قازاقستاندا زەينەتاقى جەنە ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدەر مٶلشەرٸنٸڭ جىل سايىنعى ارتۋى دەستٷرلٸ ٷردٸسكە اينالدى. جاڭا جىلدان كەيٸن مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سەيكەس كٶپتەگەن قازاقستاندىقتار زەينەتاقىنىڭ 20 پايىزعا ارتۋىن كٷتكەن بولاتىن. 2017 جىلعى زەينەتاقى تٶلەمٸندەگٸ جاڭاشىلدىقتار تۋرالى رrimeminister.kz سايتىنا قر ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ ۆيتسە-مينيسترٸ سۆەتلانا جاقىپوۆا ايتىپ بەردٸ.
تۇراقتى تٷردە ارتتىرۋ
ەسكە سالساق, قازاقستان تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 25-جىلدىعىنا ارنالعان سالتاناتتى جيىندا مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قر ٷكٸمەتٸنە 2017 جىلى زەينەتاقى كٶلەمٸن 2016 جىلعى دەڭگەيدەن 20%-عا ارتتىرۋدى, سونداي-اق 2017 جىلعى 1 شٸلدەدەن باستاپ بالا تۋۋىنا بايلانىستى بٸر رەتتٸك مەملەكەتتٸك جەردەماقى مٶلشەرٸن 20%-عا ۇلعايتۋدى تاپسىرعان بولاتىن. بۇل ارتتىرۋ جالپى 2 ملن 100 مىڭ قازاقستاندىقتى قامتيتىنىن ايتا كەتكەن جٶن.
زەينەتاقىنى ارتتىرۋ جايلى ايتا وتىرىپ, ەلەمدٸك ەكونوميكاداعى داعدارىس قۇبىلىستارىنا قاراماستان قازاقستان ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدەرٸن, ونىڭ ٸشٸندە زەينەتاقى مٶلشەرٸن ارتتىرۋ بويىنشا ەلەۋمەتتٸك مٸندەتتەمەلەردٸ تولىق كٶلەمدە ورىنداۋدا.
زەينەتاقى ۋاقىتىلى تٶلەنەدٸ. ونىڭ مٶلشەرٸ, جۇمىس ٸستەيتٸن حالىقتىڭ جالاقىسىنا قاراعاندا, تۇراقتى تٷردە جىل سايىن, وعان قوسا ينفلياتسييا دەڭگەيٸنەن 2% العا كەتۋمەن ارتىپ كەلەدٸ, بۇل 2014 جىلى قابىلدانعان 2030 جىلعا دەيٸن زەينەتاقى جٷيەسٸن ودان ەرٸ جاڭعىرتۋ تۇجىرىمداماسىنا سەيكەس كەلەدٸ.
ەر جارتى جىل سايىن ارتتىرۋ
زەينەتاقىنى ارتتىرۋ بويىنشا جۇمىس جوسپارلى تٷردە, سەيكەسٸنشە بيۋدجەتتٸڭ ناقتى مٷمكٸندٸكتەرٸن ەسكەرە وتىرىپ جٷرگٸزٸلٸپ كەلە جاتقانىن ايتا كەتكەن جٶن.
سونىمەن, ىنتىماقتى جەنە بازالىق زەينەتاقى تٶلەمٸنە شىعىن 2016 جىلى 1,3 ترلن تەڭگەدەن استامدى قۇرادى, اعىمداعى جىلى ولار 1,5 ترلن تەڭگەدەن استامدى قۇرايدى.
«بازالىق زەينەتاقى تٶلەمٸنٸڭ مٶلشەرٸ 2017 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ 7%-عا ارتتى, ال 2017 جىلعى 1 شٸلدەدەن باستاپ مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا تاعى 13%-عا ارتادى. جالپى العاندا بۇل ونىڭ 2016 جىلعا قاتىناسى بويىنشا 20%-عا دەيٸنگٸ ٶسٸمٸن قامتاماسىز ەتەدٸ», – دەدٸ س. جاقىپوۆا.
وسىلايشا, 2016 جىلى بازالىق زەينەتاقى مٶلشەرٸ 11 965 تەڭگەنٸ قۇراسا, 2017 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ 7% ارتۋدى ەسەپكە العاندا ونىڭ مٶلشەرٸ 12 802 تەڭگەگە تەڭ بولدى, ال 2017 جىلعى 1 شٸلدەدەن باستاپ 13%-عا ارتۋدى ەسەپكە العاندا 14 466 تەڭگەنٸ قۇرايدى.
ۆيتسە-مينيستر تٷسٸندٸرگەندەي, زەينەتاقى مٶلشەرٸن 20%-عا دەيٸن ارتتىرۋدى ەسەپكە العاندا, بازالىق زەينەتاقىنى ەسەپكە العاندا زەينەتاقىنىڭ ورتاشا مٶلشەرٸ 2016 جىلعى 55 117 تەڭگەدەن 66 676 تەڭگەگە دەيٸن, ەڭ از مٶلشەرٸ – 2016 جىلعى 37 789 تەڭگەدەن 45 711 تەڭگەگە دەيٸن ارتادى.
