© Sputnik / بولات شايحينوۆ
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ اتىنا قازاقستان رەسپۋبليكاسى تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 30 جىلدىعىنا وراي شەت مەملەكەتتەردٸڭ باسشىلارىنان جەنە حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ جەتەكشٸلەرٸنەن قۇتتىقتاۋ حاتتارى مەن جەدەلحاتتار كەلٸپ تٷسٸپ جاتىر, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقورداعا سٸلتەمە جاساپ.
رەسەي پرەزيدەنتٸ ۆلاديمير پۋتين ٶزٸنٸڭ جەدەلحاتىندا مەملەكەت باسشىسىن تەۋەلسٸزدٸك كٷنٸمەن شىن جٷرەكتەن قۇتتىقتاپ, قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق, ەلەۋمەتتٸك, عىلىمي-تەحنيكالىق جەنە باسقا دا كٶپتەگەن سالاداعى قول جەتكٸزگەن تابىستارىن اتاپ ٶتكەن. رەسەي پرەزيدەنتٸ ەلٸمٸزدٸڭ ەلەمدٸك ارەناداعى جوعارى بەدەلٸنە ەرەكشە توقتالعان.
– مەملەكەتتەرٸمٸز اراسىنداعى قارىم-قاتىناستار ستراتەگييالىق سەرٸكتەستٸك پەن وداقتاستىق نەگٸزدە قارقىندى دامىپ كەلەدٸ. تٷرلٸ سالاداعى ەكٸجاقتى ىنتىماقتاستىق, سونداي-اق ەاەو, ۇقشۇ, تمد, شىۇ, بۇۇ سيياقتى حالىقارالىق قۇرىلىمدار اياسىنداعى ٶزارا ٸس-قيمىلدارىمىز ٶز نەتيجەسٸن بەرۋدە. بٸرلەسكەن كٷش-جٸگەر ارقىلى بٸز دوستاس حالىقتارىمىزدىڭ يگٸلٸگٸ جولىندا, سونداي-اق ەۋرازييا قۇرلىعىنداعى تۇراقتىلىق پەن قاۋٸپسٸزدٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن رەسەي مەن قازاقستان اراسىنداعى بايلانىستاردى دەيەكتٸ تٷردە دامىتاتىنىمىزعا سەنٸمدٸمٸن, – دەلٸنگەن ۆلاديمير پۋتيننٸڭ جەدەلحاتىندا.
قحر تٶراعاسى سي تسزينپين ٶزٸنٸڭ قۇتتىقتاۋىندا تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 30 جىلى ٸشٸندە قازاقستان مەملەكەتتٸڭ مٷلدە جاڭا كەلبەتٸن قالىپتاستىرعانىن, ەلەمدەگٸ وزىق دامىعان 30 ەلدٸڭ قاتارىنا كٸرۋ ٷشٸن نىق قادام باسىپ كەلە جاتقانىن جازعان.
– مەن قىتاي-قازاقستان قارىم-قاتىناستارىنىڭ دامۋىنا ەرەكشە مەن بەرەمٸن. سٸزبەن بٸرگە قىتاي مەن قازاقستان اراسىنداعى دەستٷرلٸ دوستىقتى نىعايتۋعا, ەكٸ ەلدٸڭ ستراتەگييالارىن ۇشتاستىرۋعا, مەڭگٸ جان-جاقتى ستراتەگييالىق ەرٸپتەستٸك قاتىناستاردى ەكٸ مەملەكەتتٸڭ جەنە ولاردىڭ حالىقتارىنىڭ يگٸلٸگٸ ٷشٸن جاڭا دەڭگەيگە كٶتەرۋگە دايىنمىن, – دەلٸنگەن جەدەلحاتتا.
