸ تەلەفوندارىنا, 1 789 ٶتٸنٸم – ەلەكتروندى جەنە جازباشا تٷردە, 284 ٶتٸنٸم – ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەر ارقىلى كەلٸپ تٷسكەن.
«الماتىدا قىزمەت كٶرسەتۋ سالاسى ەدەۋٸر زارداپ شەكتٸ. قالادا مەملەكەتتٸك سەكتور جەنە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنان باسقا قىزمەتتەر ٶندٸرٸسٸ سەكتورىندا بٷكٸل جۇمىس كٷشٸنٸڭ 74%-ى جۇمىس ٸستەيدٸ. اتالعان سالانىڭ اۋىر احۋالىن قر ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ دەرەكتەرٸ دەلەل بولا الادى. ۆەدومستۆوعا ەلەۋمەتتٸك تٶلەم الۋعا 898 136 ادام (سالادا جۇمىس ٸستەيتٸندەردٸڭ 90%-ى) ٶتٸنٸم بەرگەن, سونىڭ ٸشٸندە 447 363 ادام تٶلەم العان», – دەدٸ ٶڭٸرلٸك پالاتا ديرەكتورى.
ونىڭ ايتۋىنشا, 2019 جىلدىڭ قاڭتار-قىركٷيەگٸندە ساۋدا سالاسى بويىنشا ناقتى كٶلەم يندەكسٸ 103,4%-دى قۇرادى.
«بيىلعى جاعدايدا جۇمىستان قىسقارعان نەمەسە مەرزٸمسٸز دەمالىسقا جٸبەرٸلگەن جۇمىسكەرلەردٸڭ باسىم بٶلٸگٸ ساۋدا سالاسىندا تٸركەلگەن – 8705 ادام, ٶنەركەسٸپتە – 5130 ادام, ورنالاستىرۋ جەنە تاماقتاندىرۋ بويىنشا قىزمەت سالاسى – 1768 جەنە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا 1282 ادام», – دەدٸ ول.
ناريمان ەبٸلشايىقوۆ ساۋدا جەنە ويىن-ساۋىق ورتالىقتارىنا سيياقتى بازارلارعا جۇمىس ٸستەۋگە رۇقسات بەرۋدٸ, جابىق الاڭعا قاراعاندا اشىق بازار الاڭدارىندا سانيتارلىق نورمالاردى ۇستانۋ قولايلىراق ەكەنٸن العا تارتىپ, وسى سەكتورداعى كەسٸپكەرلەرگە جۇمىس ٸستەۋگە رۇقسات بەرۋدٸ قايتا قارۋدى سۇرادى.
ساۋدا سالاسىنىڭ احۋالى جايىندا جيىن بارىسىندا «تيگروحاۋد فيرماسى» جشس ەمبەباپ بازارىنىڭ ديرەكتورى جانار قۇراباەۆا جالعا الۋشىلاردىڭ قارجىلىق اينالىمى ماۋسىمدىق تاۋارلارعا سالىنىپ, سالاعا كەپٸلزاتسىز جەڭٸلدٸكپەن نەسيە رەتٸندە كٶمەك كٶرسەتۋدٸ سۇرادى.
«الماتىداعى 52 بازار ٸشٸندە تج كەزەڭٸندە نەبەرٸ 12 بازار جۇمىس ٸستەدٸ. بازارلاردا 32 مىڭ جالعا الۋشى جۇمىس ٸستەسە, تج كەزەڭٸندە نەبەرٸ 13% نەمەسە 4 مىڭعا جۋىق ادام عانا تابىس تابۋعا مٷمكٸندٸك الدى. ال جالعا الۋشىلار ٷشٸن بازارلاردا جۇمىس ٸستەۋ تابىس تابۋدىڭ جالعىز كٶزٸ», – دەدٸ سپيكەر.
جوسپار بويىنشا 1 ماۋسىمعا قاراي ٶڭٸردەگٸ ەپيدەميولوگييالىق احۋالدى ەسەپكە الا وتىرىپ, بازارلاردىڭ اشىلۋى شەشٸلەدٸ.
«ەگەر ادامدار سانيتارلىق نورمالاردى ۇستانىپ, قورعانۋ شارالارىن بۇزباسا, وندا بٸز وسى ادامدارعا, ەسٸرەسە وبلىستان قالادا قاتىنايتىندارعا جۇمىس ٸستەۋگە مٷمكٸندٸك بەرۋٸمٸز كەرەك. قازٸر ادامدار قالاعا ٶتە الماي جاتىر. ەگەر وبلىستاعى ادامدار جۇمىس ٸستەۋگە كەلسە ەپيدەميلوگييالىق احۋال نەگە ناشارلاپ كەتەتٸنٸن تٷسٸنبەيمٸن. بۇل مەسەلە دە شەشٸلەدٸ دەگەن ويدامىن», – دەدٸ تيمۋر قۇلىباەۆ.
قىزمەت سالاسىنىڭ ٶكٸلدەرٸ قولداۋ شارالارى رەتٸندە جەڭٸلدٸكپەن نەسيە بٶلۋ, بانك الدىنداعى نەسيەلەر مەن سالىقتىق تٶلەمدەر, كوممۋنالدىق تٶلەمدەر بويىنشا شەگەرٸم سۇرايدى.
«قوعامدىق تاماقتانۋ سالاسىندا 24 جىل بويى جۇمىس ٸستەيمٸز. كارانتينگە دەيٸن كٷنٸنە شامامەن 30 مىڭ ادامدى تاماقتاندىرىپ وتىردىق. كومپانييادا 2 مىڭعا جۋىق جۇمىس ورنى بار, ولاردىڭ 95%-ى ەيەلدەر. جۇمىسقا 25 مامىر كٷنٸ كٸرٸستٸك, سوندىقتان 1 شٸلدەگە قاراي سالىق تٶلەي المايمىز. وسىعان بايلانىستى بٸزگە تاعى 3-5 اي تٶلەمدەردٸ شەگەرۋگە ۋاقىت بەرٸلەۋٸن سۇرايمىز», – دەدٸ «قاعانات» اسحانالار جەلٸسٸنٸڭ ديرەكتورى شىنار بٶگەنباەۆا.
ۇكپ باسشىسى ەل اۋقىمىندا تٶلەمدەردٸ ورىنداماۋدىڭ تٸزبەكتٸ رەاكتسيياسى جٷرٸپ جاتقانىن, قازٸر ەكونوميكاعا قاراجات سالۋ كەرەك ەكەنٸن ايتتى.
«بٸرٸنشٸ كەزەكتە ساۋدا, قىزمەت كٶرسەتۋ سالاسىنا, ٶيتكەنٸ بۇل سەكتورعا قارجى اينالىمى قاجەت. كەپٸلزاتسىز نەسيە بەرۋ قۇرالى قارالۋدا. ونىڭ قولدانۋ اياسىن, جەنە قانداي كٶلەمدە قولدانۋى كەرەك ەكەنٸن قارايتىن بولامىز», – دەدٸ تيمۋر قۇلىباەۆ.
