قر پرەمەر-مينيسترٸ اسقار ماميننٸڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن قر ٷكٸمەتٸنٸڭ وتىرىسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترٸ ساپارحان وماروۆ ەلدەگٸ ۆەتەرينارلىق جەنە ەپيزووتييالىق جاعداي تۋرالى باياندادى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" primeminister.kz سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
س. وماروۆتىڭ مەلٸمەتٸنشە, اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸ ەلدە ەپيزووتييالىق احۋالدى قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا جوسپارلى جۇمىس جٷرگٸزۋدە.
ول ٷشٸن زاڭنامالىق تۇرعىدا «ورتالىق-وبلىس-اۋدان» قاعيداتى بويىنشا تٸگٸنەن ۆەتەرينارييالىق باقىلاۋ قالپىنا كەلتٸرٸلدٸ. بۇل باقىلاۋعا الىنعان ٶنٸمنٸڭ تاسىمالدانۋىنا باقىلاۋدى كٷشەيتۋ جەنە ٶنٸمنٸڭ «تاناپتان ٷستەلگە دەيٸن» قاداعالانۋىن قامتاماسىز ەتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
«ٶتكەن جىلى قازاقستان-رەسەي ۋچاسكەسٸندە 28 ۆەتەرينارييالىق باقىلاۋ پۋنكتٸ جەنە قازاقستان-قىرعىز ۋچاسكەسٸندە 4 ۆەتەرينارييالىق باقىلاۋ پۋنكتٸ ەنگٸزٸلدٸ. بۇل شارا قازاقستان اۋماعىن جانۋارلاردىڭ اسا قاۋٸپتٸ اۋرۋلارىنىڭ تارالۋىنان, ۆەتەرينارييالىق-سانيتارييالىق تۇرعىدان قاۋٸپتٸ مال شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸنٸڭ ەكەلٸنۋٸنەن قورعاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ», — دەدٸ مينيستر.
قابىلدانعان شارالار نەتيجەسٸندە 2020 جىلدىڭ 5 ايىندا كەيبٸر جٸتٸ جەنە سوزىلمالى ينفەكتسييالاردى قوسپاعاندا, قازاقستاندا جانۋارلاردىڭ اسا قاۋٸپتٸ اۋرۋلارى بويىنشا ەپيزووتييالىق احۋال تۇراقتى.
مەسەلەن, 2020 جىلعى قاڭتاردان مامىرعا دەيٸن جانۋارلار اۋرۋلارىنىڭ جٸتٸ جەنە سوزىلمالى ينفەكتسييالارىنىڭ 80 وشاعى تٸركەلدٸ.
ۆەتەرينارييالىق پروفيلاكتيكالىق ٸس-شارالار بەكٸتٸلگەن جوسپارعا سەيكەس بەلگٸلەنگەن مەرزٸمدە ورىندالۋدا. اعىمداعى ۋاقىتتا جوسپارلانعان 31,7 ملن دياگنوستيكالىق زەرتتەۋدٸڭ 90,2%-ى ورىندالدى.
«جانۋارلار مەن قۇستاردىڭ اسا قاۋٸپتٸ 19 اۋرۋىنا قارسى جانۋارلاردى ۆاكتسينالاۋ بويىنشا جوسپارلانعان 150 ملن مانيپۋلياتسييانىڭ 71,1 ملن جٷرگٸزٸلدٸ نەمەسە اعىمداعى جىلدىڭ 5 ايىنداعى جوسپاردىڭ 96,8%-ى ورىندالدى. جۇمىس جالعاسۋدا». — دەپ مەلٸمدەدٸ س. وماروۆ.
بٷگٸنگٸ كٷنٸ رەسپۋبليكا ٶڭٸرلەرٸ ۆەتەرينارييالىق پرەپاراتتارمەن جىلدىق قاجەتتٸلٸكتٸڭ 96,2%-ىمەن قامتاماسىز ەتٸلدٸ. ۆەتەرينارييالىق پرەپاراتتاردى ساتىپ الۋدا وتاندىق ٶندٸرۋشٸلەرگە ارتىقشىلىق بەرٸلدٸ, ٶتكەن جىلعى ساتىپ الۋدا ولاردىڭ ٷلەسٸ شامامەن 70%-دى قۇرادى. مىسالى, بيىل نودۋليارلى دەرماتيت بويىنشا پرەپاراتتار تولىق كٶلەمدە وتاندىق بيولوگييا جەنە بيوتەحنولوگييالار مەسەلەلەرٸ عىلىمي زەرتتەۋ ينستيتۋتىنان ساتىپ الىندى, بۇل ٶتكەن جىلعا قاراعاندا 2,7 ملرد تەڭگەنٸ ٷنەمدەۋگە مٷمكٸندٸك بەردٸ. قازٸرگٸ ۋاقىتتا اتالعان ينستيتۋتتان جاقىندا دايىندالعان تٷيە شەشەگٸنە قارسى ۆاكتسينانى ساتىپ الۋ جوسپارلانىپ وتىر.