اقش پرەزيدەنتٸ دجوزەف بايدەن قاسىم-جومارت توقاەۆتى جەنە قازاقستان حالقىن تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 30 جىلدىعىمەن قۇتتىقتاپ, قازاقستاننىڭ ورتالىق ازييادا جەنە جاھاندىق دەڭگەيدە بەيبٸتشٸلٸك پەن تۇراقتىلىقتى ساقتاۋ جەنە ونى ٶركەندەتۋ جولىنداعى وتىز جىلدىق كٶشباسشىلىعىن اتاپ ٶتۋ مەرەكەسٸنە تٸلەكتەستٸك بٸلدٸردٸ.
– قۇراما شتاتتارى قازاقستانمەن اراداعى ستراتەگييالىق سەرٸكتەستٸكتٸ نىعايتۋعا, ايماقتىق تۇراقتىلىققا ٷلەس قوسۋ ماقساتىمەن ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا, كليماتتىق داعدارىستى ەڭسەرۋگە, دەموكراتييالىق ينستيتۋتتاردىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋعا جەنە ادام قۇقىقتارىن قۇرمەتتەۋگە باعىتتالعان ىقپالداستىقتى ٸلگەرٸلەتۋگە نيەتتٸ, – دەلٸنگەن امەريكا باسشىسىنىڭ جەدەلحاتىندا.
ٶزبەكستان پرەزيدەنتٸ شاۆكات ميرزييوەۆ قازاقستاندا جٷرگٸزٸلٸپ جاتقان جٷيەلٸ ەرٸ اۋقىمدى رەفورمالاردى, سونداي-اق قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇسىنعان ايماقتىق جەنە جاھاندىق ماڭىزى بار باستامالاردى جوعارى باعالادى.
– وسىناۋ زور جەتٸستٸكتەرگە مەملەكەت باسشىسى رەتٸندە سٸزدٸڭ تيٸمدٸ قىزمەتٸڭٸز بەن باي تەجٸريبەڭٸزگە سٷيەنە وتىرىپ جٷرگٸزگەن ساليقالى ساياساتىڭىز نەگٸز بولدى. قۇرمەتتٸ قاسىم-جومارت كەمەلۇلى, تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 30 جىلدىعىن سالتاناتتى تٷردە اتاپ ٶتٸپ جاتقان قازاقستان حالقىنىڭ قۋانىشىنا بٷكٸل ٶزبەكستان حالقى شىنايى تٷردە ورتاقتاساتىنىن ايتقىم كەلەدٸ, – دەلٸنگەن جەدەلحاتتا.
قىرعىزستان پرەزيدەنتٸ سادىر جاپاروۆ ەلٸمٸزدٸڭ تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىندا ساياسي, ەكونوميكالىق جەنە ەلەۋمەتتٸك سالالارداعى, سونداي-اق سىرتقى ساياساتتاعى قول جەتكٸزگەن كەرەمەت جەتٸستٸكتەرٸ مەن اۋقىمدى رەفورمالارىنىڭ ارقاسىندا ەلەمدٸك قوعامداستىقتا سالماقتى ورىنعا يە بولعانىن اتاپ ٶتكەن.
– تاريحي بەرٸك دوستىق بايلانىستارعا نەگٸزدەلگەن قىرعىز-قازاق قاتىناستارى الداعى ۋاقىتتا دا حالىقتارىمىزدىڭ مٷددەسٸ ٷشٸن نىعايىپ دامي بەرەتٸنٸنە سەنٸمدٸمٸن. قازٸرگٸ ۋاقىتتا قارىم-قاتىناستارىمىز وداقتاستىق جەنە ستراتەگييالىق سەرٸكتەستٸك رۋحىنا تولىق ساي كەلەدٸ. بٸز ٶزارا كٷش جۇمىلدىرا وتىرىپ, بارلىق قول جەتكٸزٸلگەن ۋاعدالاستىقتاردى, بارلىق باعىت بويىنشا العا قويعان ماقسات-مٸندەتتەرٸمٸزدٸ جٷزەگە اسىراتىنىمىزعا سەنٸمدٸمٸن, – دەلٸنگەن قىرعىزستان پرەزيدەنتٸنٸڭ جەدەلحاتىندا.
