QR Premer-Ministri A. Maminniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda QR Premer-Ministriniń orynbasary R. Skliar «Aýyl – El besigi» jobasynyń iske asyrylýy týraly baiandady.
R. Skliardiń habarlaýynsha, qazirgi ýaqytta 6 443 aýylda 7,7 mln adam turady (el halqynyń 42%).
«Búgingi kúni aýyldyq jerlerde birqatar sheshilmegen máseleler bar. Aýyldyń jartysynan astamynda kóshelerdi jóndeý qajet. Injenerlik jeliler tozýynyń joǵary deńgeii baiqalady. Kóptegen aýyldarda, bilim berý jáne densaýlyq saqtaý obektileri jóndeýdi qajet etedi. Osyǵan bailanysty aýyldy damytý úshin keshendi tásil qoldanýdy usynamyz», — dedi R. Skliar.
Osy maqsatta birinshi kezekte qoldanystaǵy memlekettik baǵdarlamalar men «Aýyl – El besigi» jobasy esebinen aýyl infraqurylymyn jańǵyrtý júrgiziletin bolady, sonymen birge Agroónerkásiptik keshendi damytý, «Biznestiń jol kartasy-2020», «Eńbek» jáne basqa da qoldanystaǵy baǵdarlama sheńberinde kásipkerlikti qoldaý júzege asyrylady.
Qazirgi ýaqytta damý áleýeti bar 3 477 aýyl iriktep alyndy, onyń ishinde – 1 150 tirekti jáne 200 shekara mańyndaǵy aýyldar engizilgen 2 327 spýtniktik aýyldar. Atalǵan aýyldarda 6,6 mln adam nemese aýyl halqynyń 85%-y turady, olardy damytý basymdy túrde bolady.
Halyq sany ósýiniń, mal sharýashylyǵy men ósimdik sharýashylyǵynyń jalpy qosylǵan qunnyń, halyqtyń jumyspen qamtylýynyń jyl saiynǵy ósý dinamikasy bar osyndai aýyldar iri eldi mekenderge jaqyn ornalasqan.
«Bul aýyldardaǵy máselelerdi keshendi sheshý úshin aitarlyqtai qarajat qajet. Aldyn ala esepteýler boiynsha 900 mlrd teńge qajet, bul rette respýblikalyq biýdjetten 70% nemese 630 mlrd teńge, al qalǵan 30% nemese 270 mlrd teńge – jergilikti biýdjetten bólý usynylady. Atalǵan qarajattardy 2027 jylǵa deiin bólý usynylady», — dedi R. Skliar.
2019 jyly shamamen 700 myń adam turatyn 53 aýylda 30 mlrd teńge somaǵa 452 infraqurylymdyq joba iske asyrylýda.
Bular áleýmettik (mektepter, aýrýhanalar, mádeniet jáne sport nysandary) jáne injenerlik infraqurylymdardy (joldar, sý, elektr, jylýmen qamtamasyz etý jáne t.b.) jóndeý jáne qaita jańartý jónindegi jobalar bolyp tabylady. Qarajattar josparly túrde igerilýde.
«Sondai-aq, Tuńǵysh Prezident - Elbasynyń «Rýhani jańǵyrý» baǵdarlamasy aiasynda týǵan aýyldardy abattandyrý boiynsha iri kásipkerlerdiń «kishi otanyna» qamqorlyqpen qaraý men metsenattyq jasaýdyń jarqyn kórinisiniń mysaldary bar», — dedi R. Skliar.
Infraqurylymdy jańǵyrtý boiynsha ústimizdegi jyly oń nátijelerge qol jetkizildi.
«Bul jumystyń bastamasy ǵana. Bastalǵan jumystardy biz 2020 jyly jalǵastyramyz. Elimizdiń barlyq óńirlerinde aýyl infraqurylymyn keń aýqymdy jańǵyrtý bastalady. Kózdelgen 30 mlrd teńgege 2020 jyly qosymsha 50 mlrd teńge bólinetin bolady», — dedi Premer-Ministrdiń orynbasary.
Jalpy bólinetin qarajatqa 250 aýylda 1641 jobany iske asyrý josparlanýda. Aýyl halqyn jumyspen qamtýdy qamtamasyz etý jáne iske asyrylyp jatqan jobalarǵa jańa daǵdy alý maqsatynda, aýyl jastary tartylatyn bolady. Júrgizilip jatqan infraqurylymdy jańǵyrtý aýyl ekonomikasyn damytýǵa jańa serpin beredi.
Usynylǵan sharalardy tiimdi iske asyrý úshin respýblikalyq Jol kartasynyń jobasy ázirlendi. Tirek jáne spýtniktik aýyldardy jyldar boiynsha, 2027 jylǵa deiin damytý kestesin jasaý josparlanǵan. «Aýyl – El besigi» jáne basqa da memlekettik baǵdarlamalar sheńberinde árbir aýyldy qarjylandyrý kólemi men kózderin anyqtaý qajet. Aýyl ekonomikasyn damytý kartasyn ázirlep, tiisti jobalyq qujattamany daiyndaý kerek.
«2027 jylǵa qarai barlyǵy AÓK damytý, «BJK-2020», «Eńbek», jergilikti mańyzy bar avtojoldardy salý jáne jóndeý baǵdarlamalarymen birge qarjylandyrý 2 trln teńgeden asatany bolady», — dedi R. Skliar.
«Aýyl – El besigi» jobasyn iske asyrý 7 jyl ishinde 7 mln. aýyl turǵyndarynyń ómir súrý sapasyn jaqsartýǵa múmkindik beredi. 7 myń km astam kentishilik kósheler salynyp, jóndeýden ótkiziledi. Barlyq aýyl halqy sapaly aýyz sýmen qamtylatyn bolady. Áleýmettik nysandardy jańǵyrtý boiynsha keń aýqymdy jumystar júrgiziledi.
Jalpy, barlyq sharalar kesheni aýyldardy odan ári serpindi damytýdy qamtamasyz etedi, bul óz kezeginde el ekonomikasyna oń áserin tigizedi.
