فوتو: ۇيىمداستىرۋشىلاردان
الماتىدا تۇقىم قۋالايتىن انگيونەۆروتيكالىق ٸسٸنۋگە (تقاٸ) ارنالعان ەكسپەرتتٸك پابليك-توك ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
تقاٸ — سيرەك كەزدەسەتٸن, بٸراق ٶتە قاۋٸپتٸ اۋرۋ. ول كٶبٸنە ٶمٸرگە قاۋٸپ تٶنگەن سەتكە دەيٸن بايقالماي قالىپ جاتادى. «تاكەدا قازاقستان» كومپانيياسىنىڭ قولداۋىمەن ٶتكەن شاراعا دەرٸگەرلەر, جۋرناليستەر, ناۋقاستار مەن قوعامدىق ۇيىم ٶكٸلدەرٸ قاتىسىپ, دەرتتٸ ەرتە انىقتاۋ مەن الدىن الۋ مەسەلەلەرٸن تالقىلادى.
«بٸز بۇل كەزدەسۋدٸ 28 اقپاندا اتاپ ٶتٸلەتٸن حالىقارالىق سيرەك كەزدەسەتٸن اۋرۋلار كٷنٸ قارساڭىندا ٶتكٸزٸپ وتىرمىز. ماقساتىمىز — ادام ٶمٸرٸنە قاۋٸپ تٶنگەنشە بەلگٸسٸز بولىپ قالاتىن دياگنوزدارعا نازار اۋدارتۋ. تقاٸ — سونداي دەرتتٸڭ بٸرٸ. مۇندا دەر كەزٸندە دياگنوز قويۋ مەن الدىن الۋ ەمٸ ناۋقاستىڭ امان قالۋىنا تٸكەلەي ەسەر ەتەدٸ», — دەدٸ «تاكەدا قازاقستان» كومپانيياسىنىڭ مەديتسينالىق دەپارتامەنت ديرەكتورى زاريننا قوجاحمەتوۆا.
«ٷنسٸز قاۋٸپ» دەگەن نە?
تقاٸ كەزٸندە دەنەنٸڭ كەز كەلگەن جەرٸ (بەت, ٸشكٸ مٷشەلەر, اياق-قول, تاماق) كەنەتتەن ٸسٸنٸپ كەتەدٸ. بۇل ٸسٸنۋلەردٸڭ قايسىسى اجالعا ەكەلەتٸنٸن بولجاۋ مٷمكٸن ەمەس. ەگەر ٸسٸنۋ تىنىس الۋ جولدارىندا بولسا, ادام تۇنشىعىپ قالۋى ىقتيمال. سوندىقتان دەرٸگەرلەر بۇل دەرتتٸ «ٷنسٸز قاۋٸپ» دەپ اتايدى.
قازاقستانداعى جاعداي: ستاتيستيكا نە دەيدٸ?
ەلەمدٸك دەرەكتەر بويىنشا, بۇل دەرت 50–100 مىڭ ادامنىڭ بٸرەۋٸندە كەزدەسەدٸ.
بولجام: قازاقستاندا 700-دەن 1500-گە دەيٸن ناۋقاس بولۋى مٷمكٸن.
شىندىق: رەسمي تٷردە تەك 100-گە جۋىق جاعداي تٸركەلگەن.
بۇل كٶرسەتكٸش اۋرۋدىڭ انىقتالۋ دەڭگەيٸ تٶمەن ەكەنٸن جەنە قوعامنىڭ بۇل مەسەلەدەن حابارسىزدىعىن كٶرسەتەدٸ.
«تقاٸ ٶزٸنٸڭ بولجاپ بولمايتىندىعىمەن قاۋٸپتٸ. ادام سىرتتاي ساپ-ساۋ كٶرٸنگەنٸمەن, كەز كەلگەن سەتتە ٶمٸرٸنە قاۋٸپ تٶنۋٸ مٷمكٸن. بٸزدٸڭ مٸندەتٸمٸز — ناۋقاستار مەن ولاردىڭ جاقىندارىنا قاۋٸپتٸ سيمپتومداردى تانۋدى ٷيرەتۋ», — دەيدٸ الماتى قالاسىنىڭ باس شتاتتان تىس اللەرگولوگ-يممۋنولوگى اراي باتىرباەۆا.
تۇقىم قۋالايتىن فاكتور
ساراپشىلار بۇل اۋرۋدىڭ گەنەتيكالىق سيپاتىنا توقتالدى. ەگەر بٸر وتباسى مٷشەسٸنەن تقاٸ انىقتالسا, ونىڭ بارلىق جاقىن تۋىستارى تەكسەرۋدەن ٶتۋٸ تيٸس. بۇل مٷگەدەكتٸك پەن ٶلٸم قاۋپٸن ازايتۋعا كٶمەكتەسەدٸ.
«ەڭ قيىنى — بەلگٸسٸزدٸك. دياگنوز قويىلعانعا دەيٸن مەن ٷنەمٸ قورقىنىشپەن ٶمٸر سٷردٸم. ال قازٸر بەرٸ تٷسٸنٸكتٸ, جاعدايدى باقىلاۋدا ۇستاۋعا بولادى. اۋرۋ تۋرالى بٸلۋ جەنە ەمگە قولجەتٸمدٸلٸك — ٶلٸمنەن قورىقپاي, ٶمٸردٸ جوسپارلاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ», — دەپ بٶلٸستٸ «تۇقىم قۋالايتىن انگيونەۆروتيكالىق ناۋقاستارىنىڭ ۇيىمى» قوعامدىق بٸرلەستٸگٸنٸڭ جەتەكشٸسٸ ەكاتەرينا تاتارەنكو.
بۇل — ٷكٸم ەمەس
بٷگٸنگٸ تاڭدا ۇزاق مەرزٸمدٸ الدىن الۋ (پروفيلاكتيكا) — ەڭ تيٸمدٸ ستراتەگييا. ول ٸسٸنۋ ۇستامالارىنىڭ جيٸلٸگٸ مەن اۋىرلىعىن ازايتادى.
بەلگٸلٸ تەلەجٷرگٸزۋشٸ ۆەرا زاحارچۋك اتاپ ٶتكەندەي: «تقاٸ — ٷكٸم ەمەس. دۇرىس تاڭدالعان تەراپييا ارقىلى ناۋقاستار تولىققاندى ٶمٸر سٷرە الادى».
كەزدەسۋ سوڭىندا ۆەرا زاحارچۋكتٸڭ «مەديتسينا KZ» باعدارلاماسىنان ٷزٸندٸ كٶرسەتٸلدٸ. وندا ناۋقاستاردىڭ شىنايى وقيعالارى ارقىلى ستاتيستيكانىڭ ارتىندا ناقتى ادام تاعدىرلارى تۇرعانى كٶرسەتٸلدٸ.