«نۇرلى جول» ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىنىڭ ٸسكە اسىرىلۋ بارىسى تۋرالى بايانداعان ينۆەستيتسييالار جەنە دامۋ مينيسترٸ جەڭٸس قاسىمبەك مەملەكەتتٸك باعدارلاما اياسىندا 7 مىڭ شاقىرىم اۆتوجولدى سالۋ جەنە قايتا جاڭعىرتۋ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار 10 مىڭ شاقىرىم اۆتوجولدى جٶندەۋ كٶزدەلگەنٸن ايتتى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
«بٶلٸنگەن قاراجات ەسەبٸنەن رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار 2,4 مىڭ شاقىرىم اۆتوجول سالىنىپ, قايتا جاڭعىرتىلسا, 7,5 مىڭ شاقىرىم جول جٶندەلدٸ. بارلىق نىساندا 100 مىڭنان استام جۇمىس ورنى اشىلدى. جول قۇرىلىسىنا 95% وتاندىق ٶندٸرۋشٸلەردٸڭ ماتەريالى پايدالانىلدى», — دەيدٸ ج. قاسىمبەك.
اتاپ ايتقاندا, ورتالىق — وڭتٷستٸك دەلٸزٸ بويىنشا استانا — تەمٸرتاۋ ۋچاسكەسٸ اياقتالدى, كەلەسٸ جىلى تەمٸرتاۋ-قاراعاندى جەنە قاراعاندى قالاسىن اينالىپ ٶتەتٸن جول بٶلٸگٸ اياقتالادى. بيىل قاراعاندى — بالقاش — بۋرىلبايتال — كٷرتٸ ۋچاسكەلەرٸندە جۇمىس باستالدى. 2019 جىلى كٷرتٸ — قاپشاعاي جولىندا جۇمىس باستالادى.
ورتالىق — شىعىس دەلٸزٸ بويىنشا استانا — پاۆلودار ۋچاسكەسٸندە شٸدەرتٸ-قالقامان ۋچاسكەسٸن قوسپاعاندا, قوزعالىس اشىق. 2 جولاق بويىنشا جٷرۋگە بولادى. پاۆلودار — سەمەي جەنە سەمەي — قالباتاۋ ۋچاسكەلەرٸندە پاۆلوداردان شىعا بەرٸس جولدان باسقا ۋچاسكەلەردٸڭ بەرٸ اياقتالعان. بۇل جوبا 2019 جىلى بٸتپەك.
ورتالىق — باتىس دەلٸزٸ بويىنشا قاندىاعاش — ماقات ۋچاسكەسٸندە جۇمىس جٷرٸپ جاتىر. بيىل اتىراۋ — استراحان جەنە قاندىاعاش — اقتٶبە ۋچاسكەلەرٸندە جۇمىس باستالدى. قالعان ۋچاسكەدەگٸ جۇمىستار كەلەسٸ جىلى باستالادى. سونداي-اق, قوستاناي — دەنيسوۆكا ۋچاسكەسٸندە جۇمىس جٷرٸپ جاتىر. دەلٸز 2020 جىلى تولىق اياقتالادى.
جالپى, مينيسترلٸكتٸڭ اقپاراتى بويىنشا, باستاۋ العان بارلىق جوبالار 2019-2020 جىلدارى تولىعىمەن اياقتالادى.
«وسى جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا, 528 شاقىرىم جول قوزعالىسىن اشۋ جوسپارلانىپ وتىر. ورال – تاسقالا, قورداي كەنتٸنٸڭ اينالما جولى, بەينەۋ – اقتاۋ, بالپىقبي – تالدىقورعان جەنە سارقاندتى اينالىپ ٶتۋ جوبالارى بويىنشا جۇمىستار تولىعىمەن اياقتالدى», — دەدٸ ج. قاسىمبەك.
اقىلى اۆتوجولداردى دامىتۋ بويىنشا, بيىلعى قازان ايىنان باستاپ ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸنٸڭ جٷيەلەرٸمەن ينتەگراتسييالانعان الماتى — قاپشاعاي, الماتى — قورعاس جەنە استانا — تەمٸرتاۋ ۋچاسكەلەرٸندە اقى الۋ جٷيەلەرٸ تەستتٸك پايدالانۋعا ەنگٸزٸلگەن. كەلەسٸ جىلدىڭ قاڭتار ايىنىڭ ەكٸنشٸ جارتىسىنان اقى الۋدى باستاۋ جوسپارلانىپ وتىر.
