اباي جوعارى باعالاعان ماراباي جىراۋ كەڭٸنەن زەرتتەلۋٸ كەرەك. ەپيك جىرشى ماراباي قۇلجابايۇلىنىڭ 180 جىلدىعىنا ارنالعان «ماراباي تاعىلىمى» اتتى رەسپۋبليكالىق عىلىمي-تانىمدىق كونفەرەنتسييادا عالىمدار وسىنداي توقتامعا كەلدٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
دوستىق ٷيٸندە ٶتكەن جيىندى اشقان بقو مەدەنيەت باسقارماسىنىڭ باسشىسى سايران دٷيسەنوۆ مارابايداي ۇلى دالا جىرشىسىنىڭ مۇراسى بۇدان بىلاي دا ناسيحاتتالا بەرەتٸنٸن جەتكٸزدٸ.
مارابايدىڭ قازاق تاريحىندا الار ورنى ەرەكشە. ۇلى ابايدىڭ ٶزٸ «قازاقتا مارابايدان ارتىق اقىڭدى مەن بٸلگەن ەمەسپٸن» دەگەنٸ مەلٸم.
بيىل باتىس قازاقستان وبلىسىندا مارابايدى زەرتتەۋگە بايلانىستى بٸراز قادام جاسالىپ, ارنايى توپ ەل ٸشٸن ارالاپ قايتتى.
وسى توپ قۇرامىندا بولعان قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ مٷشەسٸ نۇرلان سەدٸردٸڭ كونفەرەنتسييادا مەلٸم ەتكەنٸندەي, مارابايدىڭ ەكەسٸنٸڭ ەسٸمٸ ٷش تٷرلٸ اتالىپ كەلەدٸ.
قۇلجابايدان باسقا قۇلباي اتى جيٸ كەزدەسەدٸ. بەلگٸلٸ ەدەبيەت زەرتتەۋشٸسٸ, فيلولوگييا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى مەلٸك عابدۋللين جازعان ەڭبەكتە جەنە باسقا كٶپتەگەن دەرەكتەردە ماراباي قۇلبايۇلى دەلٸنەدٸ. مارابايدىڭ ٶزٸ دە ٶلەڭٸندە قۇلباي دەپ كەلتٸرگەن. ال شەجٸرەدە ايتىلاتىن زەينوللا ەسٸمٸ كٷمەندٸ. سوندىقتان جىرشىنىڭ ەكەسٸنٸڭ ەسٸمٸ جٶنٸندە عالىمدار بٸر توقتامعا كەلۋٸ كەرەك.
ەكٸنشٸدەن, جىرشىنىڭ تۋعان جەرٸ تەرەكتٸ اۋدانى دەلٸنگەنٸمەن, بۇل ەلٸ ناقتىلاي تٷسۋدٸ قاجەت ەتەدٸ. ٶيتكەنٸ جاڭاقونىس ەلدٸ مەكەنٸ كەيٸن بٶرلٸ اۋدانىنىڭ قاراماعىنا بەرٸلگەن. ماراباي تۇرعان كٶبەن كٶل دە قازٸر بٶرلٸ اۋدانى اۋماعىنداعى قاراشىعاناق بولىسىندا جاتقانى 1914 جىلعى كارتادان كٶرٸنٸپ تۇر. سوندىقتان مارابايدىڭ تۋعان جەرٸ بۇرىنعى تەرەكتٸ, قازٸرگٸ بٶرلٸ اۋدانى دەسە, شىندىققا جاناسادى.
ٷشٸنشٸدەن, ماراباي جىراۋدىڭ تۋعان جىلى جٶنٸندە دە تٷرلٸ جورامال ايتىلادى. سونداي-اق مارابايدىڭ «ەر تارعىن» مەن «قوبىلاندى باتىردان» باسقا «قىز جٸبەك» داستانىن جىرلاعانى جٶنٸندە دەرەك بار.
مٸنە, وسىنىڭ بەرٸ بٸرٸزدەندٸرۋدٸ قاجەت ەتەدٸ.
م.ٶتەمٸسوۆ اتىنداعى باتىس قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ دوتسەنتٸ, فيلولوگييا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى روزا مۇحامبەتقاليەۆا ماراباي جىرلاعان داستانداردىڭ كٶركەمدٸك دەڭگەيٸنٸڭ جوعارى ەكەندٸگٸنە توقتالدى. مىسالى, «قوبىلاندى باتىردىڭ» 29 نۇسقاسى بولسا, سونىڭ ٸشٸندە ەڭ كٶركەمٸ مارابايدٸكٸ ەكەندٸگٸ كٷمەن تۋعىزباسا كەرەك.
كونفەرەنتسييادا سونداي-اق بەلگٸلٸ جىرشى, قازاق ۇلتتىق ٶنەر ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ پروفەسسورى, ٶنەر زەرتتەۋشٸسٸ الماس الماتوۆ, اقتاۋ قالاسىنان كەلگەن فيلولوگييا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور بيبايشا نۇردەۋلەتوۆا قازاقستانداعى جىرشىلىق ٶنەردٸڭ ارعى-بەرگٸ تاريحى مەن قازٸرگٸ جاي-كٷيٸ جٶنٸندە كەلەلٸ ەڭگٸمە قوزعادى.
«قازاقتىڭ جىرشىلىق ٶنەرٸن زەرتتەۋدە ەلٸمٸزدٸڭ باتىس ٶڭٸرٸن (باتىس قازاقستان, اقتٶبە, ماڭعىستاۋ جەنە قىزىلوردا وبلىستارىن) بٸر-بٸرٸنەن بٶلمەي, تۇتاس قاراستىرۋ كەرەك. يلمينسكييدٸڭ ورىنبوردا ماراباي جىراۋمەن كەزدەسٸپ, «ەر تارعىن» جىرىن جازىپ العانى مەلٸم.
سوندىقتان ورىنبورعا ارنايى ەكسپەديتسييا ۇيىمداستىرىپ, ارحيۆتٸ قاراپ, تەرەڭٸرەك زەرتتەۋ قاجەت», دەدٸ الماتىدان كەلگەن فولكلورتانۋشى عالىم, تانىمال جىرشى بەرٸك جٷسٸپوۆ.
سول سەكٸلدٸ م.ٶتەمٸسوۆ اتىنداعى باتىس قازاقستان ۋنيۆەريتەتٸ «رۋحاني جاڭعىرۋ» ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور ابات قىدىرشاەۆ, قۇرمانعازى اتىنداعى قازاق ۇلتتىق كونسەرۆاتوريياسىنىڭ وقىتۋشىسى, جىرشى, ٶنەرتانۋشى كٷنقوجا قايروللا ماراباي مۇراسىن كەڭٸنەن ناسيحاتتاۋعا بايلانىستى ٶز وي-تولعامدارىن بٸلدٸردٸ.
باتىس قازاقستاندا ماراباي قۇلجابايۇلىنىڭ 180 جىلدىعىنا ارنالعان شارالار جالعاسۋدا.