تٷرٸكمەنستان پرەزيدەنتٸ گۋربانگۋلى بەردٸمۇحامەدوۆ ٶز قۇتتىقتاۋىندا قازاقستاننىڭ ساياساتتا, ەكونوميكادا جەنە ەلەۋمەتتٸك-گۋمانيتارلىق سالالاردا ٷلكەن جەتٸستٸكتەرگە قول جەتكٸزگەنٸن جەنە ەلەمدٸك ارەنادا العا قاراي نىق قادام باسىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ٶتكەن.
– تٷرٸكمەنستان مەن قازاقستان اراسىنداعى تاتۋ كٶرشٸلٸك, دوستىق جەنە ٶزارا تٷسٸنٸستٸك قاعيداتتارىنا نەگٸزدەلگەن باۋىرلاستىق قاتىناستار حالىقتارىمىزدىڭ جارقىن بولاشاعى جولىندا قارقىندى دامي بەرەتٸنٸنە سەنٸمدٸمٸن, – دەلٸنگەن تٷرٸكمەنستان پرەزيدەنتٸنٸڭ قۇتتىقتاۋىندا.
تەجٸكستان پرەزيدەنتٸ ەمومالي راحمون قازاقستاننىڭ مەملەكەتتٸلٸكتٸ قالىپتاستىرۋداعى, ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق جەنە قوعامدىق-ساياسي دامۋ ٸسٸندەگٸ جەتٸستٸكتەرٸن, سونداي-اق حالىقارالىق ارەناداعى بەدەلٸن جوعارى باعالاعان.
– بٸز تەجٸكستان مەن قازاقستاننىڭ ستراتەگييالىق سەرٸكتەستٸگٸن نىعايتۋعا جەنە كٶپعاسىرلىق دوستىق ارقاۋىن جان-جاقتى بەكەمدەۋگە, مەملەكەتتەرٸمٸز اراسىنداعى ٶزارا تٷسٸنٸستٸك پەن قولداۋعا باسا مەن بەرەمٸز. بٸز كٷش جۇمىلدىرا وتىرىپ, حالىقتارىمىزدىڭ يگٸلٸگٸ ٷشٸن ەكٸ ەلدٸڭ كٶپجوسپارلى مەملەكەتارالىق ىنتىماقتاستىعىن ٸلگەرٸلەتە بەرەتٸنٸمٸزگە سەنٸم بٸلدٸرەمٸن, – دەلٸنگەن تەجٸكستان پرەزيدەنتٸنٸڭ قۇتتىقتاۋىندا.
بەلارۋس پرەزيدەنتٸ الەكساندر لۋكاشەنكو ەلٸمٸزدٸڭ تاريحي ٶلشەممەن العاندا قىسقا مەرزٸم ٸشٸندە زور جەتٸستٸكتەرگە قول جەتكٸزگەنٸن, بارلىق ەتنوس ٶكٸلدەرٸ اراسىندا تٶزٸمدٸلٸكتٸ, دٸنارالىق جەنە مەدەنيەتارالىق كەلٸسٸمدٸ قامتاماسىز ەتۋدٸڭ جارقىن ٷلگٸسٸن پاش ەتكەنٸن اتاپ ٶتكەن.
– قازاقستان سەنٸمدٸ تٷردە زاماناۋي جەنە بەسەكەگە قابٸلەتتٸ مەملەكەت قالىپتاستىرۋدا. مينسك مەن نۇر-سۇلتان اراسىنداعى ٶزارا سەنٸم مەن قۇرمەتكە نەگٸزدەلگەن ستراتەگييالىق وداقتاستىق قاتىناستاردىڭ ودان ەرٸ كەڭەيٸپ, جاڭا جاسامپاز جوبالارمەن تولىعا بەرەتٸنٸنە سەنٸمدٸمٸن, – دەلٸنگەن بەلارۋس باسشىسىنىڭ جەدەلحاتىندا.