بۇدان بٶلەك, 5,9 مىڭ شاقىرىمدىق جولعا اقى الۋ جٷيەسٸن ەنگٸزۋ بويىنشا جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتامانى ەزٸرلەۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلۋدە, ونىڭ ٸشٸندە «باتىس ەۋروپا — باتىس قىتاي» حالىقارالىق دەلٸزٸ دە بار. تٶلەمدەردٸ جيناۋ جٷيەسٸن مونتاجداۋدى كەلەسٸ جىلدان باستاۋ جوسپارلانىپ وتىر. جالپى, 2020-جىلعا قاراي ۇزاقتىعى شامامەن 6,6 مىڭ شاقىرىم جولعا تٶلەم الۋ جٷيەسٸ قوسىلادى.
سونىمەن قاتار, مينيسترلٸك بيىلعى جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا شىمكەنت پەن سارىاعاشتىڭ اينالمالى جولدارىنىڭ قۇرىلىسىن سالۋعا جەنە سارىاعاشتان ٶزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ شەكاراسىنا دەيٸنگٸ ۋچاسكەنٸ قايتا جاڭعىرتۋعا كونتسەسسييالىق نەگٸزدە كونكۋرس جارييالاماق. قۇرىلىس جۇمىستارى 2020 جىلى باستالادى.
«مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا بيىل جەرگٸلٸكتٸ جەلٸ اۆتوجولدارىن قارجىلاندىرۋ 156 ملرد تەڭگەگە دەيٸن جەتكٸزٸلٸپ, 4 مىڭ شاقىرىمان استام جول جٶندەلدٸ», — دەدٸ ج. قاسىمبەك.
3 جىلدىق كەزەڭدە جىل سايىنعى قارجىلاندىرۋ كٶلەمٸ جىلىنا 5 مىڭ شاقىرىم جول جٶندەۋگە مٷمكٸندٸك بەرەتٸن 150 ملرد. تەڭگەدەن كەم بولمايدى. بۇل شارالار قوسىمشا 10 مىڭ جۇمىس ورنىن اشۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. وسى قارقىن كەلەسٸ جىلى دا ساقتالادى. بۇل 2020 جىلعا دەيٸن شامامەن 30 مىڭ شاقىرىم جولدى جٶندەۋگە جەنە جەرگٸلٸكتٸ ماڭىزداعى جەلٸلەردٸڭ 85%-ىن جاقسارتۋعا ىقپال ەتەدٸ.
سۋ كٶلٸگٸ سالاسىندا قۇرىق پورتىن دامىتۋ ٸس-شارالارى جٷزەگە اسىرىلدى. قۋاتتىلىعى 4 ملن توننا بولاتىن تەمٸر جول تەرمينالى جەنە بيىل قۋاتى 2 ملن توننا بولاتىن اۆتوموبيل بايلانىسى ٸسكە قوسىلدى. نەتيجەسٸندە, اقتاۋ مەن قۇرىق پورتتارىنىڭ ٶتكٸزۋ قابٸلەتتٸلٸگٸ 19,5 ملن توننادان 25,5 ملن تونناعا دەيٸن ارتتى.
«بٷگٸنگٸ كٷنٸ قۇرىق پورتىنىڭ جاڭا پارومدىق تەرمينالدارى ارقىلى حالىقارالىق ترانسكاسپييلٸك باعىتى اياسىندا 23 مىڭنان استام ۆاگون مەن اۆتوكٶلٸك نەمەسە شامامەن 3 ملن توننا جٷك تاسىمالداندى. بٷگٸنگٸ كٷنٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كاسپيي تەڭٸزٸندەگٸ جٷكتەردٸ تاسىمالداۋ ٷلەسٸ شامامەن 37%-دى قۇرايدى», — دەدٸ مينيستر.
«نۇرلى جول» مەملەكەتتٸك باعدارلاماسى اياسىنداعى ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ نەتيجەسٸندە قازاقستان ارقىلى جالپى ترانزيتتٸك كونتەينەرلٸك تاسىمالداۋ كٶلەمٸ تۇراقتى ٶسٸمدٸ كٶرسەتٸپ وتىر. مەملەكەتتٸك باعدارلاما اياسىندا بيىل بارلىق باعىتتار بويىنشا جيىرما فۋتتىق ەكۆيۆالەنتتە 536 مىڭ ترانزيتتٸك كونتەينەر تاسىمالداۋ جوسپارلانعان.
«بيىلعى 10 ايدا قازاقستان ارقىلى ٶتكەن كونتەينەرلٸك تاسىمالدار كٶلەمٸ 411,5 مىڭ جيىرما فۋتتىق ەكۆيۆالەنت كونتەينەردٸ قۇرادى, بۇل ٶتكەن جىلدىڭ سەيكەس كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 49%-عا ارتىق. قىتاي – ەۋروپا – قىتاي باعىتى بويىنشا بۇل كٶرسەتكٸش 10 ايدا 235,5 مىڭ جيىرما فۋتتىق كونتەينەردٸ قۇرادى. بۇل ٶتكەن جىلعى سەيكەس كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 54%-عا ارتىق كٶرستەكٸش. جىل سوڭىنا دەيٸن جوسپار ورىندالادى دەپ كٷتٸلۋدە», — دەدٸ ج. قاسىمبەك.
