جارتى جىل بۇرىن پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸنٸڭ جانىنان ازاماتتاردى قابىلدايتىن فرونت-وفيس قۇرىلعان ەدٸ. بۇل جەرگە ٶز مەسەلەسٸن شەشۋ ٷشٸن جەنە سۇراعىنا جاۋاپ الۋ ٷشٸن ازاماتتار ەلٸمٸزدٸڭ ەر تٷكپٸرٸنەن كەلەدٸ.
وفيستٸك عيمارات اسا ٷلكەن بولماسا دا, ىڭعايلى جەنە كٶپفۋنكتسيونالدى. كٸرەبەرٸستە كٷتۋ زالى ورنالاسقان. وندا پرەزيدەنت كٶمەكشٸسٸنٸڭ قابىلداۋىن 40 ادام قاتار كٷتە الادى. بٶلٸم قىزمەتكەرلەرٸ دە سول جەردە جٷرگەندٸكتەن, كەلۋشٸلەردٸڭ ٶتٸنٸشتەرٸ مەن ارىزدارىن, يا بولماسا ٶزگە دە قاعازدارىن تولتىرىپ-تەكسەرۋگە كٶمەكتەسەدٸ. ٸشٸندە بالالارعا ارنالعان بۇرىش تا بار.
بٶلٸمدە 12 ادام قىزمەت اتقارادى. كٶپشٸلٸگٸ - زاڭگەر. اناليتيكتەر دە جەتكٸلٸكتٸ. ولاردىڭ مٸندەتٸ - ادامداردىڭ ارىز-شاعىمدارى مەن ٶتٸنٸش-ۇسىنىستارىنا اناليز جاساپ, سول ارقىلى جٷيەلٸ پروبلەمالاردى تاۋىپ, شەشۋ جولدارىن قاراستىرۋ.
«2019 جىلدىڭ 5 ايىندا فرونت-وفيستە 1269 ادام قابىلداندى, ولاردىڭ 700-ٸ –ايماقتارداعى تۇرعىندار. وبلىس ورتالىقتارىنا بارعاندا بٸر كٷنٸمدٸ تولىقتاي حالىقتى قابىلداۋعا ارنايمىن. ال, ەكٸنشٸ كٷنٸ قوعامدىق كەڭەستەردٸڭ, مەملەكەتتٸك ەمەس ۇيىمداردىڭ مٷشەلەرٸمەن, سونداي-اق شىعارماشىلىق ھەم عىلىمي ينتەلليگەنتسييامەن كەزدەسەمٸن. كٶشپەلٸ قابىلداۋلار, ٶز كەزەگٸندە, مەسەلەلەرگە باسقا جاعىنان كٶڭٸل اۋدارۋعا, ياعني ولاردى لوكالدٸ تانۋعا كٶمەكتەسەدٸ. بىلايشا ايتقاندا, بۇل - فوكۋس-توپتىڭ جۇمىسى. وسى ٶتٸنٸشتەردەن قانداي دا بٸر ايماقتاعى جٷيەلٸ سۇراقتار مەن ٶزەكتٸ دٷنيەلەرگە قاتىستى تٷسٸنٸك قالىپتاسادى. ايتقانىمداي, كەلەسٸ كٷنٸ بۇل تٷسٸنٸكتەر قوعامدىق كەڭەستەرمەن, مەملەكەتتٸك ەمەس ۇيىم مٷشەلەرٸمەن جەنە ينتەلليگەنتسييامەن جٷزدەسۋدەن سوڭ ناقتىلانىپ, ورنىعا تٷسەدٸ. ولار ايماقتاعى باستى مەسەلەرگە توقتالادى. ناقتى قورىتىندىلاردان سوڭ عانا پرەزيدەنت اتىنا جازىلاتىن قىزمەتتٸك حاتتى دايىنداي الامىز», - دەيدٸ ايدا بالاەۆا.
بٶلٸمدە پسيحولوگتار دا جۇمىس ٸستەيدٸ. ٶتٸنٸش بٸلدٸرۋشٸلەر كٷيزەلگەن كەزدە ويلارىن جيناقتاپ, قالىپقا كەلۋگە كٶمەكتەسەدٸ. ول ەرينە تٷسٸنٸكتٸ جەيت: ادامدار بٸزدٸڭ الدىمىزعا جانىن جەگٸدەي جەگەن سۇراقتارمەن, مازا بەرمەس ويلارىمەن, ۋايىم-قايعىسىمەن كەلەدٸ جەنە پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸن ەدٸلەتتٸلٸك تابا الاتىن سوڭعى ينستانتسييا رەتٸندە كٶرەدٸ.
