الماتىدا كادەتتەر اراسىنداعى شاحماتتان ەلەم چەمپيوناتى باستالدى

فوتو: ۇيىمداستىرۋشىلاردان

الماتىدا شاحماتتان كادەتتەر اراسىنداعى ەلەم چەمپيوناتى رەسمي تٷردە اشىلدى. اۋقىمدى تۋرنير 2025 جىلعى 19–30 قىركٷيەك ارالىعىندا ٶتەدٸ. جارىسقا U8, U10 جەنە U12 جاس ساناتىنداعى سپورتشىلار قاتىسۋدا, دەپ حابارلايدى Ult.kz.

FIDE World Cadet Chess Championships 2025 بەسەكەسٸنە 88 ەلدەن 850-دەن استام جاس شاحماتشى تٸركەلگەن. ولاردىڭ ٸشٸندە ٷندٸستاننان – 28, قىتايدان – 25, اقش-تان – 24 سپورتشى بار. قازاقستان چەمپيونات يەسٸ رەتٸندە 200-دەن استام ويىنشىمەن قاتىسىپ وتىر.

چەمپيوناتتى قازاقستاننىڭ تۋريزم جەنە سپورت مينيسترلٸگٸ, الماتى قالاسىنىڭ ەكٸمدٸگٸ, حالىقارالىق شاحمات فەدەراتسيياسى (FIDE) جەنە قازاقستان شاحمات فەدەراتسيياسى (KazChess) ۇيىمداستىرۋدا. اشىلۋ سالتاناتىنا قر پرەمەر-مينيسترٸنٸڭ ورىنباسارى ەرمەك كٶشەرباەۆ, الماتى قالاسىنىڭ ەكٸمٸ دارحان ساتىبالدى, فيدە پرەزيدەنتٸ اركاديي دۆوركوۆيچ جەنە KazChess پرەزيدەنتٸ تيمۋر تۋرلوۆ قاتىستى.

فوتو: ۇيىمداستىرۋشىلاردان

KazChess پرەزيدەنتٸ تيمۋر تۋرلوۆ بۇل جارىستىڭ قازاقستان ٷشٸن تاريحي ماڭىزىن اتاپ ٶتتٸ:

«ەشبٸر شاحمات تۋرنيرٸ, تٸپتٸ ەلٸمٸزدەگٸ ٶزگە سپورتتىق شارالاردىڭ ەشقايسىسى دا مۇنداي اۋقىمدى قاتىسۋشىلار قۇرامىن جيناماعان. بٸز قوناقتاردى ەلەمنٸڭ ەڭ مىقتى شاحمات دەرجاۆالارىنىڭ بٸرٸ مەرتەبەسٸندە قارسى الىپ وتىرمىز», – دەدٸ ول.

چەمپيونات شۆەيتسار جٷيەسٸ بويىنشا 11 تۋردان تۇرادى. ەر پارتيياعا 90 مينۋت ۋاقىت بەرٸلٸپ, العاشقى جٷرٸستەن باستاپ ەر قادامعا قوسىمشا 30 سەكۋند قوسىلادى. جارىس ۇلدار (Open) مەن قىزدار (Girls) اراسىندا التى ساناتتا ٶتۋدە: O8, G8, O10, G10, O12 جەنە G12.

25 قىركٷيەك كٷنٸ قاتىسۋشىلارعا ارنالعان مەدەني-سپورتتىق باعدارلاما ۇيىمداستىرىلادى. جاس شاحماتشىلار شىمبۇلاق تاۋ-شاڭعى كۋرورتىنا ەكسكۋرسييا جاساپ, بليتس-تۋرنير مەن شەشٸم شىعارۋ بويىنشا ەلەم چەمپيوناتىنا قاتىسا الادى.

سونىمەن قاتار, 27–28 قىركٷيەكتە Satbayev University-دە «بٸلٸم بەرۋدەگٸ شاحمات» اتتى III حالىقارالىق كونفەرەنتسييا ٶتەدٸ. وعان FIDE-نٸڭ «Chess in education» كوميسسيياسىنىڭ تٶراعاسى, امەريكالىق ساراپشى دجەرري نەش قاتىسادى.

فوتو: ۇيىمداستىرۋشىلاردان

چەمپيونات تۋرالى قىزىقتى دەرەكتەر

- 2025 جىلعى شاحماتتان كادەتتەر اراسىنداعى ەلەم چەمپيوناتى (FIDE World Cadet Chess Championships 2025) الماتىدا, بالۋان شولاق اتىنداعى سپورت جەنە كونتسەرت كەشەنٸنٸڭ باس ارەناسىندا 19–30 قىركٷيەك ارالىعىندا ٶتەدٸ.

