امەريكالىق مۇناي ٶڭدەۋشٸ زاۋىتتار جۇمىسى "يدا" داۋىلى سالدارىنان توقتاپ قالدى. جانارماي تاپشىلىعى تۋىندادى. ەنەرگەتيكا مينيسترلٸگٸ ٶندٸرۋشٸلەردٸ قولداۋ ماقساتىندا رەزەرۆتٸ اشقانىمەن, مۇناي قورى شەكتەۋسٸز ەمەس ەكەنٸ بەلگٸلٸ, دەپ جازدى Sputnik قازاقستان اگەنتتٸگٸ ريا نوۆوستي سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
مەكسيكا جاعالاۋىنداعى كەسٸپورىندار اۋىر سۇرىپتى مۇنايعا بەيٸمدەلگەن. ال مۇنداي مۇنايدى رەسەيدەن باسقا الاتىن جەر جوق. اقش يمپورتتى رەكوردتىق دەڭگەيگە جەتكٸزگەنٸمەن, تاعى دا ساتىپ الۋدى جوسپارلاپ وتىر.
امەريكالىق مۇناي ٶڭدەۋشٸلەر موتور جانارمايىنا دەگەن سۇرانىستى قاناعاتتاندىرۋ ٷشٸن بٷكٸل ەلەمنەن سەيكەس شيكٸزات ٸزدەستٸرٸپ جاتىر, دەپ جازدى Bloomberg.
ەنەرگەتيكا مينيسترلٸگٸ ەنەرگەتيكا اقپاراتى باسقارماسىنىڭ مەلٸمەتٸ (ەٸا) بويىنشا, مامىردا رەسەيدەن جەتكٸزٸلگەن شيكٸ مۇناي مەن مۇناي ٶنٸمدەرٸنٸڭ يمپورتى بٸردەن 23 پروتسەنتكە, كٷنٸنە 844 مىڭ باررەلگە دەيٸن ٶستٸ. مۇنى مىسالى مەكسيكادان كەلەتٸن جەتكٸزۋلەرمەن سالىستىرۋعا بولادى: مۇندا ٶسٸم نەبەرٸ ٷش تاماقتى كٶرسەتٸپ تۇر.
ٶتكەن جىلدىڭ ٶزٸندە-اق رەسەيلٸك يمپورت توعىز جىلدىق ماكسيمۋمگە جەتكەن بولاتىن. نارىقتاعى تەڭگەرٸمدٸ قالپىنا كەلتٸرۋ ٷشٸن ەكسپورتتى بٸردەن تٶمەندەتكەن ساۋد ارابيياسىن ىعىستىرىپ, رەسەي اقش جابدىقتاۋشىلارى اراسىندا ەكٸنشٸ ورىنعا شىقتى.
امەريكالىق مۇناي ٶڭدەۋشٸ زاۋىتتار ۆەنەسۋەلادان كەلەتٸن شيكٸزاتتان ايىرىلۋى سەبەپ بولىپ وتىر. بۇل 2019 جىلى Petroleos de Venezuela S. A. كومپانيياسىنا سانكتسييا ەنگٸزگەن دونالد ترامپتىڭ "ەڭبەگٸ".
مۇنايدىڭ اۋىر سورتىن قايتا ٶڭدەۋگە ارنالعان Citgo Petroleum, Valero Energy, Chevron-دى قوسا العاندا مەكسيكا شىعاناعى مەن شىعىس جاعالاۋ زاۋىتتارىنىڭ جاعدايى مەز ەمەس. بۇل كەسٸپورىندار رەسەيدەن ەڭ الدىمەن بەنزين ٶندٸرٸسٸ ٷشٸن قاجەت مازۋت ساتىپ الىپ وتىر.
"ۆەنەسۋەلا شيكٸزاتىنان ايىرىلىپ, دەستٷرلٸ جابدىقتاۋشىلاردىڭ باعانى قىمباتتاتۋىنا تاپ بولعان وپەك, اقش رەسەيلٸك مازۋتتىڭ نەگٸزگٸ تۇتىنۋشىسىنا اينالدى", - دەدٸ وكسفوردتاعى ەنەرگەتيكالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرٸ ادي يمسيروۆيچ.
