ەليحان بايمەنوۆ: تسيفرلى ٷكٸمەت ساياساتىنىڭ كەلٸسٸلگەن نەگٸزدەرٸن جاساپ شىعارۋ ماڭىزدى

ەليحان بايمەنوۆ: تسيفرلى ٷكٸمەت ساياساتىنىڭ كەلٸسٸلگەن نەگٸزدەرٸن جاساپ شىعارۋ ماڭىزدى


ەىدۇ حالىقارالىق ساراپشىلارى ورتالىق ازييا مەن كاۆكاز مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸلەرٸن تسيفرلىق ٷكٸمەت ساياساتىن دامىتۋدىڭ وزىق تەجٸريبەلەرٸمەن تانىستىردى.

سامارقاندتا «تسيفرلىق ٷكٸمەت ساياساتىنىڭ نەگٸزدەرٸ» تاقىرىبىندا ەلەۋەتتٸ دامىتۋ جٶنٸندەگٸ سەمينار اۋقىمىندا ورتالىق ازييا مەن كاۆكاز ەلدەرٸنٸڭ 60-تان استام ۋەكٸلەتتٸ ورگاندارى ٶكٸلدەرٸ تسيفرلىق ٷكٸمەت ساياساتىن دامىتۋ مەن جٷزەگە اسىرۋدىڭ وزىق تەجٸريبەلەرٸن زەردەلەۋدە. ولار سونداي-اق ايماقتاعى ەلدەرگە نازار اۋدارا وتىرىپ, بۇۇ-نىڭ 2022 جىلعى ەلەكتروندىق ٷكٸمەت جايلى زەرتتەۋ نەتيجەلەرٸمەن دە تانىستى. 

ٶزبەكستان اقپاراتتىق تەحنولوگييالار مەن كوممۋنيكاتسييالاردى دامىتۋ مينيسترٸ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى ولەگ پەكوس: «پاندەمييا كەزٸندە تسيفرلىق تەحنولوگييالاردى كٷندەلٸكتٸ ٶمٸرٸمٸزگە, ەسٸرەسە مەملەكەتتٸك باسقارۋ جەنە مەملەكەتتٸك قىزمەتتەردٸ كٶرسەتۋ سالاسىنا جەدەل ەنگٸزۋدٸڭ ماڭىزدىلىعىنا بەرٸنٸڭ كٶزٸ جەتتٸ», - دەدٸ. ول «تسيفرلىق» كٷن تەرتٸبٸنٸڭ باسىم ماقساتتارى مەن سىناقتارىنا جاۋاپ بەرٸپ, ولاردى شەشۋ ٷشٸن شەتەلدٸك سەرٸكتەستەر جەنە ەرٸپتەستەرمەن تىعىز ٶزارا ىنتىماقتاستىقتاسۋ, ونىڭ ٸشٸندە ەلەمدٸك وزىق تەجٸريبەگە سٷيەنە وتىرىپ, ديالوگتى كەڭەيتۋ, بٸرىڭعاي ستاندارتتار مەن تەسٸلدەردٸ قالىپتاستىرۋ قاجەتتٸگٸن» ايتتى. 

