Foto: uiymdastyrýshylardan
Almatyda tuqym qýalaityn angionevrotikalyq isinýge (TQAI) arnalǵan eksperttik pablik-tok ótti, dep habarlaidy Ult.kz.
TQAI — sirek kezdesetin, biraq óte qaýipti aýrý. Ol kóbine ómirge qaýip tóngen sátke deiin baiqalmai qalyp jatady. «Takeda Qazaqstan» kompaniiasynyń qoldaýymen ótken sharaǵa dárigerler, jýrnalister, naýqastar men qoǵamdyq uiym ókilderi qatysyp, dertti erte anyqtaý men aldyn alý máselelerin talqylady.
«Biz bul kezdesýdi 28 aqpanda atap ótiletin Halyqaralyq sirek kezdesetin aýrýlar kúni qarsańynda ótkizip otyrmyz. Maqsatymyz — adam ómirine qaýip tóngenshe belgisiz bolyp qalatyn diagnozdarǵa nazar aýdartý. TQAI — sondai derttiń biri. Munda der kezinde diagnoz qoiý men aldyn alý emi naýqastyń aman qalýyna tikelei áser etedi», — dedi «Takeda Qazaqstan» kompaniiasynyń meditsinalyq departament direktory Zarinna Qojahmetova.
«Únsiz qaýip» degen ne?
TQAI kezinde deneniń kez kelgen jeri (bet, ishki músheler, aiaq-qol, tamaq) kenetten isinip ketedi. Bul isinýlerdiń qaisysy ajalǵa ákeletinin boljaý múmkin emes. Eger isiný tynys alý joldarynda bolsa, adam tunshyǵyp qalýy yqtimal. Sondyqtan dárigerler bul dertti «únsiz qaýip» dep ataidy.
Qazaqstandaǵy jaǵdai: Statistika ne deidi?
Álemdik derekter boiynsha, bul dert 50–100 myń adamnyń bireýinde kezdesedi.
Boljam: Qazaqstanda 700-den 1500-ge deiin naýqas bolýy múmkin.
Shyndyq: Resmi túrde tek 100-ge jýyq jaǵdai tirkelgen.
Bul kórsetkish aýrýdyń anyqtalý deńgeii tómen ekenin jáne qoǵamnyń bul máseleden habarsyzdyǵyn kórsetedi.
«TQAI óziniń boljap bolmaityndyǵymen qaýipti. Adam syrttai sap-saý kóringenimen, kez kelgen sátte ómirine qaýip tónýi múmkin. Bizdiń mindetimiz — naýqastar men olardyń jaqyndaryna qaýipti simptomdardy tanýdy úiretý», — deidi Almaty qalasynyń bas shtattan tys allergolog-immýnology Arai Batyrbaeva.
Tuqym qýalaityn faktor
Sarapshylar bul aýrýdyń genetikalyq sipatyna toqtaldy. Eger bir otbasy múshesinen TQAI anyqtalsa, onyń barlyq jaqyn týystary tekserýden ótýi tiis. Bul múgedektik pen ólim qaýpin azaitýǵa kómektesedi.
«Eń qiyny — belgisizdik. Diagnoz qoiylǵanǵa deiin men únemi qorqynyshpen ómir súrdim. Al qazir bári túsinikti, jaǵdaidy baqylaýda ustaýǵa bolady. Aýrý týraly bilý jáne emge qoljetimdilik — ólimnen qoryqpai, ómirdi josparlaýǵa múmkindik beredi», — dep bólisti «Tuqym qýalaityn angionevrotikalyq naýqastarynyń uiymy» qoǵamdyq birlestiginiń jetekshisi Ekaterina Tatarenko.
Bul — úkim emes
Búgingi tańda uzaq merzimdi aldyn alý (profilaktika) — eń tiimdi strategiia. Ol isiný ustamalarynyń jiiligi men aýyrlyǵyn azaitady.
Belgili telejúrgizýshi Vera Zaharchýk atap ótkendei: «TQAI — úkim emes. Durys tańdalǵan terapiia arqyly naýqastar tolyqqandy ómir súre alady».
Kezdesý sońynda Vera Zaharchýktiń «Meditsina KZ» baǵdarlamasynan úzindi kórsetildi. Onda naýqastardyń shynaiy oqiǵalary arqyly statistikanyń artynda naqty adam taǵdyrlary turǵany kórsetildi.