فرانتسييا پرەزيدەنتٸ ەممانۋەل ماكرون ٶز قۇتتىقتاۋىندا قاسىم-جومارت توقاەۆتى جەنە دوستاس قازاقستان حالقىن شىن جٷرەكتەن قۇتتىقتاپ, باق-بەرەكە تٸلەگەن. فرانتسۋز كٶشباسشىسى فرانتسييا مەن قازاقستان اراسىنداعى ستراتەگييالىق سەرٸكتەستٸكتٸڭ قارقىندى دامىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ٶتكەن. سونىمەن قاتار ول تەحنولوگييالىق يننوۆاتسييا, ەنەرگەتيكا, «جاسىل» ەكونوميكالىق ٶسٸم مەن ورنىقتىلىقتى ٸلگەرٸلەتۋ, كٶلٸك جەنە تاۋ-كەن ٶنەركەسٸبٸ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, مەدەني-گۋمانيتارلىق ىنتىماقتاستىق سالالارىنداعى ەكٸجاقتى ىقپالداستىقتى نىعايتۋ ٷشٸن زور مٷمكٸندٸك بار ەكەنٸنە نازار اۋدارعان.
– ەگەر سٸزدٸڭ تىعىز جۇمىس كەستەڭٸز مٷمكٸندٸك بەرەتٸن بولسا, ەكٸجاقتى كٷن تەرتٸبٸندەگٸ ماڭىزدى مەسەلەلەردٸڭ بەرٸن جان-جاقتى تالقىلاۋ ٷشٸن ٶزٸڭٸزبەن پاريجدە كەزدەسۋگە قۋانىشتى بولار ەدٸم, – دەپ جازعان ەممانۋەل ماكرون.
گەرمانييا پرەزيدەنتٸ فرانك-ۆالتەر شتاينمايەر دە ٶزٸنٸڭ جٷرەكجاردى قۇتتىقتاۋىن جولداعان.
– كوروناۆيرۋس پاندەميياسى ٶزارا بايلانىستارىمىزدى شەكتەسە دە, ەلدەرٸمٸز ٶتكەن جىلى تۇراقتى جەنە جەمٸستٸ قارىم-قاتىناستاردى جالعاستىردى. اۋعانستانداعى جۋىردا بولعان وقيعالار جەنە كٷننەن كٷنگە كٷشەيٸپ جاتقان كليماتتىق ٶزگەرٸستەردٸڭ ەسەرٸ سٸزدەردٸڭ ايماققا جاڭا ەرٸ كٷردەلٸ مٸندەت جٷكتەپ وتىر. بٸز مۇنى جاقسى سەزٸنەمٸز. گەرمانييا الداعى ۋاقىتتا وسى جەنە باسقا دا سىن-قاتەرلەردٸ سەتتٸ ەڭسەرۋدە جەنە سٸز قولداعان رەفورمالار باعىتىن جالعاستىرۋ جولىندا قازاقستاننىڭ سەنٸمدٸ سەرٸكتەسٸ بولىپ قالا بەرەدٸ, – دەپ فرانك-ۆالتەر شتاينمايەر ٶزٸنٸڭ جەدەلحاتىندا اتاپ ٶتكەن.