برۋتسەللەز بويىنشا سالاماتسىز پۋنكتتەردٸ تٸركەۋ سەرپٸنٸ تٶمەندەۋدە. ٶتكەن جىلى برۋتسەللەزدٸ دياگنوستيكالاۋ تەتٸگٸ ٶزگەردٸ, بۇل وڭ نەتيجە بەرگەن مال باسىنىڭ سانىن 2019 جىلعى 5 اي ٸشٸندەگٸ 32 مىڭنان 2020 جىلدىڭ سەيكەس كەزەڭٸندە 28 مىڭ باسقا دەيٸن قىسقارتۋعا نەمەسە 12,5%-عا تٶمەندەتۋگە مٷمكٸندٸك بەردٸ.
بيىلعى 1 ماۋسىمداعى جاعداي بويىنشا برۋتسەللەز بويىنشا 51 سالاماتسىز پۋنكت تٸركەلگەن, بۇل ٶتكەن جىلدىڭ سەيكەس كەزەڭٸنە قاراعاندا 28 پۋنكتكە از. 28,6 ملن باس جانۋاردىڭ بارلىق تٷرٸن برۋتسەللەزگە زەرتتەۋ كەزٸندە 28,8 باس وڭ نەتيجە بەرگەن نەمەسە 0,1% برۋتسەللەز جۇقتىرعان مال انىقتالدى.
سونىمەن قاتار بيىل ٶتكەن جىلدىڭ سەيكەس كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا ليستەريوز, اناەروبتى ەنتەروتوكسەمييا سيياقتى جانۋارلاردىڭ اسا قاۋٸپتٸ اۋرۋلار سانىنىڭ تٶمەندەۋٸ بايقالادى, سونداي-اق ٶتكەن جىلدارى تٸركەلگەن اۋرۋلار (سٸبٸر جاراسى, نيۋكاسل اۋرۋى, رينوپنەۆمانييا) بويىنشا سالاماتتىلىق ساقتالۋدا.
«مينيسترلٸك قابىلداعان شارالاردىڭ نەتيجەسٸندە بٸزدٸڭ ەلٸمٸز اۋسىل, جىلقى مەن شوشقانىڭ افريكالىق وباسى, قۇس تۇماۋى بويىنشا سالاماتتى ەل دەگەن رەسمي حالىقارالىق مەرتەبەگە يە. شوشقانىڭ كلاسسيكالىق وباسى, كٷيٸس قايىراتىن ۇساق مال وباسى, سيىر قۇتىرماسى بويىنشا سالاماتتى ەل رەسمي حالىقارالىق مەرتەبەسٸن الۋ بويىنشا جۇمىس جٷرگٸزٸلۋدە», — دەدٸ مينيستر.
ٶتكەن جىلى قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىمەن شوشقا ەتٸنە, سٷت ٶنٸمدەرٸنە, جٷنگە ارنالعان ۆەتەرينارييالىق تالاپتار, زىعىر تۇقىمىنا, بيداي ۇنىنا جەنە قۇراماجەمگە قويىلاتىن فيتوسانيتارييالىق تالاپتار كەلٸسٸلدٸ. بٸرنەشە جىل بۇرىن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى ەنگٸزگەن اۋسىل جەنە نودۋليارلىق دەرماتيت بويىنشا شەكتەۋلەر الىنىپ تاستالدى, بۇل ٶز كەزەگٸندە قازاقستاندىق ەت ٶنٸمدەرٸ ٷشٸن قحر نارىعىنا جول اشتى.
سونداي-اق قازاقستاننان يرانعا سويۋعا ارنالعان تٸرٸ ٸرٸ قارا مالدى, سيىر ەتٸن, ۇساق مالدىڭ سۋبٶنٸمدەرٸن, تاعامدىق جۇمىرتقانى ەكسپورتتاۋعا قويىلاتىن ۆەتەرينارييالىق تالاپتار كەلٸسٸلدٸ. جاپونيياعا جىلقى ەتٸن ەكسپورتتاۋعا ارنالعان ۆەتەرينارييالىق سەرتيفيكات كەلٸسٸلدٸ.
نەتيجەسٸندە ٶتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستاننان شىعارىلاتىن اٶك ەكسپورتى قىتايعا 50,5%-عا, پارسى شىعاناعى ەلدەرٸنە 3,2 ەسە, ورتالىق ازييا ەلدەرٸنە 7,4%-عا, ەاەو ەلدەرٸنە 8,2%-عا ۇلعايدى.
جالپى اٶك ەكسپورتى ٶتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 6,4%-عا ٶسٸپ, 3,3 ملرد اقش دوللارىن قۇرادى.
ەلٸمٸزدٸڭ ەپيزووتييالىق سالاماتتىلىعىن ساقتاۋ جۇمىسى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸنٸڭ ەرەكشە باقىلاۋىندا.