قوعامدىق قابىلداۋ كٷندەرٸ ازاماتتارعا تولىققاندى اقىل-كەڭەس بەرۋ ٷشٸن بارلىق مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ ٶكٸلدەرٸ دە كەلەدٸ. ولاردىڭ قاتارىندا ٶتٸنٸشتەردٸڭ كٶپ بٶلٸگٸن قارايتىن سوت جەنە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرٸ عانا ەمەس, سونىمەن قاتار مينيسترلٸكتەردٸڭ, تٷرلٸ باسقارمالار مەن دەپارتامەنتتەردٸڭ ٶكٸلدەرٸ دە بار.
ودان بٶلەك مۇندا حالىقتى قابىلداۋ حاتتاماسى جٷرگٸزٸلٸپ وتىرادى. بۇل - كەيٸن بٸزگە كەلگەن ادامدارعا جەكە شىعىپ, مەسەلەلەرٸنٸڭ شەشٸلگەنٸن انىقتاۋ ٷشٸن, ال, ەگەر سۇراق شەشٸلمەگەن بولسا, ونى كٷن تەرتٸبٸنەن تٷسپەيٸنشە باقىلاۋدا ۇستاۋ ٷشٸن قاجەت.
- ايتا كەتۋ كەرەك, بۇل جەردە جٷيەلەۋ مەن سارالاپ-سۇرىپتاۋعا اسقان بايىپپەن قارايدى. ٶيتكەنٸ ەر ٶتٸنٸشتٸڭ ارتىندا ادامنىڭ ٶمٸرٸ مەن تاعدىرى جاتىر, - دەيدٸ ايدا عالىمقىزى. ال, سۇراقتار ەلەۋسٸز قالماس ٷشٸن ولاردى ارنايى البومدا قىزىل جەنە جاسىل تٷستەرمەن ەرەكشەلەپ بوياپ قويادى.
ٶتٸنٸشتەر ٷش جەلٸ بويىنشا تٷسەدٸ - پرەزيدەنتتٸڭ ۆيرتۋالدى قابىلداۋ بٶلمەسٸ, ەلەكتروندىق ٷكٸمەت جەنە «قازپوچتا» اق. ال, بٶلٸم وسى باعىتتاردىڭ بارلىعى بويىنشا جۇمىس جٷرگٸزەدٸ جەنە ٶتٸنٸش بٸلدٸرگەن ادامداردىڭ كٶمەك العانىن, بولماسا نە ٷشٸن ناقتى كٶمەك كٶرسەتە المايتىنىمىزعا تولىققاندى جاۋاپ العانىن باقىلايدى.
«ٶكٸنٸشكە وراي, بٸز بارلىق مەسەلەنٸ شەشە المايمىز. بۇل – ەسٸرەسە تۇرعىن ٷي الۋعا قاتىستى سۇراقتار. مىسالى, حالىقتىڭ ەلەۋمەتتٸك وسال توبىنا جاتاتىن ازاماتتار ٷي سۇرايدى, بٸراق ٶزدەرٸ تيٸستٸ كەزەكتە تۇرماعان بوپ شىعادى نەمەسە تٸزٸمدە بولا تۇرا, ونىڭ اسىقپاي جىلجيتىنىنا, تٸپتٸ, كەيبٸر ادامداردىڭ كەزەكتە زاڭسىز تۇرعانىن ايتىپ, قىنجىلىستارىن بٸلدٸرەدٸ. اسىلى, بەرٸ دە زاڭعا سەيكەس قانداي دا بٸر كەزەكتە تۇرعان ازاماتتار توبى بارىن, ارنايى جٷيە مەن تەرتٸپ بارىن جەنە ٷيدٸڭ جاسالعان تٸزٸمگە بايلانىستى بەرٸلەتٸنٸن تٷسٸنۋ قاجەت. بٸز ٶزگە تۇرعىنداردىڭ قۇقىقتارىن بۇزا المايمىز عوي», - دەپ ناقتىلادى بالاەۆا.
