سەمەيدەگٸ ينتەرناتسيونال كٶشەسٸنٸڭ اتاۋى تاريح قويناۋىنا كەتتٸ. ەندٸ قالانىڭ باستى كٶشەسٸ كٶرنەكتٸ ابايتانۋشى – عالىم قايىم مۇحامەدحانوۆتىڭ اتىمەن اتالادى. قۋعىن-سٷرگٸن قۇرباندارىن ەسكە الۋ كٷنٸندە رەسمي تٷردە راستالعان كٶشەنٸڭ سالتاناتتى اشىلۋى بولىپ, جينالعان جۇرتشىلىق جاقسىلىققا جٷرەگٸ جارىلا قۋاندى. ٶيتكەنٸ بۇل تٸرٸسٸندە ەكٸمشٸل-ەمٸرشٸل كەڭەستٸك دەۋٸردٸڭ اششى ازابىن ارقالاعان عالىمعا بەرٸلگەن تاريحي ەدٸل باعانىڭ ناقتى مويىندالۋى بولاتىن. جەنە ينتەرناتسيونال اتاۋىن الاستاپ, قالانىڭ باستى كٶشەسٸنە قايىم مۇحامەدحانوۆتىڭ ەسٸمٸن بەرۋ بٸرنەشە جىل بويى جٷرگٸزٸلگەن كٷرەسپەن كەلگەنٸن ەشكٸم دە جوققا شىعارا المايدى.
سٶيتٸپ, باستى كٶشەنٸڭ اتاۋى ٶزگەرٸپ, كەشەگٸ كەڭەستٸك قۇلدىق سانادان قۇتىلعانىمىزدىڭ بٸر دەلەلٸن كٶرگەندەي بولدىق. الايدا ونىڭ ەلٸ دە بٸتپەگەن جۇمىسى كٶپ ەكەنٸنە كٶشەنٸ ارالاي باستاعاننان-اق كٶزٸڭٸز جەتەدٸ. كٶشەنٸڭ اتاۋىن كٶرسەتٸپ تۇراتىن جاڭا تاقتاشالار ەلٸ جاسالىپ بٸتپەگەن. ەرينە, ۇزىننان-ۇزاق سوزىلعان كٶشەدە ورنالاسقان عيماراتتار مەن كٶپقاباتتى ٷيلەردٸڭ قابىرعاسىنداعى «ينتەرناتسيونال كٶشەسٸ» دەگەن اتاۋدى جۇلىپ تاستاپ, جاڭا اتاۋدى ٸلۋ بٸر كٷندە بٸتە قوياتىن شارۋا ەمەس. تەك قانا «سەمەي تاڭى» گازەتٸنٸڭ مەكەنجايىنداعى «قايىم مۇحامەدحانوۆ كٶشەسٸ, 12» دەگەننەن ٶزگە عيماراتتاردىڭ بەرٸ دە «تاز قالپىنداعى» اتاۋىمەن تۇر.
ەڭ قىزىعى, قالالىق ەكٸمدٸك عيماراتىنىڭ ٶزٸ «قايىم مۇحامەدحانوۆ كٶشەسٸ, 8» ٷيدە ورنالاسقاندىعى كٶرسەتٸلٸپ تۇرۋى تيٸس ەدٸ. بٸراق ورنالاستىرىلۋ تەرتٸبٸنە سەيكەس بولسا كەرەك, عيماراتتىڭ سول جاق قاناتىندا تەك قانا «8» دەگەن تسيفر عانا كٶزگە شالىنادى. كٶشەنٸڭ اتاۋى ەمەس, تەك نٶمٸرٸ عانا كٶرسەتٸلەتٸن بولسا, جاڭا اتاۋدى قويۋ قاجەت ەمەس ەكەنٸ تٷسٸنٸكتٸ دەلٸك... الايدا جاقسى جاڭالىقتىڭ نىشانى بار ما ەكەن دەپ عالامتوردان «سەمەي قالاسى ەكٸمٸنٸڭ سايتىن» اشساڭىز, كٶزٸڭٸز اتىزداي بولارى انىق. ياعني سايتقا كٸرٸپ, ەكٸمدٸك مەكەنجايىنا قاراساڭىز, «ينتەرناتسيونال كٶشەسٸ, 8» دەگەن اتاۋدىڭ ەش ٶزگەرٸسسٸز تۇرعانىن كٶرگەندە, «جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى بيلٸكتٸڭ قايىمنىڭ اتىنا كٶشە بەرٸپ, ونى الاۋلاتىپ-جالاۋلاتىپ اشقانى جالعان بولعانى ما?» دەپ ويلاماسقا امالىڭ قالمايدى. كٶشەنٸڭ جاڭا اتاۋىنا سەيكەس مەكەنجايدى باسقا مەكەمەلەردٸ جىلى جاۋىپ قويالىق, ەكٸمدٸك بٸرٸنشٸ كٶرسەتۋٸ تيٸس ەمەس پە ەدٸ? ەلدە سايتتاعى مەكەنجايدى ٶزگەرتۋ جاڭا اتاۋداعى تاقتاشانى ٸلۋدەن دە قيىن با?!
