قر پرەمەر-مينيسترٸنٸڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن ٷكٸمەت وتىرىسىندا ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترٸ رۋسلان دەلەنوۆ ەلدٸڭ 2019 جىلعى قاڭتار-قاراشا ايلارىنداعى ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋ قورىتىندىلارى تۋرالى باياندادى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات"
ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلٸگٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, جىل باسىنان بەرٸ ەكونوميكانىڭ ٶسۋٸ بايقالۋدا. ا.ج. قاڭتار-قاراشا ايلارىندا جالپى ٸشكٸ ٶنٸمنٸڭ ٶسۋٸ 4,4%-تٸ قۇرادى.
«ەكونوميكانىڭ ٶسۋ فاكتورلارى - بازالىق سالالاردا ٶندٸرٸستٸڭ ۇلعايۋى, ٸشكٸ سۇرانىستىڭ ارتۋى جەنە كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەتتەر سەكتورىنىڭ دامۋى, سونداي-اق ينۆەستيتسييالىق جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ بولدى», — دەپ اتاپ ٶتتٸ ر. دەلەنوۆ.
جٸٶ-نٸڭ ٶسۋٸنە ەڭ ٷلكەن ٷلەستٸ 3,8 پ.ت. دەڭگەيٸندە شيكٸزاتتىق ەمەس سەكتور قوستى. مۇندا ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ, كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەتتەر سەكتورى جەنە قۇرىلىس سالاسى نەگٸزگٸ رٶل اتقاردى. بۇل رەتتە, شيكٸزات سەكتورىنىڭ (اۋىل شارۋاشىلىعى جەنە كەن ٶندٸرۋ ٶنەركەسٸبٸ) ٷلەسٸ 0,6 پ.ت. قۇرادى. وسىلايشا, ەكونوميكا ٶسۋٸنٸڭ ەڭ كٶپ بٶلٸگٸ شيكٸزاتتىق ەمەس سەكتورىنىڭ ەسەبٸنەن قامتاماسىز ەتٸلدٸ.
مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, جەلتوقساندا ەكونوميكا ٶسٸمٸ 4,4%-دان تٶمەن بولمايدى.
«جالپى ٸشكٸ ٶنٸمنٸڭ ٶسۋ ٷردٸسٸ كەلەسٸنٸ كٶرسەتەدٸ. ٶتكەن جىلعى قازان مەن قاراشادا جالپى ٸشكٸ ٶنٸم 4,1%-عا ٶسكەن. 2018 جىلدىڭ قورىتىندىسى دا 4,1%-عا ٶسۋمەن اياقتالدى. ال وسى جىلعى قازان مەن قاراشادا ەكونوميكانىڭ ٶسۋٸ 4,4%-دى قۇرادى. وسىعان بايلانىستى جەلتوقساندا ٶسۋ تٶمەن بولمايدى دەپ ويلاۋعا نەگٸز بار. بٸرٸنشٸدەن, وسى جىلى ەكونوميكا ٶسۋ سەرپٸنٸن كٶرسەتٸپ وتىر. ەكٸنشٸدەن, ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸندە وڭ كٶرسەتكٸشتەر بايقالۋدا», — دەپ تٷسٸندٸردٸ ول.
نەگٸزگٸ كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسييالار 8,3%-عا دەيٸن ارتتى. قاراشا ايىندا جىلدىق ينفلياتسييا 5,4%-دى قۇرادى. تۇرعىندار تابىسى قاڭتار-قازاندا 5,7%-عا ٶستٸ.
ٶنەركەسٸپ ٶندٸرٸسٸندە تۇراقتى ٶسۋ ٷردٸسٸ ساقتالۋدا. قاڭتار-قاراشادا ٶندٸرٸس كٶلەمٸ 3,6%-عا ٶستٸ.
ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸندە ٶسۋ 3,8%-عا دەيٸن جەدەلدەدٸ. بۇل ماشينا جاساۋدا (19,2%-عا) جەنە فارماتسەۆتيكادا (16,7%-عا) ٶندٸرٸستٸڭ ارتۋىنا نەگٸزدەلگەن. سونىمەن قاتار, قارا مەتاللۋرگييا ٶندٸرٸسٸنٸڭ قالپىنا كەلۋٸ وڭ ەسەر ەتتٸ. تاۋ-كەن ٶندٸرٸسٸ ٶنەركەسٸبٸندەگٸ ٶسۋ 3,7% دەڭگەيٸندە ساقتالدى.
