احمەت بايتۇرسىنۇلى قازاق جەرٸندە سوتسياليستٸك قوعام قۇرۋ يدەياسىن قابىلداماعان - تاريحشى

احمەت بايتۇرسىنۇلى قازاق جەرٸندە سوتسياليستٸك قوعام قۇرۋ يدەياسىن قابىلداماعان - تاريحشى


الاش قايراتكەرٸ احمەت بايتۇرسىنۇلى قازاق جەرٸندە سوتسياليستٸك قوعام قۇرۋ يدەياسىن قابىلداماعان. بۇل تۋرالى تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور مەمبەت قويگەلديەۆ الماتىدا ٶتكەن «احمەت بايتۇرسىنۇلى – ۇلت ۇستازى» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-تەجٸريبەلٸك كونفەرەنتسييا بارىسىندا ايتتى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.

عالىمنىڭ سٶزٸنشە, احمەت بايتۇرسىنۇلى قازاق قوعامى بولشەۆيكتەر ويلاستىرعان قوعامدىق قاتىناستار جٷيەسٸنە ٶتۋگە دايار ەمەس دەپ ساناعان.

«احمەت بايتۇرسىنوۆ كەڭەس بيلٸگٸن ۇلتىمىزدىڭ نەگٸزگٸ سۇرانىستارىنا جاۋاپ بەرەتٸن بيلٸك جٷيەسٸ رەتٸندە مويىنداماعان. كەڭەس ٷكٸمەتٸنٸڭ باسشىسى لەنينگە جولداعان حاتىندا: «قازاقتارعا نە كەرەگٸ انىق جەنە تٷسٸنٸكتٸ. عاسىرلار بويى يمپەرييالىق ەزگٸدە بولعان حالىق ٶز بيلٸگٸ ٶزٸندە بولعانىن قالايدى», - دەپ جازدى. ساياسي بيلٸككە قاتىستى ٶز ۇستانىمىن بٸلدٸرۋمەن بٸرگە, كەڭەس ٷكٸمەتٸنەن ٶزٸ جاقسى بٸلمەيتٸن ەلدە راديكالدى ەلەۋمەتتٸك رەفورمالاردى جٷرگٸزبەۋدٸ تالاپ ەتتٸ. ٶكٸنٸشكە قاراي, كەڭەستٸك ورتالىق تولىق نەگٸزدٸ بۇل ەسكەرتۋلەرگە قۇلاق اسقان جوق», - دەدٸ مەمبەت قويگەلديەۆ.

ول سونداي-اق احمەت بايتۇرسىنۇلىنىڭ ٶمٸر جولى - حالىق ٶمٸرٸنە جاسالعان قيياناتقا تٶزبەۋشٸلٸك جەنە وعان دەگەن ىمىراسىز قارسىلىقتىڭ ٷلگٸسٸ ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.

«ول ٶزٸنٸڭ سانالى تٷردە تاڭداعان ٶمٸرلٸك جولى تۋرالى «ەل بٷگٸنشٸل, مەنٸكٸ ەرتەڭ ٷشٸن» دەپ جازدى. 1929 جىلى مەسكەۋدە ٶتكەن تەرگەۋ پروتسەسٸندە ٶمٸرلٸك ۇستانىمىن بىلاي بٸلدٸرەدٸ: «مەنٸڭ ٶمٸرلٸك ۇستانىمىم - قازاق حالقىنىڭ مەدەنيەتٸن كٶتەرۋگە مٷمكٸن بولعانشا جاعىمدى جاعداي تۋعىزۋ. ٶيتكەنٸ وسى جول عانا ونىڭ ٶسٸپ-ٶنۋٸنە كەپٸلدٸك بەرە الادى. وسى ٸس قانداي ٶكٸمەتتٸڭ قولىنان كەلسە, مەن سول بيلٸككە رازى بولماقپىن»,- دەگەن بولاتىن», - دەدٸ پروفەسسور مەمبەت قويگەلديەۆ.