Qazaqstan Respýblikasynyń Prezidenttigine kandidat Jigýli Dairabaevtyń úgit-nasihat jumystary Atyraý oblysynda jalǵasty. Kandidat Saraishyq aýylynyń dárigerlerimen kezdesti. Kezdesýde aýyldyq eldimekenderdegi meditsinalyq qyzmettiń sapasy jaily aityldy, dep habarlaidy "Ult aqparat" «Aýyl» HDPP Baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Búgingi aýyldardaǵy infraqurylymnyń ózekti problemalarynyń biri – meditsinalyq saqtandyrýmen qamtamasyz etý. Aýyl turǵyndarynyń turaqty jumysy bolmaǵandyqtan, meditsinalyq saqtandyrý qoryna túsetin túsimderi joq. Sol sebepti memleket tarapynan kórsetiletin meditsinalyq kómek aýyldyqtarǵa arman.
«Qazir meditsinalyq saqtandyrýyń bolmasa eshkimge kereksizsiń. Osy olqylyqtyń ornyn toltyrý úshin aýyldyqtardy turaqty jumyspen qamtamasyz etý kerek. Búgingi jaǵdaida bul múmkin emes. Biraq tyǵyryqtan shyǵýdyń basqa joly bar. Ol – jeke úi sharýashylyǵy kooperatsiiasyn qurý. Bir JÚSh-te eń kemi eki adam – eri men áieli jumys isteidi, iaǵni ózin-ózi qamtamasyz etedi. Olar óndirgen aýylsharýashylyǵy ónimin kooperativke ótkizse, kooperativ olardan salyqty ustap qalýǵa mindetti. Salyqtyń bir bóligin tórtinshi deńgeidegi biýdjetti, iaǵni sol aýyldyń Ákiminiń biýdjetin qalyptastyrýǵa, bir bóligin aýyldyqtardyń Zeinetaqy qoryndaǵy, áleýmettik saqtandyrý jáne meditsinalyq saqtandyrý Qoryndaǵy jinaqtaý shotyna aýdarýǵa bolady. Bul úi sharýashylyǵynda jumys isteitin azamattardy meditsinalyq qyzmetpen qamtamasyz etýge kómek bolady. Eger sheneýnikter aýylda turaqty jumys ornyn qurýmen nemese aýyl kooperatsiiasyn yntalandyrýmen ainalysqysy kelmes, onda aýyl turǵyndaryn meditsinalyq saqtandyrý talabyn tipten alyp tastaǵa týra keledi. Aýyldyqtarǵa barlyq meditsinalyq qyzmet memleket esebinen tegin kórsetilýi tiis», – dedi kandidat.
Budan keiin kandidat aýyl muǵalimderimen kezdesti. Onda ol dala demokratiiasynyń ustanymdary jaily aityp, olarmen birge ar-ojdandy, tárbieli urpaq ósirý máselesin talqylady. Bilim berý ádistemesin ózgertýdiń qanshalyqty ózekti ekenin tilge tiek etti.
«Tárbie tal besikten bastalady. Al tal besiktiń tórkini aýylda. Kishige – izet, úlkenge – qurmet tárizdi adami qasiettiń bári aǵa býynnyń áńgimesinen alynady. Mádeniet osydan bastalady. Joǵary deńgeidegi mádenietti qalyptastyratyn osy aýyl mektepteri. Sondyqtan muǵalimderdiń sabaq berý ádisiniń, tárbie jumysynyń mańyzy zor», – dedi Dairabaev.
Bilim salasyndaǵy sailaýshylardan soń kandidat Atyraý qalasy mańyndaǵy Mahambet aýdanyna qarasty jol boiynda salynyp jatqan jylyjailardyń qurylys jumysymen tanysty. Atalǵan keshen 5,6 gektar aýmaqta zamanaýi tehnologiiaǵa sáikes salynyp jatyr. Jylyjai jospar boiynsha paidalanýǵa 2023 jyldyń kókteminde berilip, Atyraý qalasy turǵyndaryn qyzanaqpen qamtamasyz etetin bolady. Keshende jańbyrlatyp sýarý júiesi qarastyrylǵan. Kandidattyń pikirinshe jaýyn-shashyn sirek túsetin, kún shýaǵy mol mundai óńirge jylyjailar óte qajet. Úkimet mundai sharýashylyqtarǵa jol salý, sý, elektr jelilerin tartyp berý siiaqty barynsha qoldaý kórsetýi tiis. Jalpy quny 8 mlrd turatyn joba qarjysynyń bir bóligi bankiden alynǵanyn estigen kandidat edáýir qynjylys bildirdi.
««Báiterek» holdingi, Agrarlyq nesie korporatsiiasy siiaqty kvazimemlekettik qarjy institýttary turǵanda sharýalar nelikten bankke júginedi? Bul elimizde agrarlyq saiasattyń durys jolǵa qoiylmaǵanyn kórsetse kerek. Qojalyqtar qolǵa alǵan jobalarynyń boiyna qan júgirtetin qarajat tabýdyń sheshimi osyndai bolǵandyqtan buǵan da kónýge májbúr», – dedi Dairabaev.
Kandidat jylyjaidan keiin halyqty birneshe jyldan beri eshki sútimen qamtamasyz etip otyrǵan sharýashylyq – Mahambet aýdanynyń Saraishyq aýylyndaǵy zamanaýi eshki fermasyna bardy. Fermany qurýshy – Qazaqstannyń Eńbek Eri – Rozymetov Vladimir Fedorovich. Ol sharýashylyqty 10-15 jyl buryn satyp alyp, qaita qurylymdap, búginde úlken keshenge ainaldyryp otyr.
«Bul – eńbek adamynyń nátijeli jumysynyń arqasy. Oǵan memlekettik joǵary marapattyń berilýi eńbek adamynyń baǵalanýy. Osyndai adamdardyń tókken teri memleket tarapynan eskerilip, qurmettelip otyrsa, halyqtyń aýyl sharýashylyǵyna, agrobizneske degen yntasy artady», – dedi kandidat.
Eshki fermasy zamanaýi tehnologiia arqasynda joǵary ónimdilikke qol jetkizgen. Desek te, munda mal azyǵynyń bazasy jutań. Jaiyq ózeninde burynǵydai mol sý joq. Ol jyl ótken saiyn tartylýda. Sý jetkiliksiz.
«Máseleni túbegeili sheshpei is alǵa baspaidy. Bir átteńi, qazir Qazaqstanda sý mamandary tipten qalmaǵan. Jaýapty vedomstvalardy isteitin mamandardyń sý salasynda tájiribesi joq. Bul óndiristiń qyr-syryn bilmeidi. Sondyqtan transshekaralyq sýlar boiynsha kelissózder júrgizgende kóbine utylyp jatady. Osy olqylyqtyń ornyn toltyrý qajet. Atyraý óńirinde Jaiyqtan bólek jerasty sý mol. Ony geologiialyq zertteýler rastap otyr. Osy jerasty sýlaryn durys paidalanýdy qolǵa alý kerek», – dedi Dairabaev.
Oblys turǵyndary kandidattyń bastamalary men sailaýaldy baǵdarlamasyn tyńdady.
