اقش "اشىق اسپان" كەلٸسٸمٸنەن شىقتى

اقش "اشىق اسپان" كەلٸسٸمٸنەن شىقتى

"اشىق اسپان" كەلٸسٸمٸ اياسىندا ەۋەدە باقىلاۋ جاساپ جٷرگەن امەريكالىق ۇشاق.

جەكسەنبٸ, 22 قاراشادا اقش "اشىق اسپان" جايلى كەلٸسٸمنەن شىققانىن رەسمي مەلٸمدەدٸ. بۇل جايلى حابارلاما مەملەكەتتٸك دەپارتامەنت سايتىندا جارييالاندى.

التى اي بۇرىن, 21 مامىردا اقش 28 جىل بۇرىن جاسالعان, بٸراق 2002 جىلى كٷشٸنە ەنگەن كەلٸسٸمنەن شىعاتىنىن مەلٸمدەگەن. بۇل كەلٸسٸم بويىنشا, ەر مەملەكەت ٶز اۋماعىنىڭ ٷستٸنەن ەۋە كەڭٸستٸگٸ ارقىلى باقىلاۋعا رۇقسات بەرەدٸ.

اقش كەلٸسٸمنەن شىعۋىنىڭ سەبەبٸن رەسەيدٸڭ قۇجات شارتتارىن ساقتاماۋىمەن بايلانىستىرادى. وسىعان دەيٸن اقش مەملەكەتتٸك دەپارتامەنتٸ رەسەيدٸڭ ابحازييا جەنە وڭتٷستٸك وسەتييامەن (رەسەي ولاردى تەۋەلسٸز مەملەكەتتەر دەپ اتاسا, اقش پەن كٶپتەگەن ەلدەر گرۋزييانىڭ اۋماعى دەپ سانايدى) شەكاراسى ماڭىندا ەۋە كەڭٸستٸگٸن باقىلاۋعا رۇقسات بەرمەگەنٸن ايتقان. بۇعان قوسا, ۋكراينانىڭ اۋماعى سانالاتىن قىرىمدا ۇشاقتارعا ارنالعان جانار-جاعار ماي ستانتسيياسىن ورنالاستىرعانىن حابارلاعان.

اقش مۇنداي جوسپارى بارىن وسىدان بٸر جىل بۇرىن مەلٸمدەگەن ەدٸ: ۆاشينگتون رەسەيدٸ كالينينگراد وبلىسىنا, گرۋزييا شەكاراسىنا جەنە ٸرٸ ەسكەري جاتتىعۋ ايماقتارىنا ۇشۋعا تىيىم سالدى دەپ ايىپتادى.

وسىلايشا رەسەي شارتتى بۇزعانىمەن قويماي, اقش-تىڭ ينفراقۇرىلىمى جايلى اقپارات جيناۋ ٷشٸن ونى تەرٸس مەندە پايدالاندى دەگەن بولاتىن. 

دونالد ترامپتىڭ ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك بويىنشا كەڭەسشٸسٸ روبەرت و'برايەن​ اقش قارسىلاستارعا ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸ پايدالانىپ, ۇتۋعا مٷمكٸندٸك بەرٸپ وتىرعان "ەسكٸرگەن" كەلٸسٸمنەن شىعادى دەپ مەلٸمدەگەن.

ال رەسەي سٸم اقش شەشٸمٸن سىناعان. مەسكەۋ "جاۋاپ بەرەتٸنٸن" ايتقان.

شەشٸمدٸ ۆاشينگتوننىڭ ناتو بويىنشا بٸرقاتار وداقتاستارى مىسالى, گەرمانييا قولداماي وتىر. اقش-تىڭ ٶزٸندە بٸرقاتار ساراپشىلار مەن ساياساتكەرلەر رەسەي كەلٸسٸمدٸ بۇزسا دا, اقش ودان شىقپاۋى تيٸس دەپ ەسەپتەيدٸ. اقش-تاعى پرەزيدەنت سايلاۋىنىڭ جەڭٸمپازى اتانعان دجو بايدەن دە كەلٸسٸمنەن شىعۋعا قارسى بولعان.

بيىل اقش پەن رەسەي ورتا جەنە قىسقا قاشىقتىقتا ۇشاتىن زىمىراندار تۋرالى كەلٸسٸمشارتتى توقتاتقان. ستراتەگييالىق شابۋىلداۋشى قارۋلار (سنۆ-1) تۋرالى 2021 جىلعا دەيٸن كٷشٸ بار كەلٸسٸم مەسەلەسٸندە دە بەلگٸسٸزدٸك بايقالعان. بايدەن بۇل كەلٸسٸمنٸڭ مەرزٸمٸن ۇزارتۋدى قولداعان.

ايتا كەتەيٸك, شارتقا 1992 جىلى قول قويىلدى. شارت بويىنشا مٷشە-ەلدەر بٸر-بٸرٸنٸڭ اۋماعىن بارلاۋعا, ەسكەرلەرٸنٸڭ ورنالاسقان جەرٸن جەنە قوزعالىسىن باقىلاي الادى. 

وسى ارقىلى ەسكەردٸڭ قارۋلانۋىنا قويىلاتىن شەكتەۋلەردٸڭ ورىندالۋى باقىلانادى. وسىنداي بارلاۋدىڭ نەتيجەسٸندە الىنعان اقپارات كەلٸسٸمنٸڭ بارلىق قاتىسۋشىسىنا قولجەتٸمدٸ. 

وسىعان بايلانىستى بٸرنەشە كٷن بۇرىن رەسەي سٸم شارتتا قالعان ەلدەر ۆاشينگتونمەن دەرەكتەردٸ بٶلٸسۋدٸ توقتاتادى جەنە ەۋروپا ەلدەرٸندەگٸ امەريكالىق ەسكەري بازالار شارتتان تىس قالمايدى دەپ مەلٸمدەگەن بولاتىن.