الاش زييالىلارى قازاقتىڭ تٷپكٸ جەرلەرٸن جيناپ الدى - زييابەك قابىلدينوۆ

الاش زييالىلارى قازاقتىڭ تٷپكٸ جەرلەرٸن جيناپ الدى - زييابەك قابىلدينوۆ

1924-1925 جىلدارى «الاش» زييالىلارى قازاقتىڭ تەرريتوريياسىنا قازاقتىڭ تٷپكٸ جەرلەرٸن جيناپ الدى. بۇل تۋرالى «اق جول» دەموكراتييالىق پارتيياسى «الاش» ينستيتۋتىمەن بٸرگە ۇيىمداستىرعان «قازاق رەسپۋبليكاسىنىڭ 100 جىلدىعى جەنە ونىڭ قۇرىلۋىنا «الاش» قايراتكەرلەرٸنٸڭ ٷلەسٸ» تاقىرىبىندا ٶتكەن ونلاين كونفەرەنتسييادا ايتىلدى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.

«1920 جىلى 26 تامىزدا كەڭەس ٷكٸمەتٸ بٷكٸلرەسەيلٸك ورتالىق اتقارۋ كوميتەتٸ مەن ركفسر حكك «قىرعىز (قازاق) اۆتونومييالى سوتسياليستٸك كەڭەس رەسپۋبليكاسىن قۇرۋ تۋرالى» دەكرەت قابىلدادى. 4-12 قازان ارالىعىندا ورىنبوردا قازاق اۆتونوميياسىنىڭ ٷلكەن سەزٸ ٶتتٸ, سوندىقتان 4 قازان كٷنٸ قازاق مەملەكەتٸنٸڭ قالپىنا كەلە باستاعان كٷنٸ دەپ ەسەپتەلەدٸ. 1920-1925 جىلدار ارالىعىندا بٸزدٸڭ اۆتونومييامىزدىڭ ورتالىعى ورىنبوردا بولدى. ول رەسەي يمپەريياسى كەزٸندە بٸزدٸ وتارلاۋدىڭ بٸر ورتالىعى بولعان», - دەيدٸ تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور زييابەك قابىلدينوۆ.

ول قىسقا ۋاقىتتا كٶپ جۇمىس ٸستەلگەنٸن ايتتى.

«1920 جىلى 3 ميلليونداي حالىق اۆتونومييا قۇرامىندا بولسا, 1925 جىلى 6,5 ميلليونعا دەيٸن شارىقتادى. قازاق حالقىنىڭ ٷلەسٸ 50%-دان اسار-اسپاس قانا بولدى. ورىنبوردا قانشا قيىندىق بولسا دا, كادرلار جەتٸسپەسە دە اۆتونومييانىڭ باسىندا وتىرعان جٸگٸتتەر كٶپ جۇمىس ٸستەدٸ. ونىڭ ٸشٸندە كادر مەسەلەسٸ, جەر مەسەلەسٸ, ەكٸمشٸلٸك تەرريتورييا, مەملەكەت مەسەلەسٸ, بٸلٸم, دەنساۋلىق مەسەلەسٸ, 1920-1921 جىلدارى باستالعان اشارشىلىقپەن كەرەمەت, تيٸمدٸ كٷرەسكەنٸنە اڭ-تاڭ بولامىز», - دەيدٸ ول.

ونىڭ ايتۋىنشا, ول كەزدە ورىنبورداعى قازاقتىڭ سانى 1%-دان اسپاعان.

«وسىعان قاراماي كادر جەتٸسپەۋشٸلٸگٸ مەسەلەسٸن شەشكەن. الاش زييالىلارىنىڭ مىقتىلارىن جۇمىسقا تارتىپ, رەسەي فەدەراتسيياسىنىڭ مىقتى جوعارى وقۋ ورىندارىنا جٸبەرگەن. تٸپتٸ 1924-1925 جىلدارى «الاش» زييالىلارى قازاقتىڭ تەرريتوريياسىنا قازاقتىڭ تٷپكٸ جەرلەرٸن جيناپ الدى. تەك ومبى قالاسى مەن ومبى ۋەزٸنە قاتىستى مەسەلە بولدى. تەك 1928-1929 جىلدارى الاشتىڭ مىقتى ازاماتتارى ومبى قالاسى مەن ومبى ۋەزٸن ركفسر قۇرامىنا ەنگٸزۋ تۋرالى شەشٸم قابىلداندى», - دەيدٸ ول.