كورەيا رەسپۋبليكاسى ٸشكٸ ٸستەر جەنە قاۋٸپسٸزدٸك مينيسترلٸگٸ (MOIS) جانىنداعى تسيفرلىق ٷكٸمەت بيۋروسى تسيفرلىق ٷكٸمەت ساياساتى توبىنىڭ جەتەكشٸسٸ سۋنجاە لي «تسيفرلىق ترانسفورماتسييا ٷكٸمەتتٸڭ بارلىق سالالارىنا تارالىپ جاتقانىن جەنە كورەيا رەسپۋبليكاسى تسيفرلىق ٷكٸمەت ساياساتى ارقىلى مەملەكەتتٸك باسقارۋدىڭ تيٸمدٸلٸگٸن جەنە اشىقتىلىعىن كەڭەيتٸپ, ٶزگەرٸستەردٸ ادامدار سەزٸنەتٸندەي ەتٸپ ەنگٸزۋگە ۇمتىلۋدا» دەپ اتاپ ٶتتٸ. «جاقىندا ٷكٸمەت تسيفرلىق پلاتفورما تۇجىرىمداماسىنا كٶشۋ جوسپارىن جارييالادى, وندا بارلىق دەرەكتەر ەلەۋمەتتٸك مەسەلەلەردٸ شەشۋ مەن جاڭا قۇندىلىقتار قالىپتاستىرۋ ٷشٸن ٶزارا بايلانىستىرىلعان». «وسى باعدارلاما اياسىندا تەجٸريبە جەنە ەرتٷرلٸ ٷلگٸلەر الماسۋ ارقىلى مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸلەردٸڭ ەلەۋەتٸن ارتتىرۋعا جەنە تسيفرلىق ٷكٸمەتتٸ ودان ەرٸ دامىتۋعا مٷمكٸندٸك بار» - دەدٸ سۋنجاە لي.

استانا مەملەكەتتٸك قىزمەت حاب باسقارۋشى كوميتەتٸ تٶراعاسى اليحان بايمەنوۆ: «بٷگٸن بٸز ٶمٸر سٷرٸپ جاتقان جاڭا شىنايى جاعداي بٷكٸل ەلەمدەگٸ ٷكٸمەتتەردٸ جاڭا تەحنولوگييالار مەن يننوۆاتسييالاردى - مەملەكەتتٸك باسقارۋ مەن مەملەكەتتٸك قىزمەتتەر كٶرسەتۋدەگٸ تيٸمدٸ قۇرال رەتٸندە قولدانۋدى جەدەلدەتۋگە شاقىرادى», - دەپ اتاپ ٶتتٸ. «سونىمەن قاتار زاماناۋي ٷدەرٸستەر مەن ازاماتتاردىڭ ارتىپ كەلە جاتقان سۇرانىستارىن ەسكەرەتٸن تسيفرلى ٷكٸمەت ساياساتىنىڭ كەلٸسٸلگەن نەگٸزدەرٸن جاساپ شىعارۋ ماڭىزدى», - دەدەدٸ سپيكەر. اليحان بايمەنوۆ: «قازٸرگٸ ٷردٸستەردٸ دە, ازاماتتاردىڭ ٶسٸپ كەلە جاتقان ٷمٸتتەرٸن دە ەسكەرەتٸن كەلٸسٸلگەن تسيفرلىق مەملەكەتتٸك ساياساتتىڭ نەگٸزٸن جاساۋ ٶتە ماڭىزدى. ەگەر حالىقارالىق تەجٸريبە مەن وزىق پراكتيكا ەسكەرٸلسە, مۇنداي نەگٸزدەمەنٸڭ ساپاسى جاعىنان ۇتارى سٶزسٸز», - دەدٸ.

قازاقستانداعى بۇۇ دب تۇراقتى ٶكٸلٸ مٸنجەتٸن اتقارۋشى سۋحروب حودجيماتوۆ «بۇل كورەيا ٷكٸمەتٸمەن بٸرلەسكەن جوبا بۇۇدب جاڭا تسيفرلىق ستراتەگيياسىمەن تۇسپا-تۇس كەلەدٸ جەنە تۇراقتى دامۋ ماقساتتارىنا قول جەتكٸزۋ ٷشٸن تسيفرلىق شىندىقتىڭ قيىندىقتارى مەن سىن-قاتەرلەرٸن تيٸمدٸ جەڭۋگە باعىتتالعانىن» اتاپ ٶتتٸ. «تسيفرلاندىرۋ – تەحنولوگييالىق پروگرەسس ەكەلگەن يننوۆاتسييالاردى پايدالانا وتىرىپ, حالىقتىڭ ەڭ وسال توپتارىنا قول جەتكٸزۋگە كٶمەكتەسەتٸن تۇراقتى دامۋدىڭ نەگٸزگٸ فاكتورى. بٷگٸندە دٷنيە جٷزٸندەگٸ ٷكٸمەتتەردٸڭ كٶپشٸلٸگٸ ٶز ەلدەرٸن تسيفرلىق تٷرلەندٸرۋ بويىنشا كٷش-جٸگەرٸن ارتتىرىپ, اشىق ٷكٸمەت ٷشٸن ازاماتتارعا تەزٸرەك جەنە تيٸمدٸرەك قىزمەت كٶرسەتۋ جەنە قوعامدىق سەنٸمدٸ قالپىنا كەلتٸرۋ ٷشٸن مٷمكٸندٸكتەر جاساۋدا».

