اقەدٸل تويشانۇلى: ەلباسى ماقالاسى تاريحىمىزدى تانۋدىڭ زاماناۋي ەدٸس-تەسٸلدەرٸن ۇسىندى

اقەدٸل تويشانۇلى: ەلباسى ماقالاسى تاريحىمىزدى تانۋدىڭ زاماناۋي ەدٸس-تەسٸلدەرٸن ۇسىندى

تاريحتى اقتارساق مەدەنيەتٸمٸزدٸڭ بيٸك دەڭگەيدە ەكەنٸن انىق سەزٸنۋگە بولادى. ەلباسىنىڭ «ۇلى دالانىڭ جەتٸ قىرى» ماقالاسىنا قاتىستى كٶپپەن بٸرگە فولكلورتانۋشى, حالىقارالىق تٷركٸ اكادەميياسىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرٸ, فيلولوگييا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى اقەدٸل تويشانۇلى دا پٸكٸرٸن بٸلدٸردٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات تٸلشٸسٸ.

«جالپى, بۇدان بۇرىنداعى ەلباسىنىڭ «تاريح تولقىنىندا» دەگەن ەڭبەگٸندە دە تاريحقا بويلاۋ, جاس ۇرپاققا ۇلت تاريحىن ۇقتىرۋ مەسەلەسٸ قامتىلعان. ول ەڭبەك 1999 جىلى جازىلعان بولاتىن. اتالمىش كٸتابىندا پرەزيدەنت تٷركٸنٸڭ ەتنوگەنەزٸ, ۇلتتىق كودى, تاريحي زەردە تۋرالى اتاپ ٶتەدٸ. ال بۇل ماقالادا پرەزيدەنت بەرٸن ىقشامداپ, قازاقتىڭ مەدەنيەتٸ مەن رۋحانيياتىن جاڭاشا تىڭ دەرەكتەرمەن, وزىق تەسٸلدەرمەن زەردەلەۋ تۋرالى ٶزٸنٸڭ جٷيەلٸ  كٶزقاراسىن بٸلدٸرٸپ جاتىر. ماقالانىڭ مەنٸسٸ - ەل تاريحى مەن مەدەنيەتٸن, ٶنەرٸن زەرتتەۋدٸڭ, تانىپ-بٸلۋدٸڭ زامانۋي ەدٸس-تەسٸلدەرٸن ۇسىنىپ وتىرعاندىعىندا», - دەيدٸ اقەدٸل تويشانۇلى.

فولكلورتانۋشى عالىم اتاپ ٶتكەندەي, جالپى, بٸزدٸڭ ٷلكەن تاريحىمىزدى ەلباسى ۋاقىت پەن كەڭٸستٸك اياسىندا تۇتاستىقتا تۇجىرىمداپ تەكسەرٸپ وتىر.

«بٸز حالىق رەتٸندە باعزى عاسىرلاردان بەرٸ كەلە جاتىرمىز دا, كەڭٸستٸك رەتٸندەگٸ قازاقتىڭ ۇلى دالاسىندا ٶمٸرٸمٸز جالعاسىپ كەلدٸ. بٸز وسى دالانىڭ تٶلدەرٸمٸز. بٸزدٸڭ باسقاعا ۇقسامايتىندىعىمىز دا, ەرەكشەلٸگٸمٸز بەن ارتىقشىلىعىمىز دا وسى ۇلى دالامەن, ونىڭ دەۋٸرلەر مەن زامانالار كەلبەتٸندە تولعاتىپ تۋدىرعان  اتا دەستٷرمەن بايلانىستى. بٸزدٸڭ مەدەنيەت وسى ۇلى دالانىڭ جومارت ەرٸ قاتال تابيعاتىنا بايلانىستى قالىپتاسقان. التايدان اتىراۋعا دەيٸن, ەرتٸستەن ەدٸلگە دەيٸنگٸ الىپ اۋماقتا باعزى زاماننان تابانى تايماي, ار-نامىسى الاسارماي بٸرتۇتاس حالىق ٶمٸر سٷرٸپ كەلەدٸ. وسى ۇلى دالا حالقىن فولكور, ورتاق تاريح, اڭىز-ەپسانا, شەجٸرە سىندى رۋحانيياتتىڭ سان تاراۋى بايلانىستىرىپ جاتىر», - دەيدٸ فولكلورتانۋشى.

اقەدٸل تويشانۇلىنىڭ ايتۋىنشا, ەلباسى تەك قازاق حالقىنىڭ اتىنان عانا ەمەس, كٶشپەندٸلەر قاۋىمى حالىقتارىنىڭ اتىنان ٶز ويىن بٸلدٸرگەن.

«پرەزيدەنت كٶشپەندٸلەر ٶركەنيەتٸنٸڭ ٶكٸلٸ رەتٸندە سٶيلەپ وتىر. مىسالى, التاي ٶركەنيەتٸ, التاي مەدەنيەتٸ دەسەك, اناۋ ٷلكەن تەمٸر قورىتۋ دەۋٸرٸنەن باستاپ كەلە جاتقان حالىقتار ٶزٸن التايدىڭ ۇلانىمىز, التايدىڭ تٶلٸمٸز دەپ ايتادى. ەلباسى ۇلى دالا دەگەندە سٶزٸن سوناۋ التايدان باستاۋىنىڭ ٶزٸندٸك مەنٸ بار. قازاقتىڭ بۇرىن كيگەن كيٸم-كەشەگٸ, شالبارى, بابالارىمىزدىڭ قارۋ جاراعىنا دەيٸن - ۇلى دالا حالىقتارىنىڭ مەدەنيەتٸنٸڭ مۇرالارى. ەلباسى بۇل جەردە بٶلە-جارا ەمەس, تۇتاستىق, بٸرلٸك, ىنتىماق تۇرعىسىنان سٶيلەدٸ. تاريحتى اقتارساق, تۇتاستىقتا تەكسەرسەك مەدەنيەتٸمٸزدٸڭ, شىندىعىندا, قاۋقارلى ەكەنٸن انىق سەزٸنۋگە بولادى», - دەپ تٷيدٸ اقەدٸل تويشانۇلى.