ازاماتتىق اۆياتسييا سالاسىندا بيىل ٶسٸمٸنٸڭ وڭ قارقىنى ساقتالۋدا. قاڭتار–قازان ايلارىندا ەۋە كٶلٸگٸمەن 6,7 ملن جولاۋشى تاسىمالداندى. بۇل ٶتكەن جىلدىڭ سەيكەس كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا 9,6%-عا كٶپ. 10 ايدا ەلٸمٸزدٸڭ ەۋەجايلارى 12,7 ملن ادامعا قىزمەت كٶرسەتتٸ, بۇل 2017 جىلعى سەيكەس كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 6%-عا جوعارى.
2017 جىلى ترانزيتتٸك اۆياتاسىمالدار كٶلەمٸ 175,2 ملن ۇش.كم قۇرادى. 2018 جىلعى قاڭتار–قازان كەزەڭٸندە ترانزيتتٸك ۇشاق-شاقىرىمى 2017 جىلعى سەيكەس كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 4%-عا ٶسكەنٸ بايقالادى.
بيىل قاڭتار–قازان كەزەڭٸندە ترانزيتتٸك اۆياجولاۋشىلار سانى 764 442 ادامعا جەتتٸ. بۇل ٶتكەن جىلعى سەيكەس كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 47%-عا ارتىق. قر يدم دەرەكتەرٸنە سەيكەس, جىل قورىتىندىسى بويىنشا بۇل سان 1 ملن ادامنان اسادى.
بيىل جىل باسىنان بەرٸ قازاقستاندىق جەنە شەتەلدٸك ەۋە تاسىمالداۋشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن 13 جاڭا باعىت اشىلدى. ولار: حەلسينكيدەن استاناعا, استانادان ۆيلنيۋسكە, قازانعا, سوچيگە, چەليابينسككە, كراسنودارعا, تٷمەنگە, تومسكٸگە. ريگا مەن كراسنويارسكتان الماتىعا, اتىراۋدان فرانكفۋرتكە, مەسكەۋدەن قىزىلورداعا جەنە نوۆوسيبيرسكتەن پاۆلودارعا.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا سەمەي قالاسى ەۋەجايىنىڭ ۇشۋ-قونۋ جەنە جەرمەن جٷرۋ جولاعىن, اەروۆوكزالىن رەكونسترۋكتسييالاۋ جوباسىن ٸسكە اسىرۋ جۇمىستارى جالعاسۋدا. جۇمىستى بيىل جىل سوڭىنا دەيٸن اياقتاۋ جوسپارلانۋدا. سونىمەن بٸرگە, بيىل قوستاناي قالاسى ەۋەجايىنىڭ ۇشۋ-قونۋ جولاعىن قايتا جاڭعىرتۋ باستالدى. 2019 جىلى اياقتالادى.
بيۋدجەت جٷكتەمەسٸن تٶمەندەتۋ ماقساتىندا جىلۋمەن, سۋمەن جابدىقتاۋ جەنە سۋ تارتۋ جەلٸلەرٸ جٷيەلەرٸن جاڭعىرتۋ سالاسىندا بيۋدجەتتٸك نەسيەلەۋ جەنە سۋبسيدييالاۋ مەحانيزمدەرٸ ٸسكە اسىرىلۋدا. 2015–2018 جىلدارى 404 جوبانى ٸسكە اسىرۋعا 230,1 ملرد تەڭگە بٶلٸندٸ, ونىڭ ٸشٸندە 195,5 ملرد تەڭگە يگەرٸلدٸ. 3 478,6 شاقىرىم جىلۋمەن, سۋمەن جابدىقتاۋ جەنە سۋ تارتۋ جەلٸلەرٸن, 29 قازاندىق پەن 95 باسقا دا نىساندار سالۋ جەنە قايتا جاڭعىرتۋ جوسپارلانۋدا. مەملەكەتتٸك باعدارلامانى ٸسكە اسىرۋ كەزەڭٸندە 2015 جىل مەن 2018 جىل ارالىعىندا 2 982 شاقىرىم جىلۋمەن, سۋمەن جابدىقتاۋ جەنە سۋ تارتۋ جەلٸلەرٸ مەن 24 قازاندىق, 71 بٸرلٸك باسقا دا نىساندار سالىندى جەنە قايتا جاڭعىرتىلدى. 2018–2019 جىلدارى شامامەن 290,6 شاقىرىم جەلٸ سالۋ جەنە قايتا جاڭعىرتۋ جوسپارلانىپ وتىر.
