قازاقستاننىڭ ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸ ازاماتتارعا Telegram مەسسەندجەرٸندە كەڭ تارالىپ جاتقان الاياقتىقتىڭ جاڭا تٷرٸ تۋرالى ەسكەرتۋ جاسادى. ۆەدومستۆونىڭ مەلٸمەتٸنشە, قاسكٶيلەر مەملەكەتتٸك ورگاندار مەن تٷرلٸ ۇيىمداردىڭ باسشىلارىنىڭ اتىن جامىلىپ, قىزمەتكەرلەردٸ الداپ, اقشا اۋدارتۋعا نەمەسە باسقا دا قارجىلىق وپەراتسييالاردى جاساۋعا كٶندٸرۋگە تىرىسادى, دەپ حابارلايدى ult.kz.
مۇنداي شابۋىلدار سوڭعى ۋاقىتتا جيٸلەپ كەتكەن. سوندىقتان پوليتسييا ازاماتتاردى ساق بولىپ, كٷمەندٸ حابارلامالارعا سەنبەۋگە شاقىرىپ وتىر.
الاياقتار قانداي تەسٸلدٸ قولدانادى?
قىلمىسكەرلەر Telegram جەلٸسٸندە جالعان اككاۋنت اشىپ, وعان بەلگٸلٸ بٸر مەكەمە باسشىسىنىڭ اتى-جٶنٸن, فوتوسۋرەتٸن جەنە باسقا دا اشىق قولجەتٸمدٸ مەلٸمەتتەرٸن ورنالاستىرادى. سىرت كٶزگە مۇنداي پاراقشا شىنايى اككاۋنتتان ەش ايىرماشىلىعى بولمايدى.
وسىدان كەيٸن ولار قىزمەتكەرلەرگە جەكە حابارلاما جٸبەرٸپ, ٶزٸن ۇيىم باسشىسى نەمەسە مەملەكەتتٸك ورگاننىڭ جاۋاپتى تۇلعاسى رەتٸندە تانىستىرادى. كەي جاعدايدا «شۇعىل تاپسىرما», «قۇپييا تٶلەم», «تەكسەرۋ جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر», «جوعارىدان تاپسىرما كەلدٸ» دەگەن سەكٸلدٸ پسيحولوگييالىق قىسىم جاسايتىن سٶزدەردٸ پايدالانادى.
ماقسات – ادامنىڭ اسىعىس شەشٸم قابىلداۋىنا ىقپال ەتٸپ, قاراجاتتى الاياقتاردىڭ ەسەپشوتىنا اۋدارتۋ نەمەسە ٶزدەرٸنە قاجەتتٸ قارجىلىق ەرەكەتتٸ ورىنداتۋ.
كٸمدەر قاۋٸپ-قاتەر ايماعىندا?
ٸٸم مەلٸمەتٸنشە, مۇنداي شابۋىلداردىڭ نەگٸزگٸ نىساناسىنا:
بۋحگالتەرلەر;
قارجى بٶلٸمٸنٸڭ قىزمەتكەرلەرٸ;
ۇيىمنىڭ ەسەپشوتتارىنا قول جەتكٸزە الاتىن ماماندار;
مەملەكەتتٸك مەكەمەلەر مەن جەكە كومپانييالاردىڭ جاۋاپتى قىزمەتكەرلەرٸ اينالىپ وتىر.
دەگەنمەن قاراپايىم ازاماتتار دا مۇنداي سحەمانىڭ قۇربانى بولۋى مٷمكٸن. ەگەر الاياقتار تانىسىڭىزدىڭ نەمەسە تۋىسىڭىزدىڭ اككاۋنتىن كٶشٸرٸپ جاساسا, سٸزدەن دە تٷرلٸ سىلتاۋمەن اقشا سۇراۋى ىقتيمال.
نەلٸكتەن ادامدار الدانادى?