ٸس-شارا بارىسىندا كورەيا رەسپۋبليكاسى مەن ەىدۇ حالىقارالىق ساراپشىلارى تسيفرلىق ٷكٸمەت ساياساتى  سالاسىنداعى نەگٸزدەمەلٸك تۇجىرىمدامانى (DGPF) قولدانۋدىڭ تابىستى مىسالدارى مەن كومپونەنتتەرٸن ۇسىندى. قاتىسۋشىلار سونداي-اق وسى باعىتتاعى سىن-قاتەرلەر مەن پروبلەمالاردى تالقىلاۋعا جەنە تالداۋعا ەرٸ ساياساتتى تيٸمدٸ جەتٸلدٸرۋ مەن ٸسكە اسىرۋ جٶنٸندەگٸ كەڭەستەرمەن تانىسۋعا مٷمكٸندٸك الدى.


ٸس-شارانىڭ ەكٸنشٸ كٷنٸ اقپاراتتىق كوممۋنيكاتسييالىق تەحنولوگييالار اپتالىعى اياسىندا ٶتتٸ. بۇۇ-نىڭ "ەلەكتروندى ٷكٸمەت 2022 زەرتتەۋٸ نەتيجەلەرٸمەن ٶزبەكستان ٷكٸمەتٸ, اتاپ ايتقاندا, ٶزبەكستان رەسپۋبليكاسى اقپاراتتىق تەحنولوگييالار جەنە كوممۋنيكاتسييالار مينيسترلٸگٸ جانىنداعى ەلەكتروندىق ٷكٸمەت جوبالارىن باسقارۋ ورتالىعى بۇۇ ەكونوميكالىق جەنە ەلەۋمەتتٸك مەسەلەلەر جٶنٸندەگٸ دەپارتامەنتٸمەن (بۇۇ ەەمد) بٸرلەسە وتىرىپ ۇسىندى. ولار سونىمەن بٸرگە وسى سالاداعى ايماقتىق تەندەنتسييالاردى كٶرسەتتٸ. ٸس-شارا بارىسىندا ەستونييا ەلەكتروندى ٷكٸمەت اكادەميياسىنىڭ (EGA) جەتەكشٸ ساراپشىلارى تسيفرلىق ترانسفورماتسييا سالاسىنداعى تابىستى يننوۆاتسييالىق جوبالارىمەن تانىستىردى. سونىمەن قاتار, قاتىسۋشىلار «ICTEXPO» حالىقارالىق IT-كٶرمەسٸن تاماشالاپ, ٶزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جاڭا تەحنولوگييالارىمەن, ەدٸس-تەسٸلدەرٸ جەنە جوبالارىمەن تانىستى.

ەكٸ كٷندٸك سەمينار استاناداعى مەملەكەتتٸك قىزمەت حابى (ACSH), قازاقستانداعى بۇۇ دامۋ باعدارلاماسى, ٸشكٸ ٸستەر جەنە قاۋٸپسٸزدٸك مينيسترلٸگٸ (MOIS), كورەيا رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق اقپاراتتىق قوعام اگەنتتٸگٸ (NIA), ٶزبەكستان رەسپۋبليكاسى اتو دامىتۋ مينيسترلٸگٸ جانىنداعى ەلەكتروندى مەملەكەتتٸك جوبالاردى باسقارۋ ورتالىعى جەنە ٶزبەكستانداعى بۇۇدب جەنە ەىدۇ قولداۋىمەن ۇيىمداستىرىلدى.