قر پرەمەر-مينيسترٸ ا. ماميننٸڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن ٷكٸمەت وتىرىسىندا قر پرەمەر-مينيسترٸنٸڭ ورىنباسارى ر. سكليار «اۋىل – ەل بەسٸگٸ» جوباسىنىڭ ٸسكە اسىرىلۋى تۋرالى باياندادى.
ر. سكلياردٸڭ حابارلاۋىنشا, قازٸرگٸ ۋاقىتتا 6 443 اۋىلدا 7,7 ملن ادام تۇرادى (ەل حالقىنىڭ 42%).
«بٷگٸنگٸ كٷنٸ اۋىلدىق جەرلەردە بٸرقاتار شەشٸلمەگەن مەسەلەلەر بار. اۋىلدىڭ جارتىسىنان استامىندا كٶشەلەردٸ جٶندەۋ قاجەت. ينجەنەرلٸك جەلٸلەر توزۋىنىڭ جوعارى دەڭگەيٸ بايقالادى. كٶپتەگەن اۋىلداردا, بٸلٸم بەرۋ جەنە دەنساۋلىق ساقتاۋ وبەكتٸلەرٸ جٶندەۋدٸ قاجەت ەتەدٸ. وسىعان بايلانىستى اۋىلدى دامىتۋ ٷشٸن كەشەندٸ تەسٸل قولدانۋدى ۇسىنامىز», — دەدٸ ر. سكليار.
وسى ماقساتتا بٸرٸنشٸ كەزەكتە قولدانىستاعى مەملەكەتتٸك باعدارلامالار مەن «اۋىل – ەل بەسٸگٸ» جوباسى ەسەبٸنەن اۋىل ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋ جٷرگٸزٸلەتٸن بولادى, سونىمەن بٸرگە اگروٶنەركەسٸپتٸك كەشەندٸ دامىتۋ, «بيزنەستٸڭ جول كارتاسى-2020», «ەڭبەك» جەنە باسقا دا قولدانىستاعى باعدارلاما شەڭبەرٸندە كەسٸپكەرلٸكتٸ قولداۋ جٷزەگە اسىرىلادى.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا دامۋ ەلەۋەتٸ بار 3 477 اۋىل ٸرٸكتەپ الىندى, ونىڭ ٸشٸندە – 1 150 تٸرەكتٸ جەنە 200 شەكارا ماڭىنداعى اۋىلدار ەنگٸزٸلگەن 2 327 سپۋتنيكتٸك اۋىلدار. اتالعان اۋىلداردا 6,6 ملن ادام نەمەسە اۋىل حالقىنىڭ 85%-ى تۇرادى, ولاردى دامىتۋ باسىمدى تٷردە بولادى.
حالىق سانى ٶسۋٸنٸڭ, مال شارۋاشىلىعى مەن ٶسٸمدٸك شارۋاشىلىعىنىڭ جالپى قوسىلعان قۇننىڭ, حالىقتىڭ جۇمىسپەن قامتىلۋىنىڭ جىل سايىنعى ٶسۋ ديناميكاسى بار وسىنداي اۋىلدار ٸرٸ ەلدٸ مەكەندەرگە جاقىن ورنالاسقان.
«بۇل اۋىلدارداعى مەسەلەلەردٸ كەشەندٸ شەشۋ ٷشٸن ايتارلىقتاي قاراجات قاجەت. الدىن الا ەسەپتەۋلەر بويىنشا 900 ملرد تەڭگە قاجەت, بۇل رەتتە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 70% نەمەسە 630 ملرد تەڭگە, ال قالعان 30% نەمەسە 270 ملرد تەڭگە – جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەن بٶلۋ ۇسىنىلادى. اتالعان قاراجاتتاردى 2027 جىلعا دەيٸن بٶلۋ ۇسىنىلادى», — دەدٸ ر. سكليار.
2019 جىلى شامامەن 700 مىڭ ادام تۇراتىن 53 اۋىلدا 30 ملرد تەڭگە سوماعا 452 ينفراقۇرىلىمدىق جوبا ٸسكە اسىرىلۋدا.
بۇلار ەلەۋمەتتٸك (مەكتەپتەر, اۋرۋحانالار, مەدەنيەت جەنە سپورت نىساندارى) جەنە ينجەنەرلٸك ينفراقۇرىلىمداردى (جولدار, سۋ, ەلەكتر, جىلۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جەنە ت.ب.) جٶندەۋ جەنە قايتا جاڭارتۋ جٶنٸندەگٸ جوبالار بولىپ تابىلادى. قاراجاتتار جوسپارلى تٷردە يگەرٸلۋدە.