قازاقستان تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 30 جىلدىعىنا وراي ٶزدەرٸنٸڭ قۇتتىقتاۋ جەدەلحاتتارىن ەزەربايجان پرەزيدەنتٸ يلحام ەليەۆ, ارمەنييا پرەزيدەنتٸ ارمەن ساركيسيان, گرۋزييا پرەزيدەنتٸ سالومە زۋرابيشۆيلي, باە پرەزيدەنتٸ حاليفا بەن زايد ەل ناحايان, باە ۆيتسە-پرەزيدەنتٸ, پرەمەر-مينيسترٸ, دۋباي ەمٸرلٸگٸنٸڭ بيلەۋشٸسٸ مۋحاممەد بەن راشيد ەل ماكتۋم, ابۋ-دابيدٸڭ تاق مۇراگەرٸ, باە قارۋلى كٷشتەرٸنٸڭ جوعارعى باس قولباسشىسىنىڭ ورىنباسارى مۋحاممەد بەن زايد ەل ناحايان, ساۋد ارابيياسىنىڭ كورولٸ سالمان بەن ابدەلازيز ەل ساۋد جەنە ساۋد ارابيياسى كورولدٸگٸنٸڭ تاق مۇراگەرٸ مۋحاممەد بەن سالمان بەن ابدەلازيز ەل ساۋد, يران پرەزيدەنتٸ يبراحيم رايسي, يسپانييا كورولٸ VI فەليپە, مالايزييا كورولٸ ٸٸ ابدۋللا, باحرەين كورولٸ حاماد بەن يسا ەل حاليفا, ماروككو كورولٸ VI مۋحاممەد, تايلاند كورولٸ ماحا ۆاچيرالونگكورن, سينگاپۋر پرەزيدەنتٸ حاليما ياكوب, فينلياندييا پرەزيدەنتٸ ساۋلي نيينيستيو, پولشا پرەزيدەنتٸ اندجەي دۋدا, اۆسترييا پرەزيدەنتٸ الەكساندر ۆان دەر بەللەن, چەحييا پرەزيدەنتٸ ميلوش زەمان, ٷندٸستان پرەزيدەنتٸ رام نات كوۆيند, يزرايل پرەزيدەنتٸ يتسحاك گەرتسوگ, موڭعولييا پرەزيدەنتٸ ۋحنااگيين حٷرەلسٷح, برازيلييا پرەزيدەنتٸ جاير بولسونارۋ, رۋمىنييا پرەزيدەنتٸ كلاۋس ۆەرنەر يوحاننيس, لاتۆييا پرەزيدەنتٸ ەگيلس لەۆيتس, ەستونييا پرەزيدەنتٸ الار كاريس, سلوۆەنييا پرەزيدەنتٸ بورۋت پاحور, بانگلادەش پرەزيدەنتٸ موحاممەد ابدۋل حاميد, ۆەتنام پرەزيدەنتٸ نگۋەن سۋان فۋك, كۋبا پرەزيدەنتٸ ميگەل دياس-كانەل, پالەستينا پرەزيدەنتٸ ماحمۋد ابباس, سەررا-لەونە رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ دجۋليۋس ماادا بيو جولدادى.
سونىمەن قاتار قۇتتىقتاۋ جەدەلحاتتارىن شىۇ باس حاتشىسى ۆلاديمير نوروۆ, تمد اتقارۋشى كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى – اتقارۋشى حاتشىسى سەرگەي لەبەدەۆ, ۇقشۇ باس حاتشىسى ستانيسلاۆ زاس, ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى حۋسراۆ نوزيري, ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جەنە دامۋ بانكٸنٸڭ پرەزيدەنتٸ وديل رەنو-باسسو, ەسكاتو-نىڭ اتقارۋشى حاتشىسى ارميدا سالسيا اليسدجابانا, يسەسكو-نىڭ باس ديرەكتورى ساليم ەل-ماليك, ەۋروپاداعى قاۋٸپسٸزدٸك جەنە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ از ۇلتتار جٶنٸندەگٸ جوعارعى كوميسسارى قايرات ەبدٸراحمانوۆ, تٷركپا-نىڭ باس حاتشىسى مەحمەت سۋرەييا ەر, سونداي-اق باە پرەمەر-مينيسترٸنٸڭ ورىنباسارى, پرەزيدەنت ٸستەرٸ جٶنٸندەگٸ مينيستر مانسۋر بەن زايد ەل ناحايان, يزرايلدٸڭ قارجى مينيسترٸ اۆيگدور ليبەرمان, پەنزا وبلىسىنىڭ گۋبەرناتورى ولەگ مەلنيچەنكو, م.لومونوسوۆ اتىنداعى مەسكەۋ مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ رەكتورى ۆيكتور سادوۆنيچيي جولدادى.
قۇتتىقتاۋ جەدەلحاتتارى ەلٸ دە كەلٸپ تٷسٸپ جاتىر.