كيبەرالاياقتار كٶبٸنە ادامنىڭ پسيحولوگيياسىنا ەسەر ەتەدٸ. ولار:
تاپسىرمانىڭ ٶتە شۇعىل ەكەنٸن ايتادى;
باسشىلىقتىڭ اتىن پايدالانادى;
جاۋاپ بەرۋگە ۋاقىت بەرمەيدٸ;
قورقىتۋ نەمەسە جاۋاپكەرشٸلٸك جٷكتەۋ تەسٸلدەرٸن قولدانادى.
وسىنداي قىسىم كەزٸندە كٶپتەگەن ادام اقپاراتتىڭ راس-ٶتٸرٸگٸن تەكسەرمەي, اقشا اۋدارىپ جاتادى.
ٸٸم قانداي كەڭەس بەرەدٸ?
ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸ كٷمەندٸ حابارلاما العان جاعدايدا بٸرنەشە قاراپايىم ەرەجەنٸ ساقتاۋعا شاقىرادى.
بٸرٸنشٸدەن, ەشقانداي جاعدايدا بٸردەن اقشا اۋدارماڭىز جەنە قارجىلىق وپەراتسييا جاساماڭىز.
ەكٸنشٸدەن, حابارلاما شىنىمەن باسشىڭىزدان كەلگەنٸنە كٶز جەتكٸزۋ ٷشٸن وعان تەلەفون شالىپ نەمەسە باسقا بايلانىس ارناسى ارقىلى حابارلاسىڭىز.
ٷشٸنشٸدەن, حابارلاما جٸبەرگەن اككاۋنتتىڭ اتاۋىن, پايدالانۋشى اتىن, تٸركەلۋ ەرەكشەلٸكتەرٸن مۇقييات تەكسەرٸڭٸز. كٶپ جاعدايدا جالعان اككاۋنتتاردىڭ ۇساق ايىرماشىلىقتارى بولادى.
ەگەر قانداي دا بٸر كٷمەن تۋىنداسا, حات الماسۋدى دەرەۋ توقتاتىپ, بولعان جاعداي تۋرالى ۇيىم باسشىلىعىنا, اقپاراتتىق قاۋٸپسٸزدٸك قىزمەتٸنە نەمەسە جاۋاپتى ماماندارعا حابارلاعان جٶن.
Telegram-داعى قاۋٸپسٸزدٸكتٸ قالاي كٷشەيتۋگە بولادى?
ماماندار مەسسەندجەردەگٸ اككاۋنتىڭىزدى قوسىمشا قورعاۋدى ۇسىنادى. ول ٷشٸن:
ەكٸ فاكتورلى اۋتەنتيفيكاتسييانى قوسىڭىز;
كٷمەندٸ سٸلتەمەلەرگە ٶتپەڭٸز;
بەلگٸسٸز ادامدار جٸبەرگەن فايلداردى اشپاڭىز;
جەكە دەرەكتەر مەن بانك كارتاسىنىڭ مەلٸمەتتەرٸن ەشكٸمگە جٸبەرمەڭٸز;
ماڭىزدى قارجىلىق تاپسىرمالاردى مٸندەتتٸ تٷردە تەلەفون ارقىلى ناقتىلاپ الىڭىز.
تسيفرلىق تەحنولوگييا دامىعان سايىن كيبەرالاياقتاردىڭ تەسٸلدەرٸ دە كٷردەلەنە تٷسۋدە. ولار ەندٸ ۇيىم باسشىلارىنىڭ اتىن جامىلىپ, قىزمەتكەرلەردٸڭ سەنٸمٸنە كٸرۋ ارقىلى اقشا ۇرلاۋعا تىرىسادى. سوندىقتان كەز كەلگەن قارجىلىق تاپسىرمانى ورىنداماس بۇرىن اقپاراتتىڭ شىنايىلىعىن بٸرنەشە رەت تەكسەرۋ – ٶز قاراجاتىڭىزدى قورعاۋدىڭ ەڭ تيٸمدٸ جولى.