جاي ۋاقىتتا قالا ەكٸمٸ ە.سەلٸموۆتٸڭ ٶتكٸزگەن جيىنىن, بارعان جەرٸن, قاعازعا قاراپ قازاقشا سٶيلەگەن سٶزٸن كٶگەندەگەن قوزىداي تٸزٸپ سايتقا سالۋعا دايار تۇراتىن قالا ەكٸمٸنٸڭ «قىراعى» باسپاسٶز قىزمەتٸ مەن ٸشكٸ ساياسات بٶلٸمٸندەگٸ باس مامانى مەن جاس مامانىنىڭ بۇل جاڭالىقتى جارييا ەتۋگە اسىعا قويماعانىنا نە كٷلەرٸڭدٸ, نە جىلارىڭدى بٸلمەيسٸڭ. قالا تۇرعىندارىن عانا ەمەس, يسٸ قازاقتى قۋانتقان تاريحي ٶزگەرٸستەن ماماندىعى تاريح پەنٸنٸڭ مۇعالٸمٸ, ٸشكٸ ساياسات بٶلٸمٸنٸڭ باسشىسى ايدار سادىرباەۆتىڭ بەيحابار قالعانى ما دەپ ويلاۋعا دا, ايتۋعا دا دەتٸڭ بارمايدى. ەلدە بٸر كەزدەرٸ ەلەم حالىقتارىنىڭ گيمنٸ سانالاتىن «ينتەرناتسيونال» جىرىن قازاقشاعا اۋدارعان قايىم مۇحامەدحانوۆ بولعان سوڭ, «وڭ-تەرٸسٸ بٸر ماعىنا» دەپ ويلاي ما ەكەن?.. ولاي بولسا, قازاق سسر-نٸڭ گيمنٸن دە 1958 جىلى تۇڭعىش رەت قايىم جازعانىن, بٸراق سونداعى العاشقى جولدىڭ «ەر قازاق ەجەلدەن ەركٸندٸك اڭساعان» دەپ باستالاتىن نۇسقانى كەڭەستٸك تسەنزۋرا «بٸز قازاق ەجەلدەن ەركٸندٸك اڭساعان» دەپ ٶزگەرتتٸرگەنٸن دە ەكٸمدٸك اتقامٸنەرلەرٸنٸڭ ەسٸنە سالىپ قويعان ارتىق بولماس.
وبلىس ەكٸمٸ د.احمەتوۆ پەن وبلىستىق مەسليحات حاتشىسى م.گولوۆاتيۋكتٸڭ قولى قويىلىپ, مٶرٸ باسىلىپ رەسمي تٷردە راستالعان قۇجاتى بار قايىم مۇحامەدحانوۆ كٶشەسٸنٸڭ اتاۋىن وسىلايشا قالالىق ەكٸمدٸكتٸڭ ٶزٸ ٷلگٸ ەتٸپ كٶرسەتە الماي جاتىر. ال كٶشەگە جاڭا اتاۋداعى تاقتاشالاردى تولىقتاي جاساپ بٸتٸرۋدٸ موينىنا العان فيرمانىڭ ٶز جۇمىسىن اياقتاۋىنا ەلٸ بٸرەر اي ۋاقىت بار. بۇل جۇمىس اياقتالعان سوڭ كٶشە بويىندا ورنالاسقان مەكەمەلەردٸڭ قىزمەتكەرلەرٸ عيماراتتارىنىڭ قابىرعاسىنا, تۇرعىندار ٷيلەرٸنٸڭ قابىرعاسىنا «قايىم مۇحامەدحانوۆ كٶشەسٸ» دەگەن جازۋى بار تاقتاشانى ٶزدەرٸ ٸلٸپ شىعاتىن بولادى. ال قالالىق ەكٸمدٸكتٸڭ «قايىم مۇحامەدحانوۆ كٶشەسٸ, 8» دەگەن سايتتاعى مەكەنجايىن اۋىستىرۋدى قاشانجٷزەگە اسىراتىنى ەزٸرگە بەلگٸسٸز.
سەتجان قاسىمجانۇلى
شىعىس قازاقستان وبلىسى
"جاس الاش" گازەتٸ