- 2025 جىلعى شاحماتتان كادەتتەر اراسىنداعى ەلەم چەمپيوناتىنا (FIDE World Cadet Chess Championships 2025) 88 ەلدەن 851 جاس شاحماتشى قاتىسادى. ولاردىڭ جاسى 6-دان 12-گە دەيٸن (Chess-Results.com دەرەكتەرٸ, 18 قىركٷيەكتەگٸ جاعدايى بويىنشا).

- ەڭ كٶپ قاتىسۋشىسى بار سانات – O10 (10 جاسقا دەيٸنگٸ ۇلدار): 187 ويىنشى, ونىڭ ٸشٸندە 54-ٸ – قازاقستاندىق. ەڭ از قاتىسۋشىسى بار سانات – G8 (8 جاسقا دەيٸنگٸ قىزدار): 95 شاحماتشى, ونىڭ ٸشٸندە 26-سى – قازاقستاندىق. باسقا ساناتتاردا: O8 – 153 (50), G10 – 118 (26), O12 – 176 (51), G12 – 122 (24).

- چەمپيونات قوجايىنى – قازاقستان قۇراماسى 231 ويىنشىمەن كٶش باستاپ تۇر. ودان كەيٸن: رەسەي (فيدە تۋى استىندا) – 67, ٷندٸستان – 28, موڭعولييا – 27, قىتاي – 25, اقش – 24, وڭتٷستٸك كورەيا – 22, قىرعىزستان – 17, ٶزبەكستان – 16, قىتاي تايبەيٸ, تٷركييا جەنە شري-لانكا – ەرقايسىسى 13-تەن, اۆسترالييا, پولشا, تۋنيس جەنە تٷرٸكمەنستان – ەرقايسىسى 12-دەن, بەلارۋس (فيدە تۋى استىندا) جەنە وڭتٷستٸك افريكا رەسپۋبليكاسى – 11-دەن, كانادا جەنە فرانتسييا – 10 قاتىسۋشىدان.

- ەڭ كٶپ حالقى بار ەلدەر (ملن ادام) – ٷندٸستان (1444), قىتاي (1408) جەنە اقش (341). ەڭ از حالقى بار ەلدەر (مىڭ ادام) – گۋام (167), يسلاندييا (357) جەنە مالديۆ ارالدارى (402).

- ەڭ ٷلكەن اۋماققا يە مەملەكەتتەر (ملن شارشى كم) – رەسەي (17,125), كانادا (9,984) جەنە اقش (9,833). ەڭ شاعىن مەملەكەتتەر (شارشى كم) – مالديۆ ارالدارى (298), باربادوس (430) جەنە سينگاپۋر (778).

- چەمپيوناتقا قاتىسۋ ٷشٸن ەڭ ۇزاق جولدى جاڭا زەلاندييادان كەلگەن جاس سپورتشىلار جٷرٸپ ٶتتٸ – شامامەن 13 500 كم. ال قىرعىزستان شاحماتشىلارى ٷشٸن بۇل ارالىق نەبەرٸ 235 كم (بٸشكەكتەن).

- قاتىسۋشىلار اراسىنداعى جالعىز حالىقارالىق شەبەر – 11 جاستاعى مىسىرلىق ابدالراحمان سامەح موحامەد (رەيتينگ 2207), 2025 جىلعى ەلەم كۋبوگىنىڭ جەڭٸمپازى. سونىمەن قاتار تاعى 4 FIDE شەبەرٸ بار: چجۋ لينسي (2320, اقش), مازەن فاندي (2307, سيرييا), رامتين كاكاۆاند (2115, يران) جەنە ەلٸمجان جاۋىنباي (1968, قازاقستان). ولاردىڭ بارلىعى O12 ساناتىندا وينايدى.

- قىزدار اراسىندا 4 FIDE ەيەلدەر شەبەرٸ بار: سوفي لي (2073, اقش), لوري كيۋ (1995, اقش), سيۋە تيانحاو (2000, قىتاي) جەنە اليسا گەنريەتتا يۋنكەر (1869, FIDE).

- اۆسترالييا دەلەگاتسيياسىندا باتىربەكوۆتار وتباسى ەرەكشەلەنەدٸ – ايدان (13.09.2017) جەنە قايسار (2016 ج.ت.). دەلەگاتسييا جەتەكشٸسٸ – بالالاردىڭ ەكەسٸ, 40 جاستاعى قۋانىش باتىربەكوۆ, ماماندىعى بويىنشا قارجىگەر, ال حوببيٸ – شاحمات تٶرەشٸلٸگٸ.

- چەمپيوناتتاعى ەڭ جاس شەتەلدٸك قاتىسۋشى – مولدوۆا ەلٸنەن كەلگەن ياروسلاۆ اگافونوۆ, ول 2019 جىلدىڭ 18 شٸلدەسٸندە تۋعان.