قازاق قۇرىلىس جەنە سەۋلەت عىلىمي-زەرتتەۋ جەنە جوبالاۋ ينستيتۋتى («قازقسعزي» اق) زەرتتەۋ جۇمىسىن جٷرگٸزٸپ, 2000 جىلدان باستاپ 2020 جىلعا دەيٸن تۇرعىن ٷي قۇرىلىسىنىڭ قالاي دامىعانىن انىقتادى, دەپ حابارلايدى قر ييدم باسپاسٶز قىزمەتٸ.
«قازقسعزي» اق - قازاقستان رەسپۋبليكاسى قۇرىلىس جەنە تۇرعىن ٷي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق ٸستەرٸ كوميتەتٸنٸڭ ۆەدومستۆولىق باعىنىستى ۇيىمى. ونىڭ قىزمەت تٷرلەرٸنٸڭ بٸرٸ - قۇرىلىستاعى باعا بەلگٸلەۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا زەرتتەۋلەر جٷرگٸزۋ.
قازقسعزي ماماندارى قۇرىلىس ماتەريالدارىنىڭ, كونسترۋكتسييالاردىڭ, سونداي-اق مونتاجداۋ جۇمىستارىنىڭ باعالارىنا تۇراقتى تٷردە مونيتورينگ جٷرگٸزەدٸ. مونيتورينگكە 3 مىڭعا جۋىق تاۋارلار مەن قىزمەتتەردٸ جەتكٸزۋشٸلەر قاتىسادى.
قازقسعزي ماماندارى ەلٸمٸزدەگٸ تۇرعىن ٷي باعاسىنىڭ ديناميكاسىن سوڭعى 20 جىل ٸشٸندە باقىلاپ, 2000 جىلى جاڭا قۇرىلىستاعى تۇرعىن ٷيدٸڭ شارشى مەترٸ ورتاشا ەسەپپەن 21 مىڭ تەڭگە, ال قوسالقى نارىقتا - 8 مىڭ تەڭگە بولعانىن انىقتادى.
باعا 2004 جىلدان باستاپ ٶسٸپ, جاڭا تۇرعىن ٷي كەشەندەرٸندە بٸر شارشى مەترٸ 70 مىڭ تەڭگەگە, ال قوسالقى نارىقتا 40 مىڭ تەڭگەگە ساتىلدى.
ال 2007 جىلى باعا كٷرت ٶسٸپ, جاڭا قۇرىلىستاعى باعالار 1 م2 ٷشٸن 161 مىڭ تەڭگەگە دەيٸن كٶتەرٸپ, قوسالقى نارىقتا 136 مىڭ تەڭگەگە قىمباتتادى.
تۇرعىن ٷي باعاسىنىڭ ەكٸنشٸ سەكٸرٸسٸ 2015 جىلى بولىپ, جاڭا قۇرىلىستا 1م2 ورتاشا ەسەپپەن 258 مىڭ تەڭگە, قوسالقى نارىقتا 190 مىڭ تەڭگە بولدى.
2016 جىلدان باستاپ 2018 جىلعا دەيٸن قوسالقى نارىقتا باعا بٸرشاما تٶمەندەدٸ.
2018 جىلى 1 م2 باعاسى 186 مىڭ تەڭگەگە دەيٸن ارزانداپ, جاڭا قۇرىلىستاردا باعالار ٶسٸپ, 1 م2 ٷشٸن 267 مىڭ تەڭگەگە جەتتٸ.
تۇرعىن ٷي باعاسى 2019 جىلى تاعى كٷرت ٶستٸ: قوسالقى نارىقتاعى باعالار 1 م2 ٷشٸن 200 مىڭ تەڭگەگە دەيٸن, ال جاڭا قۇرىلىستا 294 مىڭ تەڭگەگە دەيٸن كٶتەرٸلدٸ. 2021 جىلعى قاڭتارداعى دەرەكتەر بويىنشا جاڭا ٷيلەردٸڭ باعاسى 319 مىڭ تەڭگە, ال قوسالقى نارىقتا 245 مىڭ تەڭگەنٸ قۇرادى.
جىلجىمايتىن مٷلٸك نارىعىنداعى دٷرلٸكپە سۇرانىسقا جەنە ەلەمدٸك نارىقتاعى جاعدايعا بايلانىستى وسى كەزەڭدە قۇرىلىس ماتەريالدارى باعاسى دا ارتتى.
ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ مەلٸمەتتەرٸ بويىنشا, 2004 جىلى 2,6 ميلليون م2 باسپانا پايدالانۋعا بەرٸلدٸ جەنە ەربٸر كەلەسٸ جىلى ٶسٸم بولدى. 2015 جىلى 8,9 ميلليون م2 تۇرعىن ٷي پايدالانۋعا بەرٸلدٸ. ال 2020 جىلى قر قۇرىلىس جەنە تۇرعىن ٷي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق ٸستەرٸ كوميتەتٸنٸڭ دەرەكتەرٸ بويىنشا بۇل كٶرسەتكٸشتەر رەكوردتىق 15,3 ميلليون م2-گە جەتتٸ. قۇرىلىستىڭ جوعارى قارقىنى مەن ەلەمدٸك نارىقتاعى باعالار قۇرىلىس ماتەريالدارىنىڭ قىمباتتاۋىنا ەكەلدٸ. بۇل رەتتە جىلجىمايتىن مٷلٸككە دٷرلٸكپە سۇرانىس جاڭا قۇرىلىستاردا دا, قوسالقى نارىقتا دا تۇرعىن ٷيدٸڭ شارشى مەترٸ قۇنىنىڭ رەكوردتىق قىمباتتاۋىنا الىپ كەلدٸ», - دەپ تٷسٸندٸردٸ «قازقسعزي» اق باس ديرەكتورى بەگمان كٶلباەۆ.
جٷرگٸزٸلگەن زەرتتەۋ دەرەكتەرٸنە سەيكەس, 2020 جىلى كٶپ پەتەرلٸ تۇرعىن ٷي قۇرىلىسىنىڭ (كپتٷ) ٷلەسٸ بويىنشا مەگاپوليستەر كٶشباسشى بولدى: نۇر-سۇلتان – 33,5%, الماتى - 21,1%, شىمكەنت – 5,7%.
ٶڭٸرلەردەگٸ كتٷ ٷلەسٸ كەلەسٸدەي: ماڭعىستاۋ وبلىسى – 6,8%, قاراعاندى وبلىسى – 4,3%, اقتٶبە وبلىسى – 4,1%, بقو -3,2%, اقمولا وبلىسى -2,9%, شقو -2,9%, قوستاناي وبلىسى – 2,8%, اتىراۋ وبلىسى – 2,7%, پاۆلودار وبلىسى – 2,3%, تٷركٸستان وبلىسى - 2,1%, جامبىل وبلىسى – 1,8%, الماتى وبلىسى-1,7%, سقو – 1,6%, قىزىلوردا وبلىسى-0,4%.
نۇر-سۇلتاندا عيماراتتاردىڭ 66%-ى مونوليتتٸ تەمٸر بەتوننان, 28% كٸرپٸشتەن سالىنعان.
ەلوردا عيماراتتارىنىڭ ٸشٸندە كٶپ قاباتتى ٷيلەر باسىم: 5-9 قاباتتى عيماراتتار 763 مىڭ م2 جەنە 10-19 قاباتتى ٷيلەر 745 مىڭ م2.
الماتىدا مونوليتتٸ قۇرىلىس باسىم - 62% جەنە كٸرپٸش عيماراتتار ٷلەسٸ - 32%. ونىڭ ٸشٸندە 874 مىڭ م2 10-19 قاباتتى جاڭا قۇرىلىستارعا جەنە 765 مىڭ م2 4 قاباتتان تٶمەن ٷيلەرگە تيەسٸلٸ.
اقمولا وبلىسىندا مونوليتتٸ قۇرىلىس – 53%, عيماراتتاردىڭ 41% - كٸرپٸش. 333 مىڭ م2 4 قاباتقا دەيٸنگٸ ٷيلەرگە تيەسٸلٸ.
شقو-دا جاڭا قۇرىلىستاردىڭ 32% - مونوليتتەن, 46% - كٸرپٸشتەن سالىنعان. ولاردىڭ ٸشٸندە 4 قاباتتان تٶمەن 206 مىڭ شارشى مەتر ٷي, ال 206 مىڭ م2-5-9 قاباتتى عيماراتتار.
ال كەي ٶڭٸرلەردە كٸرپٸش ٷي قۇرىلىسى باسىم: اتىراۋدا عيماراتتاردىڭ 95% كٸرپٸشتەن سالىنعان جەنە ولاردىڭ باسىم بٶلٸگٸ 4 قاباتقا دەيٸنگٸ ٷيلەر. ماڭعىستاۋ وبلىسىندا – 71% كٸرپٸش عيماراتتار جەنە 29% مونوليتتٸ, ونىڭ ٸشٸندە 4 قاباتقا دەيٸنگٸ عيماراتتار باسىم. اقتٶبەدە كٸرپٸش عيماراتتار ٷلەسٸ 84% جەنە تەك 6% - ى مونوليتتٸ تەمٸر بەتوننان سالىنعان. سونداي-اق 4 قاباتقا دەيٸنگٸ ٷيلەر باسىم. قاراعاندى وبلىسىندا كٸرپٸشتەن جەنە تاستان جاسالعان ٷيلەرگە 63%, ال مونوليتتٸ قۇرىلىسقا -17% كەلەدٸ. بۇل رەتتە 4 قاباتقا دەيٸنگٸ ٷيلەر ەڭ كٶپ سالىنعان.