قۇرىلىس سالاسى جوعارى ٶسۋ سەرپٸنٸن كٶرسەتٸپ وتىر. قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ كٶلەمٸ 12,1%-عا ٶستٸ. پايدالانۋعا 11,1 ملن ش.م. تۇرعىن ٷي بەرٸلدٸ.
اۋىل شارۋاشىلىعى سالالارىندا ەركەلكٸ سەرپٸن بايقالادى. مال شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸن شىعارۋ 3,9%-عا ارتتى.
كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەتتەر سالاسىندا ٸسكەرلٸك بەلسەندٸلٸكتٸڭ ارتۋى بايقالادى. ساۋدا كٶلەمٸ 7,5%-عا, كٶلٸك – 5,6%-عا, ال بايلانىس – 4,7%-عا ٶستٸ.
ا.ج. قاڭتار-قازاندا سىرتقى ساۋدا اينالىمى 79,1 ملرد دوللارعا جەتتٸ. ەكسپورت كٶلەمٸ $47,7 ملرد, ال يمپورت $31,4 ملرد قۇرادى.
ٶڭٸرلەردٸڭ باسىم بٶلٸگٸ نەگٸزگٸ كٶرسەتكٸشتەر بويىنشا وڭ سەرپٸن كٶرسەتٸپ وتىر. ٶنەركەسٸپ بويىنشا 15 ٶڭٸردە وڭ ٶسۋ بايقالادى. اۋىل شارۋاشىلىعى بويىنشا قوستاناي وبلىسىنان باسقا بارلىق ٶڭٸرلەر وڭ ٶسٸم كٶرسەتتٸ. قۇرىلىس بويىنشا 14 ٶڭٸردە, نەگٸزگٸ كاپيتالعا ينۆەستيتسييالار بويىنشا 15 ٶڭٸردە وڭ ٶسۋگە قول جەتكٸزٸلدٸ. بٸرقاتار ٶڭٸردە بٸرنەشە كٶرسەتكٸش بويىنشا (ٶڭدەۋ جەنە تاۋ-كەن ٶندٸرٸسٸ ٶنەركەسٸبٸ, اۋىل شارۋاشىلىعى, قۇرىلىس, تۇرعىن ٷي جەنە ينۆەستيتسييالار) سەرپٸندٸ ٶسۋ بايقالادى.
4 ٶڭٸردە ينفلياتسييا دەلٸزدٸڭ جوعارعى شەگٸندە قالىپتاستى. ولار اتىراۋ وبلىسى, ماڭعىستاۋ وبلىسى, قاراعاندى وبلىسى جەنە شىمكەنت قالاسى. سونىمەن قاتار, 5 ٶڭٸردە ازىق-تٷلٸك تاۋارلارى باعاسىنىڭ جوعارى ٶسۋٸ بايقالادى.
ر. دەلەنوۆ اتاپ ٶتكەندەي, جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگانداردا ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار ازىق-تٷلٸك تاۋارلارىنا رۇقسات ەتٸلگەن شەكتٸ باعالاردى بەكٸتۋ جەنە ونىڭ ساقتالۋىن باقىلاۋ, سونداي-اق ازىق-تٷلٸك تاۋارلارىنىڭ ٶڭٸرلٸك تۇراقتاندىرۋ قورلارىن پايدالانۋ مەحانيزٸمدەرٸ بار. ٶز كەزەگٸندە, باسەكەلەستٸكتٸ قورعاۋ جەنە دامىتۋ كوميتەتٸ بەسەكەلەستٸككە قارسى كەلٸسٸلگەن ٸس-ەرەكەتتەردٸ (سٶز بايلاسۋ) انىقتاۋ بويىنشا ٸس-شارالار قابىلداۋدا.
ازىق-تٷلٸك تاۋارلارى نارىعىنا قاتىسۋشىلارعا بۇزۋشىلىق بەلگٸلەرٸ تۋرالى 194 حابارلاما جٸبەرٸلدٸ. قازٸرگٸ تاڭدا ونىڭ 152-سٸ ورىندالدى. بەسەكەلەستٸكتٸ قورعاۋ سالاسىنداعى زاڭنامانىڭ بۇزىلۋىنا جول بەرمەۋ ماقساتىندا وسى جىلدىڭ باسىنان بەرٸ نارىق سۋبەكتٸلەرٸنە قاتىستى 8 تەرگەۋ تاعايىندالدى جەنە 34 ەسكەرتۋ جاسالدى.
«بيىل 11 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا نەگٸزگٸ ماكروەكونوميكالىق كٶرسەتكٸشتەر وڭ ترەند كٶرسەتٸپ وتىر», — دەپ تٷيٸندەدٸ مينيستر.
