قوعامدىق كەلٸسٸم مەن جالپىۇلتتىق بٸرلٸكتٸڭ مودەلٸ قانداي? كٶپۇلتتى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ونى قانداي فاكتورلارمەن دامىتادى? اقتاۋ قالاسىندا وسى جەنە باسقا دا سۇراقتاردىڭ جاۋابىن ٸزدەگەن «ۇلتتىڭ ۇيىسۋى – ودان ەرٸ دامۋدىڭ باستى فاكتورى» اتتى رەسپۋبليكالىق لەكتوريۋم ٶتتٸ, - دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات».
قالالىق دوستىق ٷيٸندە ٶتكەن رەسپۋبليكالىق لەكتورييا اياسىندا ٸشكٸ ساياسات سالاسى قىزمەتكەرلەرٸ مەن «قوعامدىق كەلٸسٸم» كمم «ەتنوسارالىق قاتىناستاردى دامىتۋ جەنە ورتا مەرزٸمدٸ كەزەڭگە ارنالعان باسىمدىقتاردى ٸسكە اسىرۋ جٶنٸندەگٸ كوميتەتتٸڭ قىزمەتٸ تۋرالى» تاقىرىبىندا سەمينار بولدى.
«قازاقستان ەتنوستارى ينتەگراتسيياسىنىڭ نەگٸزگٸ ينستيتۋتى رەتٸندە قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ جۇمىسى جەتٸلدٸرٸلٸپ جاتقانىن بارشاڭىز بٸلەسٸزدەر. تەك قازاقستان عانا ەمەس, كٶپ ۇلت ٶمٸر سٷرەتٸن كەز كەلگەن مەملەكەت ٷشٸن ماڭىزدىسى ەتنوسارالىق قاتىناستاردى دامىتۋ دەپ بٸلەمٸن. قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى وسى ماقساتتا قىرۋار شارۋا اتقارىپ كەلەدٸ. ال ماڭعىستاۋ وبلىسىندا ەتنوسارالىق احۋال ٶتە تۇراقتى ەكەنٸن دە اتاپ ٶتكٸم كەلەدٸ. بۇل بٸزدٸڭ ٶڭٸردٸڭ تىنىشتىعى مەن بەرەكەسٸ ەكەنٸن ماقتانىشپەن ايتامىز», - دەدٸ قر اقدم ەتنوسارالىق قاتىناستاردى دامىتۋ كوميتەتٸ تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى ەركٸن ٷيسٸمباەۆ.
ايتا كەتەيٸك, ماڭعىستاۋ حالقى - وبلىستا 374,4 مىڭداي ادام تۇرادى. بۇل رەسپۋبليكا حالقىنىڭ 2,5%-عا جۋىعى. حالىقتىڭ باسىم بٶلٸگٸن قازاقتار قۇرايدى (84,1%): قالعاندارى ورىستار (10,5%), ەزەربايجاندار (1,1%), ۋكرايندار (0,9%), لەزگيندەر (0,6%), تاتارلار (0,6%), ارمياندار (0,3%), چەشەندەر (0,2%), كورەيلەر (0,2%), بەلارۋستەر (0,1%), نەمٸستەر (0,1%) باسقا ۇلتتار (1,3%). وبلىس تۇرعىندارىنىڭ 68%-ى (270,7 مىڭ ادام) قالادا, 32%-ى (119,4 مىڭ ادام) اۋىلدا تۇرادى.
اتالعان جيىندا ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى ەتنوسارالىق احۋال, جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگانداردىڭ جۇمىسى قالاي جٷرٸپ جاتقانى جەنە ەتنوسارالىق قاتىناستاردى دامىتۋ جٶنٸندەگٸ بٶلٸمدەردٸڭ قىزمەتٸن كٷشەيتۋ جەنە ولاردى تەن ەمەس فۋنكتسييالاردان بوساتۋ قاجەتتٸگٸ تۋرالى مەسەلەلەر تالقىلاندى. ول ٷشٸن ٶڭٸرلەردەگٸ ەتنوسارالىق احۋالدى ساپالى تالداۋدى قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا ۇسىنىمدار ەزٸرلەندٸ.
قر اقدم ەتنوسارالىق قاتىناستاردى دامىتۋ كوميتەتٸنٸڭ باسقارما باسشىسى مەجيتوۆ ماقسات ەتنوسارالىق قاتىناستار سالاسىنان باسقا, كوميتەت شەتەلدەگٸ وتانداستارعا قاتىستى دياسپورالىق ساياساتتى جٷزەگە اسىراتىنىن اتاپ ٶتتٸ.
«بٸز كٶپۇلتتى مەملەكەت قانا ەمەس, ٶزگە مەملەكەتتەردە دە قمٸر سٷرەتٸن دانىشپان حالىقپىز. دەگەنمەن تاڭدىر جولىمەن ەلدەن ٷدەرە كٶشكەن حالىقتىڭ سىرتتاعى جاعدايىن دا ٷنەمٸ باقىلاۋدا ۇستاپ وتىرمىز. بٸزدٸڭ كوميتەت شەتەلدەگٸ وتانداستارعا قاتىستى دياسپورالىق ساياساتتى جٷزەگە اسىرادى. ال ونى ٸسكە اسىرۋ شەڭبەرٸندە شەتەلدەگٸ قازاق دياسپورالارى مەن قازاقستانعا ورالعان وتانداستاردى قولداۋعا باعىتتالعان بٸرقاتار شارالار قامتاماسىز ەتٸلدٸ. شەتەلدەگٸ ەتنيكالىق قازاقتارمەن جەنە وتانداستارمەن مەدەني-گۋمانيتارلىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ جالعاسىپ جاتىر», - دەدٸ قر اقدم ەتنوسارالىق قاتىناستاردى دامىتۋ كوميتەتٸنٸڭ باسقارما باسشىسى ماقسات مەجيتوۆ.
ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, اقتاۋ قالاسىندا «ۇلتتىڭ ۇيىسۋى – ودان ەرٸ دامۋدىڭ باستى فاكتورى» اتتى رەسپۋبليكالىق لەكتوريۋم ٶتتٸ. جيىنعا قاتىسۋشىلار قوعامدىق كەلٸسٸم مەن جالپىۇلتتىق بٸرلٸكتٸڭ مودەلٸ قانداي? كٶپۇلتتى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ونى قانداي فاكتورلارمەن دامىتادى? وسى جەنە باسقا دا سۇراقتاردىڭ جاۋابىن ٸزدەگەن قالالىق دوستىق ٷيٸندە ٶتكەن رەسپۋبليكالىق لەكتورييا اياسىندا ٸشكٸ ساياسات سالاسى قىزمەتكەرلەرٸ مەن «قوعامدىق كەلٸسٸم» كمم «ەتنوسارالىق قاتىناستاردى دامىتۋ جەنە ورتا مەرزٸمدٸ كەزەڭگە ارنالعان باسىمدىقتاردى ٸسكە اسىرۋ جٶنٸندەگٸ كوميتەتتٸڭ قىزمەتٸ تۋرالى» تاقىرىبىندا سەمينار بولدى. سپيكەرلەر رەتٸندە قر اقدم ەتنوسارالىق قاتىناستاردى دامىتۋ كوميتەتٸ تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى ٷيسٸمباەۆ ەركٸن جەنە قر اقدم ەتنوسارالىق قاتىناستاردى دامىتۋ كوميتەتٸنٸڭ باسقارما باسشىسى مەجيتوۆ ماقسات شاقىرىلدى.