"رەسەي – ەلەۋەتتٸ سەرٸكتەس. سەبەبٸ ول Mazut 100 سەكٸلدٸ جارتىلاي تازارتىلعان مايدىڭ كٶپ دايىندايدى. بۇل ۆەنەسۋەلا مەن تاياۋ شىعىستاعى قويۋ, "لاس" مۇنايعا ٷيرەنگەن امەريكالىق مۇناي ٶڭدەۋشٸ زاۋىتتار ٷشٸن اسا قولايلى. ۆەنەسۋەلا مۇنايىنان ايىرىلۋىنا سانكتسييالار سەبەپشٸ بولسا, تاياۋ شىعىستاعى شيكٸزاتتىڭ جەتكٸزٸلۋٸنە وپەك اياسىنداعى كەلٸسٸم ىقپال ەتتٸ", - دەپ جازدى Bloomberg.
تامىزدىڭ سوڭىندا مەكسيكا شىعاناعىنىڭ جاعالاۋىندا جٷرٸپ ٶتكەن "يدا" داۋىلى جاعدايدى كٷرت كٷردەلەندٸرٸپ جٸبەردٸ. ەٸا قىركٷيەكتٸڭ سوڭىندا ٶندٸرۋ قالپىنا كەلٸپ, تەۋلٸگٸنە 1,2 ميلليون باررەلگە دەيٸن جەتەدٸ دەپ كٷتكەنٸمەن, ينفراقۇرىلىم قاتتى زاقىمدالعان. امەريكا نارىعىنان جالپى العاندا 20,6 ميلليون باررەل عايىپ بولدى.
لۋيزيانادا ەلەكترمەن جابدىقتاۋدى قالپىنا كەلتٸرٸپ, مۇناي ٶڭدەۋشٸ زاۋىتتاردى قايتا ٸسكە قوسقاننان كەيٸن مۇناي بۇرىنعىدان دا كٶپ مٶلشەردە قاجەت بولادى.
بۇل تۋرالى Exxon Mobil مەلٸمدەمە جاساپ تا قويدى. كومپانييا لۋيزياناداعى زاۋىتتاردى جابۋعا مەجبٷر بولدى. ەنەرگەتيكا مينيسترلٸگٸ ستراتەگييالىق رەزەرۆتەگٸ مۇنايدى ۇسىندى. ەكٸ-ٷش اي ٸشٸندە Exxon Mobil قوردى پرەميۋم-كلاستاعى شيكٸزاتپەن قايتا تولتىرۋى كەرەك.
بٸراق رەزەرۆ شەكتەۋلٸ. ەندەشە يمپورتتى قايتا ٶسٸرۋگە تۋرا كەلەدٸ. امەريكالىق باسىلىمدار جازعانداي, "يدا" داۋىلىنان رەسەيلٸك ەكسپورتتاۋشىلار تابىسقا كەنەلگەلٸ وتىر.
"قىركٷيەك-قازاندا جەتكٸزۋلەر ارتادى. سەبەبٸ مەكسيكا شىعاناعىنداعى مۇناي ٶندٸرۋ ەلٸ دە قالپىنا كەلتٸرٸلگەن جوق", - دەپ جازدى Bloomberg. اگەنتتٸك نارىق قاتىسۋشىلارىنا سٸلتەمە جاساپ جازعانىنداي, بٸرنەشە كٷننٸڭ ٸشٸندە رەسەيلٸك شيكٸزاتتىڭ ٷش پارتيياسىن ساتىپ العان.
سۇرانىس باعانىڭ ٶسۋٸنە ىقپال ەتٸپ وتىر. 8 قىركٷيەكتە Urals باعاسى جەتٸ ايداعى ماكسيمۋمگە جەتٸپ, Brent مۇنايىنان 1,5 دوللارعا قىمباتتادى. اقش-تا "يدا" داۋىلى باستالماي تۇرعان كەزدە Urals مۇنايى Brent شيكٸزاتىنا شاققاندا 1,95 دوللار شەگٸندە ساتىلىپ كەلدٸ.
"سولتٷستٸك اعىن – 2" گاز قۇبىرى ٸسكە قوسىلار الدىندا ۆاشينگتون مەن مەسكەۋ اراسىنداعى شيەلەنٸس ارتىپ جاتىر. الايدا نارىق ٶز ىڭعايىنا قاراي شىعارىپ جاتىر. بۇل امەريكالىق ٶندٸرۋشٸلەر اق ٷيدٸڭ ديپلوماتييالىق جەنە گەوساياسي ماقساتتارىمەن ەش بايلانىسى جوق ەكەنٸن كٶرسەتەدٸ.