«سونداي-اق, تۇڭعىش پرەزيدەنت - ەلباسىنىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا تۋعان اۋىلداردى اباتتاندىرۋ بويىنشا ٸرٸ كەسٸپكەرلەردٸڭ «كٸشٸ وتانىنا» قامقورلىقپەن قاراۋ مەن مەتسەناتتىق جاساۋدىڭ جارقىن كٶرٸنٸسٸنٸڭ مىسالدارى بار», — دەدٸ ر. سكليار.
ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ بويىنشا ٷستٸمٸزدەگٸ جىلى وڭ نەتيجەلەرگە قول جەتكٸزٸلدٸ.
«بۇل جۇمىستىڭ باستاماسى عانا. باستالعان جۇمىستاردى بٸز 2020 جىلى جالعاستىرامىز. ەلٸمٸزدٸڭ بارلىق ٶڭٸرلەرٸندە اۋىل ينفراقۇرىلىمىن كەڭ اۋقىمدى جاڭعىرتۋ باستالادى. كٶزدەلگەن 30 ملرد تەڭگەگە 2020 جىلى قوسىمشا 50 ملرد تەڭگە بٶلٸنەتٸن بولادى», — دەدٸ پرەمەر-مينيستردٸڭ ورىنباسارى.
جالپى بٶلٸنەتٸن قاراجاتقا 250 اۋىلدا 1641 جوبانى ٸسكە اسىرۋ جوسپارلانۋدا. اۋىل حالقىن جۇمىسپەن قامتۋدى قامتاماسىز ەتۋ جەنە ٸسكە اسىرىلىپ جاتقان جوبالارعا جاڭا داعدى الۋ ماقساتىندا, اۋىل جاستارى تارتىلاتىن بولادى. جٷرگٸزٸلٸپ جاتقان ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ اۋىل ەكونوميكاسىن دامىتۋعا جاڭا سەرپٸن بەرەدٸ.
ۇسىنىلعان شارالاردى تيٸمدٸ ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن رەسپۋبليكالىق جول كارتاسىنىڭ جوباسى ەزٸرلەندٸ. تٸرەك جەنە سپۋتنيكتٸك اۋىلداردى جىلدار بويىنشا, 2027 جىلعا دەيٸن دامىتۋ كەستەسٸن جاساۋ جوسپارلانعان. «اۋىل – ەل بەسٸگٸ» جەنە باسقا دا مەملەكەتتٸك باعدارلامالار شەڭبەرٸندە ەربٸر اۋىلدى قارجىلاندىرۋ كٶلەمٸ مەن كٶزدەرٸن انىقتاۋ قاجەت. اۋىل ەكونوميكاسىن دامىتۋ كارتاسىن ەزٸرلەپ, تيٸستٸ جوبالىق قۇجاتتامانى دايىنداۋ كەرەك.
«2027 جىلعا قاراي بارلىعى اٶك دامىتۋ, «بجك-2020», «ەڭبەك», جەرگٸلٸكتٸ ماڭىزى بار اۆتوجولداردى سالۋ جەنە جٶندەۋ باعدارلامالارىمەن بٸرگە قارجىلاندىرۋ 2 ترلن تەڭگەدەن اساتانى بولادى», — دەدٸ ر. سكليار.
«اۋىل – ەل بەسٸگٸ» جوباسىن ٸسكە اسىرۋ 7 جىل ٸشٸندە 7 ملن. اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ٶمٸر سٷرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. 7 مىڭ كم استام كەنتٸشٸلٸك كٶشەلەر سالىنىپ, جٶندەۋدەن ٶتكٸزٸلەدٸ. بارلىق اۋىل حالقى ساپالى اۋىز سۋمەن قامتىلاتىن بولادى. ەلەۋمەتتٸك نىسانداردى جاڭعىرتۋ بويىنشا كەڭ اۋقىمدى جۇمىستار جٷرگٸزٸلەدٸ.
جالپى, بارلىق شارالار كەشەنٸ اۋىلداردى ودان ەرٸ سەرپٸندٸ دامىتۋدى قامتاماسىز ەتەدٸ, بۇل ٶز كەزەگٸندە ەل ەكونوميكاسىنا وڭ ەسەرٸن تيگٸزەدٸ.