«بيىل جىل باسىنان باستاپ ىنتىماقتى زەينەتاقى كٶلەمٸ كەزەكتٸ رەت 9%-عا ۇلعايتىلدى. كەلەسٸ كەزەڭدە – بيىلعى جىلدىڭ 1 شٸلدەسٸنەن باستاپ – ىنتىماقتى زەينەتاقى مٶلشەرٸ 11%-عا ارتتىرىلاتىن بولادى, بۇل 2016 جىلعا قاتىستى العاندا بارلىعى 20%-عا دەيٸنگٸ ٶسٸمدٸ كٶرسەتەدٸ. مەملەكەت باسشىسى ٶزٸنٸڭ 2017 جىلعى 31 قاڭتارداعى «قازاقستاننىڭ ٷشٸنشٸ جاڭعىرۋى: جاھاندىق بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸك» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا وسىنداي تاپسىرما بەرگەن بولاتىن», - دەدٸ س. جاقىپوۆا.
ۆيتسە-مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, زەينەتاقى تٶلەمٸن الۋشىدان قوسىمشا قۇجات تالاپ ەتٸلمەيدٸ, سەبەبٸ قايتا ەسەپتەۋ جۇمىستارى زەينەتاقى ٸسٸندەگٸ بار دەرەكتەر نەگٸزٸندە جٷرگٸزٸلەدٸ.
ەڭبەك ٶتٸلٸنە سەيكەس قايتا ەسەپتەۋ
قازٸرگٸ تاڭدا بازالىق زەينەتاقى بارلىق ادامعا ەڭبەك ٶتٸلٸنە قاراماستان بٸردەي مٶلشەردە تاعايىندالادى, ال 2018 جىلدىڭ 1 شٸلدەسٸنەن باستاپ زەينەتاقى تاعايىنداۋدىڭ جاڭا تەسٸلٸ ەنگٸزٸلەدٸ. سونىمەن قاتار, زەينەتاقى جٷيەسٸن ودان ەرٸ جاڭعىرتۋ اياسىندا ەر زەينەتاقى الۋشىنىڭ زەينەتاقى جٷيەسٸنە قاتىسۋ ٶتٸلٸنە قاراي, بازالىق زەينەتاقى مٶلشەرٸ ەر ادامعا دەربەس تٷردە قايتا ەسەپتەلەتٸن بولادى.
«ەگەر ازاماتتىڭ ەڭبەك ٶتٸلٸ 10 جەنە ودان از جىل بولسا نەمەسە ەڭبەك ٶتٸلٸ مٷلدەم بولماسا, وندا بازالىق زەينەتاقى مٶلشەرٸ ەڭ تٶمەنگٸ كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸنٸڭ 50%-ىن قۇرايتىن بولادى, جەنە بٷگٸنگٸ مٶلشەرگە تەڭ بولادى. 10 جىلدان كەيٸنگٸ ەر جىلعا بازالىق زەينەتاقى مٶلشەرٸ 2%-عا ٶسەدٸ جەنە 35 نەمەسە ودان دا كٶپ جىلعا بازالىق زەينەتاقى مٶلشەرٸ ەڭ تٶمەنگٸ كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸنٸڭ 100%-ىن قۇرايتىن بولادى», - دەدٸ ۆيتسە-مينيستر.
مىسالعا, 20 جىلدىڭ ەڭبەك ٶتٸلٸ كەزٸندە بازالىق زەينەتاقى مٶلشەرٸ ەڭ تٶمەنگٸ كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸنٸڭ 70%-ىن, 30 جىل - 90%-ىن قۇرايتىن بولادى (ەگەر 10 جىل بولسا - 12 802 تەڭگە, 20 جىل - 17 122 تەڭگە, 35 جىل – 24 459 تەڭگە).
س. جاقىپوۆا بۇل قازٸرگٸ جەنە بولاشاق زەينەتكەرلەرگە دە قاتىستى ەكەنٸن ايتىپ ٶتتٸ.
«وسى ورايدا, 2018 جىلعى 1 شٸلدەدەن باستاپ بارلىق بازالىق زەينەتاقى الۋشىلاردىڭ الاتىن بازالىق زەينەتاقى مٶلشەرٸ زەيناتاقى الۋشىنىڭ زەينەت ٸسٸندە كٶرسەتٸلگەن ەڭبەك ٶتٸلٸ تۋرالى مەلٸمەتتەرٸ نەگٸزٸندە قايتا ەسەپتەلەتٸن بولادى. 2018 جىلدىڭ بيۋدجەتٸندە وسى ماقساتتا قوسىمشا 116,3 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان», - دەپ سٶزٸن قورىتىندىلادى س. جاقىپوۆا.
ۆيتسە-مينيستردٸڭ پٸكٸرٸنشە, بۇل بٸر جاعىنان ٷلكەن ەڭبەك ٶتٸلٸ بولا تۇرا, كٸرٸستەرٸ تۋرالى مەلٸمەتتٸڭ بولماۋى سەبەبٸنەن تٶمەنگٸ مٶلشەردە زەينەتاقى الىپ جٷرگەن زەينەتكەرلەرگە ەلەۋمەتتٸك ەدٸلەتتٸلٸك ورناتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ, ەكٸنشٸ جاعىنان – قازٸرگٸ جەنە كەلەشەك بۋىن قىزمەتكەرلەرٸن ەڭبەككە قاتىستى مٸندەتتەرٸن دۇرىس رەسٸمدەۋگە ىنتىلاندىرادى.
.jpeg)