بٶلٸم قىزمەتكەرلەرٸ دەرمەنسٸز بولاتىن ەكٸنشٸ كاتەگورييا - زاڭدى كٷشٸنە ەنگەن سوت ٷكٸمدەرٸ.
فرونت-وفيستەر جۇمىسىنىڭ پراكتيكالىق نەتيجەلەرٸنٸڭ ٸشٸنەن مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ ادامدارعا قاتىستى ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸمەن بٸرلەسە وتىرىپ قابىلدانعان شەشٸمدٸ اتاۋعا بولادى.
«كٶپ ايماقتا ارىز-شاعىمدار مەن ٶتٸنٸشتەردٸڭ بٸراز بٶلٸگٸ مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ ازاماتتار تاراپىنان تٷسٸپ جاتادى. بٸز ولاردىڭ بەرٸن ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸمەن بٸرگە ساراپتاپ, تالداۋ جاساعان ەدٸك. بٷتٸن جول كارتاسى مەن ٸشكٸ بۇيرىقتار, سونداي-اق ەلەۋمەتتٸك پورتالدىڭ بٶلەك اتقارۋى ٷشٸن قاجەت تەحنيكالىق جابدىقتاردى ساتىپ الۋعا جاۋاپ بەرەتٸن جەكە كٶمەكشٸلەردٸڭ جۇمىسىنا تٶلەم جاساۋ سۇراقتارى قارالدى. نەتيجەسٸندە, بۇل - اتالعان توپتاعى ادامداردىڭ تاراپىنان تٷسەتٸن ٶتٸنٸشتەردٸڭ ايتارلىقتاي ازايۋىنا ەكەلدٸ», - دەدٸ پرەزيدەنت كٶمەكشٸسٸ.
بۇدان بٶلەك, ناقتى ورتاعا بەرۋ ارقىلى سانيتارلىق-ەپيدەميولوگييالىق قىزمەتتٸڭ كٶپجىلدىق پروبلەمالارى شەشٸلدٸ.
ەرينە, بٶلٸم جۇمىسى بۇنىمەن بٸتپەيدٸ. جەتٸستٸكتەر تەك شىڭداي تٷسپەك. كەلەسٸ ەتاپ - قىزمەتتەردٸ وڭتايلاندىرىپ, اۆتوماتتاندىراتىن «ە-ٶتٸنٸش» اقپاراتتىق جٷيەسٸن ەنگٸزۋ. بٶلٸم مەڭگەرۋشٸسٸنٸڭ ايتۋىنشا, ەربٸر قازاقستاندىق ەكٸمدٸكتەردە ورنالاسقان ارنايى تەرمينالدار ارقىلى ٶز ٶتٸنٸشٸن بارلىق مەملەكەتتٸك ورگاندارعا جەتكٸزە الادى. وسىنىڭ ارقاسىندا «حالىق ٷنٸنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسى جٷزەگە اسادى.
اتالعان مودۋل جەتٸلدٸرٸلدٸ. 2020 جىلدىڭ العاشقى جارتى جىلدىعىندا نۇر-سۇلتان قالاسىندا اپروباتسييادان, ياعني تەكسەرٸستەن ٶتەدٸ. تەست سەتتٸ ٶتسە, ول ەل بويىنشا ەنگٸزٸلەتٸن بولادى.
ادامداردىڭ ەرتٷرلٸ سۇراق بويىنشا ونلاين كەڭەس الۋى ٷشٸن بۇل اقپاراتتىق جٷيەگە چات-بوتتار ەنگٸزۋ دە كٶزدەلگەن. سونىمەن قاتار بٶلٸم بازاسىندا ورتالىقتاندىرىلعان سall-ورتالىق قۇرىلماق. تيٸسٸنشە, ول كەڭەس بەرۋ جۇمىستارىن تەلەفون ارقىلى شەشۋگە كٶمەكتەسەدٸ. العاشقى جارتىجىلدىقتىڭ سوڭىنا دەيٸن ەر ايماقتا قوعامدىق قابىلداۋ جٷرگٸزٸلەتٸن دەل وسىنداي فرونت-وفيس اشۋ كٶزدەلگەن.
ورىس تٸلٸنەن اۋدارعان "ۇلت پورتالى"
